بەرگی چوارەم
شوێنی دەستکرد (گوند و شار)
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
تیشک خستنە سەر پێکهاتەی شار و گوندەکانی هەڵەبجە، تەلارسازی، و شوێنە دەستکردەکان کە دەستی مرۆڤ نەخشی کردوون.
بەرگی چوارەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
تیشک خستنە سەر پێکهاتەی شار و گوندەکانی هەڵەبجە، تەلارسازی، و شوێنە دەستکردەکان کە دەستی مرۆڤ نەخشی کردوون.
کەوتووەتە خۆرئاوای شارۆچکەی سیروان و خۆرئاوای پارێزگای هەڵەبجە. بەشێک لە تۆبۆگرافیاکەی تەختە و لە دەشتی شارەزوورە. بەڵام بەشی باشوری خۆرهەڵاتی لە دۆڵ و بان و پێکهاتووە. بەرزییەکەی لە نێوان (٤٧٥ بۆ ٩٧٥م)ە لە ئاستی ڕووی دەریاوە. سنوری گوندەکانی (پریسی سەروو، کانی توو) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٣١٧ لە ٢ى ١١ى ١٩٥٣ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٤٩٩٨ دۆنم و ٢٤ ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی ٤٢٥٤ دۆنم و سێ ئۆلک بۆ میری و ٤٤ دۆنم و ٢١ ئۆلک وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو ٥١١ دۆنم و دوو ئۆلک و زەویی پشتاو دێم ٢٠٠٧ دۆنم و یەک ئۆلک. زەویی بەردەڵان ٨١٧ دۆنم و شەش ئۆلک و ڕێگاوبان ٤١ دۆنم و حەوت ئۆلک و زەویی جێ_گوند ١٦ دۆنم و نۆ ئۆلک و باخی بەراو ٦٨ دۆنم و شەش ئۆلک و لەوەڕگای سروشتی ١٥٧ دۆنم و ١٠ ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باکوری خۆرهەڵاتی ناحیەی خورماڵ و پارێزگای هەڵەبجە. تاکو سنوری ئێران درێژدەبێتەوە. بەتەواوەتی کەوتووەتە ناوچە شاخاوییەکان و بناری چیاکانەوە. لە (٩٨٠م بۆ ٢١٠٠م) لە بەرزیی ئاستی دەریایە و تاکو بە ئاڕاستەی خۆرهەڵات بڕوات، زیاتر بەرز دەبێتەوە. سنوری گوندی (گەچێنەی بانیبنۆک) دەگرێتەوە. لەم کەرتە تەنها ٣ خێزان و ١٢ کەس نیشتەجێن. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٨٤١ لە ٨ى ٩ى ١٩٥٦ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. ڕووبەری گشتیی ئەم کەرتە ٢٦٨٥ دۆنم و شەش ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی بەزۆری بۆ میری بە ڕووبەری ٢٦٦٠ دۆنم و بەشێکی کەمی وەک موڵکی جوتیاران تۆمارکراوە، کە تەنها ٢٤ دۆنمە. دەربارەی جۆری زەوییەکانی، ئەم کەرتە زەویی بەراو و پشتاوی نییە، بەڵام لەوەڕگای سروشتی زۆربەی ڕووبەرەکەی داگیردەکات، کە ٢٦٥٠ دۆنمە، هەروەها زەویی نا_کشتوکاڵی تەنها چوار دۆنم و ١٣ ئۆلکە و باخی بەراو زیاتر لە ٣٠ دۆنم و زەوی گاکێڵ زیاتر لە ٢٧ دۆنم دەبێت.
کەوتووەتە باکوری خۆرهەڵاتی شارۆچکەی خورماڵ و پارێزگای هەڵەبجە. لەبەشی خۆرهەڵاتەوە تاکو سەر سنوری ئێران درێژدەبێتەوە و لەناوچەی شاخاوی و بناری چیاکانە و بەشێکی کەمی لە پێدەشتەکانە. بەرزییەکەی لە (٥٨٠م) دەستپێدەکات و هەتا بەرەو باکوری خۆرهەڵات بڕوات زیاتر بەرز دەبێتەوە، هەتا دەگاتە (٢١٠٠م) لە بەرزی ئاستی دەریا. ئەم کەرتە سنوری جوگرافیی گوندی (بانیشار) بەتەنها دەگرێتەوە. ١٣٠ خێزان و ٥١١ کەس تێیدا نیشتەجێیە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٥٩٥ لە (١١، ٣، ١٩٥٥ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. ڕووبەری گشتیی ئەم کەرتە نزیکەی ٤٥٢٠ دۆنمە. هەمووی بۆ میری تۆمارکراوە. زەویی و باخی بەراوی نیە. پشتاو تەنها ٦٨٦ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی زۆرترین ڕووبەر ٣٤٥٠ دۆنم و زەویی نا_کشتوکاڵی ١٢٣ دۆنم و زەویی بەردەڵان ٢٦٠ دۆنم پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە خۆرهەڵاتی شارۆچکەی سیروان و ناوەڕاستی پارێزگای هەڵەبجە. لەڕووی تۆبۆگرافیاوە کەوتووەتە ناوچەی نیمچەشاخاوی و پێدەشتی بنار و چیاکان. بەرزییەکەی لە نێوان (٧١٠م بۆ ١٢٠٠م)ە لە بەرزی ئاستی ڕووی دەریاوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٢٨٦٦ لە ٣١ى ٧ى ١٩٥٠) لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٣٩٢٦ دۆنم و ١٤ ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی ٣٨٥٣ دۆنم و پێنج ئۆلک بۆ میری و ٧٣ دۆنم و نۆ ئۆلک وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو (٣٩٥ دۆنم و زەویی پشتاو دێم ٨١٩ دۆنم و یەک ئۆلک. زەویی بەردەڵان ١٤٨ دۆنم و چوار ئۆلک و باخی بەراو ٤٨ دۆنم و ١٨ ئۆلک و لەوەڕگای سروشتی ٣٨٢ دۆنم) لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە خۆرهەڵاتی شارۆچکەی خورماڵ و باکوری خۆرهەڵاتی پارێزگای هەڵەبجە. بەشێک لە سنوری ناحیەکە لەگەڵ ئێران لە خۆرهەڵاتەوە جیادەکاتەوە. ئەم کەرتە لە ڕووی تۆبۆگرافیاوە لە ناوچە چیاییە سەختەکان و بنارەکاندایە و درێژدەبێتەوە بە ئاڕاستەی پێدەشتەکان. بەرزییەکەی لە (٥٦٠م هەتا ٢١٥٠م)ی بەرزی ئاستی دەریایە. هەتا بە ئاڕاستەی خۆرهەڵات و باکوری خۆرهەڵات بڕوات بەرزتر دەبێتەوە. سنوری گوندەکانی (یاڵانپێ، هانەی قوڵ، ناوباخان) دەگرێتەوە. لەم کەرتە ٢١ خێزان و ٩٤ کەس نیشتەجێن. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٢٩٢٧ لە ٢٣ى ١ى ١٩٥١ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. لەڕووی ڕووبەرەوە گەورەترین کەرتی ناحیەی خورماڵە و لە پاش کەرتی (پشتە و عەبابەیلێ) سێیەم گەورەترین کەرتی پارێزگای هەڵەبجەیە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ١٦١٤٠ دۆنمە. تەواوی زەوییەکانی بە موڵکی میری تۆمارکراوە. لە ڕووی جۆری زەوییەکانەوە، زەویی بەراو ١٩٠٧ دۆنم زەویی پشتاو ٢٤٩٨ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی زۆرترین ڕووبەری هەیە، کە دەکاتە ١١٣٠٩ دۆنم. ڕووبەری زەویی نا_کشتوکاڵی زیاتر لە ٧٩ دۆنم و باخی بەراو ٥٠ دۆنم و باخی دێم شەش دۆنم و دارستانی دەستکرد چوار دۆنم پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە ناوەڕاستی شارۆچکەی سیروان و پارێزگای هەڵەبجە. بەشێک لە تۆبۆگرافیاکەی تەختە و لە دەشتی شارەزوورە. لە بەرزیی (٦٧٠م)ە، بەڵام بە ئاڕاستەی باشوری خۆرهەڵات درێژ و تەسک دەبێتەوە و دەگاتە ناوچە شاخاوییەکان لە بەرزیی (١٢٠٠م) لە ئاستی دەریا. سنوری گوندەکانی (تریفە) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٠٠٩ لە ١٦ى ١١ى ١٩٥٤ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٥٠٥٠ دۆنمە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی ٢١٤٥ دۆنم و پێنج ئۆلک بۆ میری و ٢٨٣٩ دۆنم و ١١ ئۆلک وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو ٢٥٧ دۆنم و ١١ ئۆلک و زەویی پشتاو دێم ١٦٥٩ دۆنم و دوو ئۆلک و گاکێڵ ١٠٩٦ دۆنم و زەویی بەردەڵان ٢٣ دۆنم و ١٩ ئۆلک و ڕێگاوبان ١٢ دۆنم و نۆ ئۆلک و باخی بەراو ٣٥ دۆنم و سێ ئۆلک و باخی پشتاو دوو دۆنم و ١٢ ئۆلک و دارستانی سروشتی ٢٣٣٩ دۆنم و دارستانی دەستکرد ١٢ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٢٠١١ دۆنم و ١٩ ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە خۆرهەڵاتی شارۆچکەی خورماڵ. لە ناوچەی شاخاویی بناری چیاکاندا هەڵکەوتووە. سنوری جوگرافیی گوندی (ئەحمەدئاوا) پێکدەهێنێت. لە ڕووی تۆبۆگرافیاوە لە (٦٣٠ بۆ ٨٥٠م)ی بەرزیی ئاستی دەریا هەڵکەوتووە. لەم کەرتە ٢٤٦ خێزان و ٩٤٧ کەس نیشتەجێن. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣١٤٢ لە ٨ی ٤ی ١٩٥٢ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. لەڕووی ڕووبەرەوە دووەم بچوکترین کەرتی ناحیەی خورماڵە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی تەنها ٧١٦ دۆنم و ٢٠ ئۆلک دەبێت. خاوەندارێتیی زەوییەکان بۆ میری ٥٢٤ دۆنم و موڵکی جوتیاران ١٩٣ دۆنم تۆمارکراوە. زەویی بەراو ٢٩٧ دۆنم و زەویی پشتاو یان دێم ٩٥ دۆنم و زەویی نا_کشتوکاڵی ٢٩٠ دۆنم و باخی بەراو ٥٧ دۆنم و دارستانی دەستکرد ٣٠ دۆنم پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری شارۆچکەی سیروان و شاری هەڵەبجە. لەڕووی تۆبۆگرافیاوە کەوتووەتە ناوچە چیاییەکان و بە ئاڕاستەی دۆڵەکان بەرە و شاری هەڵەبجە درێژدەبێتەوە. بەرزییەکەی لەنێوان (٧٢٠ بۆ ١٣٢٥م)ە لە ئاستی ڕووی دەریا. سنوری گوندەکانی (باوەکۆچەک، گوڵان، چاوگ) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٥٨٤ لە ٢٤ی ٣ی ١٩٥٥ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. سێیەم گەورە کەرتی شارۆچکەی سیروانە و کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٨٥٠٤ دۆنمە خاوەندارێتیی زەوییەکانی ٧٩١٤ دۆنم و هەشت ئۆلک بۆ میری و ٥٨٧ دۆنم و ١٦ ئۆلک وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراوی نییە، بەڵام زەویی پشتاو دێم ١٤٨٢ دۆنم و دوو ئۆلک و زەویی بەردەڵان ٩٤٤ دۆنم و جێ_گوند ١٢٢ دۆنم و ١٧ ئۆلک و زەویی نا_کشتوکاڵی ٢٤ دۆنم و باخی بەراو ٣٥٤١ دۆنم و سێ ئۆلک و باخی پشتاو نۆ دۆنم و دوو ئۆلک و دارستانی دەستکرد ٤١٨ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٥٠٨ دۆنم لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری خۆرئاوای ناحیەی خورماڵ و باکوری پارێزگای هەڵەبجە. لەناوچەی دەشتی شارەزوور هەڵکەوتووە و تۆبۆگرافیاکەی تەختە. بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریا لە (٦٠٠م) تێپەڕ ناکات. سنوری جوگرافیی گوندەکانی خێڵی حەمە، گۆمەلار دەگرێتەوە. ١٣٣ خێزان و ٦٨٨ کەس تێیدا نیشتەجێن. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٢٦٦٣ لە ٢٧ى ٩ى١٩٤٨ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. ڕووبەری گشتیی ئەم کەرتە ٢٨٥٥ دۆنمە دەربارەی دابەشبوونی جۆری خاوەندارێتیی زەوییەکانی تەواوی بۆ میری تۆمارکراوە. دەربارەی جۆری زەوییەکانی، زۆربەی زەویی بەراوە، کە بریتییە لە ٢٨١٥ دۆنمە و زەویی پشتاو دێم و لەوەڕگا و دارستانی سروشتی و دەستکردی تێدانییە. ڕووبەری گشتیی زەویی نا_کشتوکاڵی لەم کەرتەدا زیاتر لە ٣٥ دۆنمە و باخی بەراو زیاتر لە دوو دۆنم دەبێت.
کەوتووەتە خۆرهەڵاتی شارۆچکەی سیروان و باشوری خۆرهەڵاتی پارێزگای هەڵەبجە. تۆبۆگرافیاکەی لە ناوچەی شاخە بەرزەکانی شنروێ و بەفری میری هەڵکەوتووە و بەسەر دەشتی شارەزووردا دەڕوانێت. بەرزییەکەی لە پێدەشتەکانی دەروبەری هەڵەبجە نزیکەی (٨٠٠م)ە و بە ئاڕاستەی چیای شنروێ هەتا بەرزیی (١٧٥٠م) لە ئاستی دەریا بەرزدەبێتەوە. سنوری گوندەکانی (عەبابەیلێ، دەڵەمەڕ، بەختیاری، کانی گوێز) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٧١٥ لە ٢٢ى ١٠ی ١٩٥٥ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. لەڕووی ڕووبەرەوە گەورەترین کەرتی شارۆچکەی سیروان و لەپاش کەرتی (٢٥ی یاڵانپێ) دووەمین کەرتی گەورەی پارێزگای هەڵەبجەیە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ١٦٠٠٧٨ دۆنم و ٣٠ ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی ١٢٠٣٥ دۆنم و یەک ئۆلکی بۆ میری و ٣٧٩٧ دۆنم و دوو ئۆلکی وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو (٣٨٩) دۆنم و ١٠ ئۆلکە زەویی پشتاو دێم ٣٠٠٥ دۆنمە بەردەڵان ٢٣٥ دۆنم و ١٦ ئۆلک و ڕێگاوبان ٨٩ دۆنم و جێ_گوند ٢٥٦ دۆنم و ٢٢ ئۆلک باخی بەراو ١٤٤ دۆنم و باخی پشتاو تەنها شەش دۆنم و دارستانی سروشتی ٩٠١١ دۆنم و دارستانی دەستکرد ١٠٠ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٣٠٣٩ دۆنم لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری خۆرئاوای ناحیەی خورماڵ و باکوری پارێزگای هەڵەبجە. لە ناوچەی دەشتی شارەزوور هەڵکەوتووە و تۆبۆگرافیاکەی تەختە. بەرزییەکەی لە ئاستی ڕووی دەریا لەنێوان (٦٠٠ بۆ ٦٥٠م)ە. جگە لە ناوەندی ناحیەکە سنوری جوگرافیی گوندەکانی (ئاواییی ڕۆستەم بەگ و دێکۆن) دەگرێتەوە. ١٦٣ خێزان و ٢٧٠ کەس تێیدا نیشتەجێن. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٢٦٠١ لە ١٩ى ٤ى ١٩٤٨ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. ڕووبەری گشتیی ئەم کەرتە ٢٧٠٥ دۆنمە. زەوییەکانی تەواوی بۆ میری تۆمارکراوە. دەربارەی جۆری زەوییەکانی، زۆربەی زەویی بەراوە، کە بریتییە لە ٢١٠٨ دۆنمە و زەویی پشتاو دێم و دارستانی دەستکردی نیە. لەوەڕگای سروشتی زیاتر لە ٣٤ دۆنمە ڕووبەری گشتی زەویی نا_کشتوکاڵی لەم کەرتەدا زیاتر لە ٥٢٤ دۆنمە و باخی بەراو زیاتر لە ٣٨ دۆنم دەبێت.
کەوتووەتە خۆرهەڵاتی ناحیەی بیارە و ناوەڕاستی پارێزگای هەڵەبجە. لە ڕووی تۆبۆگرافیاوە کەوتووەتە ناوچە پێدەشتەکان. لە بەرزیی (٦٠٠م بۆ ٨٥٠م)ە لە ئاستی ڕووی دەریا. سنوری جوگرافیی گوندی (خارگێڵان) دەگرێتەوە. ١٦ خێزان و ١٢٣ کەس تێیدا نیشتەجێن. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٨٨١ لە ١١ى ١٠ی ١٩٥٦ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. بە گەورەترین کەرتی ناحیەکە دادەنرێت. ڕووبەری گشتییەکەی ٨١٤٢ دۆنم و ٤ ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی، ٣٧٠٦ دۆنم و ١٠ ئۆلک بۆ میری و ٤١٣٧ دۆنم و ١٩ ئۆلک وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. سەبارەت بە جۆر و ڕەگەزی زەوییەکانی ئەم کەرتە: زەویی بەراو ٢٧٠٩ دۆنم و یەک ئۆلکە. زەویی پشتاو دێم ٥٣٢٠ دۆنم و ١١ ئۆلکە. ڕێگاوبان ١٢ دۆنمە جێ_گوند ٤٦ دۆنم و ١٨ ئۆلکە. ڕووبەری زەویی نا_کشتوکاڵی حەوت دۆنم و سێ ئۆلکە. باخی بەراو ٣٦ دۆنم و ١٥ ئۆلک و لەوەڕگای سروشتی دۆنم و ١٥ ئۆلک دەبێت.
کەوتووەتە خۆرئاوای شارۆچکەی سیروان و پارێزگای هەڵەبجە. تۆبۆگرافیاکەی تەختە و لە دەشتی شارەزوورە. لە بەرزیی (٥٠٠ بۆ ٦٩٠م)ە لە ئاستی دەریا. بەشێک لە سنوری پارێزگای هەڵەبجە لە پارێزگای سلێمانی جیادەکاتەوە. سنوری گوندەکانی (غوڵامی سەروو، غوڵامی خواروو) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣١٠٢ لە ١٧ى ٥ى ١٩٥٢ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٣٠١١ دۆنم و هەشت ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی ٢٧٣١ دۆنم و ١٠ ئۆلک بۆ میری و ٢٨٠ دۆنم وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو ١٣ دۆنم و ١٠ ئۆلک و زەویی پشتاو دێم ٤٢٧ دۆنم و ٤ ئۆلک و زەویی ژێرئاوکەوتووی بەنداوی دەربەندیخان ١٠٤ دۆنم و ١٦ ئۆلک و ڕێگاوبان نۆ دۆنم و حەوت ئۆلک، جێ_گوند چوار دۆنم و چوار ئۆلک و زەویی نا_کشتوکاڵی زیاتر لە ٢٤ دۆنم و دارستانی سروشتی ٣٩ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٢٨ دۆنم و ١٨ ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری شارۆچکەی سیروان و باشوری خۆرئاوای شاری هەڵەبجە. بە درێژایی ڕوباری سیروان هەڵکەوتووە و بەشێک لە سنوری نێودەوڵەتی لەگەڵ ئێران جیادەکاتەوە. لە ناوچەی چیا نزمەکان و گرد و دۆڵەکاندایە. بەرزیی لەنێوان(٧٠٠ بۆ ٩٧٥م)ە لە ئاستی دەریا. سنوری گوندەکانی (گوندە، سەراو، کەوتە، هانەژاڵە، نوەر) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٦٦٩ لە ٢٥ى ٧ى ١٩٥٥ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. دووەم گەورەترین کەرتی شارۆچکەی سیروانە و کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ١٥٣٢٩ دۆنم و دوو ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی ١٥١٤٤ دۆنم و یەک ئۆلک بۆ میری و (١٨٥) دۆنم وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو ١٢٢٧ دۆنم و زەویی پشتاو دێم ٢٥٤٠ دۆنم و سێ ئۆلک و زەویی کەنار ڕوبار ٨٠٧ دۆنم و بەردەڵان ٩٤ دۆنم و ڕێگاوبان ٢٣ دۆنم جێ_گوند ٢١٥ دۆنم و یەک ئۆلک و زەویی نا_کشتوکاڵی زیاتر لە ٢١٨ دۆنم و ١٠ ئۆلک و باخی بەراو ٢٠٤ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ١٠٧٣ دۆنم و دوو ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری خۆرئاوای شارۆچکەی سیروان و باشوری شاری هەڵەبجە. لە پێدەشت و بناری چیاکان هەڵکەوتووە. بەرزییەکەی لە نێوان (٧٥٠ بۆ ١٣٧٥م)ە لە ئاستی دەریا. تەنها سنوری گوندی (بامۆک) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٠٥١ لە ٣١ى ١٢ى ١٩٥١ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٤٥٦٦ دۆنم و ١٤ ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی بەتەواوەتی بۆ میری تۆمارکراوە. زەویی بەراو ٢١٠ دۆنمە زەویی پشتاو دێم ١١٦٥ دۆنم و نۆ ئۆلک و بەردەڵان ٣٨٣ دۆنم و نۆ ئۆلک و ڕێگاوبان ١٦ دۆنم و یەک ئۆلک جێ_گوند ٩٤ دۆنم و شەش ئۆلک و پڕۆژەی پەلەوەر، دوو دۆنم و باخی بەراو ٢٤٩ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٢٤٤٠ دۆنم و ٢٢ ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری خۆرئاوای شارۆچکەی سیروان و باشوری شاری هەڵەبجە. لە ناوچەی چیاکان و بنارەکانیان هەڵکەوتووە. بەرزییەکەی لە نێوان (١٣٥٠م) دەستپێدەکات و بە ئاڕاستەی ڕووباری سیروان نزم دەبێتەوە و دەگاتە (٧٠٠م) لە ئاستی ڕووی دەریا. بەشێک لە سنوری نێودەوڵەتی پێکدەهێنێت. تەنها سنوری گوندەکانی (سازان و تلێوەرێ) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٤١٥٥ لە ٩ى ٦ى ١٩٥٨ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٦٣٣٨ دۆنم و ١٢ ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی ٦٢٢٤ دۆنم و دوو ئۆلک بۆ میری و ١١٣ دۆنم و ١٦ ئۆلک وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو ٢٦٨ دۆنمه. زەویی پشتاو دێم ٨٨٤ دۆنم و ٤ ئۆلک و بەردەڵان ١٩٩٨ دۆنم و ڕێگاوبان ١٢ دۆنم و پڕۆژەی پەلەوەر شەش دۆنم و ١٧ ئۆلک و زەویی نا_کشتوکاڵی حەوت دۆنم و ١٣ ئۆلک و باخی بەراو ١٥٥ دۆنم و ١٢ ئۆلک و دارستانی سروشتی ٢٤٨١ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٥١٣ دۆنم و ٢٤ ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری شارۆچکەی سیروان و شاری هەڵەبجە. لە پێدەشت و بناری چیاکان هەڵکەوتووە. بەرزییەکەی لە نێوان (٧٥٠م بۆ ١٣٧٥م)ە لە ئاستی دەریا. تەنها سنوری گوندی (هانەسورە) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٣٥٠ لە ٢٥ى ١ى ١٩٥٤ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ١٦٤٤ دۆنم و دوو ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی بەتەواوەتی بۆ میری تۆمارکراوە. زەویی بەراو ٢٥ دۆنم و شەش ئۆلکە. زەویی پشتاو دێم ٤١٠ دۆنم و نۆ ئۆلک و بەردەڵان پێنج دۆنم و نۆ ئۆلک. جێ_گوند پێنج دۆنم و نۆ ئۆلک و باخی بەراو ١٧ دۆنم و ١٦ ئۆلک و لەوەڕگای سروشتی ١٣٨٠ دۆنم و دوو ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە خۆرئاوای شارۆچکەی سیروان و شاری هەڵەبجە. لە دەشتی شارەزوور هەڵکەوتووە. بەرزییەکەی لە نێوان (٥٠٠ بۆ ٦٧٥م)ە لە ئاستی دەریا. تەنها سنوری گوندی (قارەمانی) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣١٢٥ لە ٧ى ٧ى ١٩٥٢ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ٣٦٤٩ دۆنم و دوو ئۆلکە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی بەتەواوەتی بۆ میری تۆمارکراوە. زەویی بەراو حەوت دۆنم و شەش ئۆلکە. زەویی پشتاو دێم ٥٠٤ دۆنم و دوو ئۆلک و ژێرئاوکەوتوو ٦٤٩ دۆنم و حەوت ئۆلک و بەردەڵان ١٥٥ دۆنم ڕێگاوبان پێنج دۆنم و پێنج ئۆلک و جێ_گوند شەش دۆنم و نا_کشتوکاڵی ٢٦ دۆنم و ١٥ ئۆلک لەوەڕگای سروشتی ٢٢٩٥ دۆنم و ١٩ ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری شارۆچکەی سیروان و خۆرئاوای هەڵەبجە. لە پێدەشتەکاندا هەڵکەوتووە و دەڕوانێت بەسەر دەشتی شارەزووردا. بەرزییەکەی لە نێوان (٦٧٥ بۆ ٧٧٥م)ە لە ئاستی دەریا. تەنها سنوری گوندی (بێ لەنگە) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣١٣٩ لە ٢٨ى ٧ى ١٩٥٢ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی ١٤٣٧ دۆنم و ٢١ ئۆلکە. بەڵام جوتیارەکانی زیاتر لەو ڕووبەرەیان هەیە و هەندێک لە کەرتەکانی چواردەوریش بۆ کشتوکاڵ بەکاردەهێنن. هەر بۆیە خاوەندارێتیی زەوییەکانی ١٢٠ دۆنم و دوو ئۆلکی بۆ میری و ١٣١٤ دۆنم و ١٤ ئۆلک وەک موڵک بۆ جوتیاران تۆمارکراوە. زەویی بەراو ١٣ دۆنم و شەش ئۆلکە. زەویی پشتاو دێم ٩٨٩ دۆنم و گاکێڵ ١٥٤ دۆنم و بەردەڵان سێ دۆنم و ١٦ ئۆلک ڕێگاوبان چوار دۆنم و سێ ئۆلک و باخی بەراو پێنج دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٢٦٥ دۆنم و ١١ ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.
کەوتووەتە باشوری شارۆچکەی سیروان و خۆرئاوای هەڵەبجە. لە پێدەشتەکان هەڵکەوتووە و دەڕوانێت بەسەر دەشتی شارەزووردا. هەتا بە ئاڕاستەی باشور لە گرد و بانەکان نزیکتر دەبێتەوە و بەرزییەکەی لە نێوان (٦٢٥ بۆ ٧٧٥م)ە لە ئاستی دەریا. تەنها سنوری گوندی (بێ لەنگە) دەگرێتەوە. بڕیاری تەسوییەکردنی بە ژمارە ٣٥٦٤ لە ١٤ى ٢ى ١٩٥٥ لە ڕۆژنامەی وەقائعی عێراقی بڵاوکراوەتەوە. کۆی گشتیی ڕووبەرەکەی(٣٢٥٢) دۆنمە. خاوەندارێتیی زەوییەکانی بەتەواوەتی بۆ میری تۆمارکراوە. زەویی بەراو ٢٥ دۆنم و نۆ ئۆلکە. زەویی پشتاو دێم ٢٩٥ دۆنم و بەردەڵان ٤٤١ دۆنم و جێ_گوند چوار دۆنم و دوو ئۆلک و باخی بەراو ١٠ دۆنم و نۆ ئۆلک، دارستانی سروشتی ١٣٩ دۆنم و لەوەڕگای سروشتی ٢٢٦٨ دۆنم و شەش ئۆلک لە ڕووبەری گشتی پێکدەهێنێت.