زانیارینامەی پارێزگای هەڵەبجە

زانیارینامەیەکی دەوڵەمەند بۆ زانیاری گشتی و زانستی بە زمانی کوردی لەسەر پارێزگای هەڵەبجە. لێرەدا هەموو شتێک دەدۆزیتەوە.

ڕۆژی شانزەیەم

بەرهەمی مەڵبەندی ڕۆشنبیریی هەورامانە. داڕشتنەوەی دەق: دڵشاد مستەفا. دەرهێنانی: موەفەق عارف لهۆنییە و بەهاوکاری پەیمانگای هونەرەجوانەکانی سلێمانی لە شانزەیەمین ساڵیادی کیمیباران و حەوتەمین فیستیڤاڵی هەڵەبجەدا، لە ١٦ی ٣ی ٢٠٠٤ پێشکەشکراوە.

زیاتر ببینە

ڕەزەدێم

بەرهەمی بەشی شانۆی دەزگای هونەریی پەیامە. نوسین و دەرهێنانی: بەختیار عەبدوڵا. ئەکتەرەکان: (یاسین ڕسول، یاسین عەزیز، بەختیار محەممەد کەریم، عەبدولڕەحمان محەممەد، عەتا عەبدوڵڵا، عومەر عبدول، عیرفان ئەحمەد، کارزان محەممەد، فەهمی حەمەتۆفیق، کارزان محەممەد خالید عەلی، کامەران ئەحمەد، حەیدەر حەمەساڵح، سبحان مستەفا، عەبدولڕەحمان محەممەد، ئومێد کەمال) بوون. مۆسیقا و ئامێرە دەنگییەکان: ئیسماعیل جەلال، موحسین جەلال، یاسین عبدولمحەممەد. دیکۆر: عەدنان حەسەن، عیرفان محەممەد. ئاوازی: بەختیار عەبدوڵا. وتنی: بەختیار عەبدوڵا، ئەدیب عەلی. جلوبەرگ: بەشداران. میکیاج: کامەران حەمەکەریم. بەڕێوەبەری بەرهەم: عومەر عەبدول. لە ١٨ی ٣ی ١٩٩٤ لە مەزاری شەهیدان پێشکەشکراوە:

زیاتر ببینە

پێشمەرگە

تیپێکی میللیی وەرزشیی تۆپیپێیە. ساڵی ٢٠٠٩ لە شاری هەڵەبجە دامەزراوە. لە چەندین یاریی دۆستانە و خول و پاڵەوانێتییەکانی ناو هەڵەبجە و شار و شارۆچکەکانی تری کوردستاندا بەشداریکردووە. یەکەم خولی تۆپیپێیان ساڵی ٢٠٢٢ بۆ ٢٠٢٣ بە ناوی خولی ساڵانەی تیپی وەرزشی پێشمەرگەوە ڕێکخست، کە ژمارەیەک لە تیپەکانی هەڵەبجە و ژمارەیەک لە تیپە میللیەکانی شار و شارۆچکەکانی دەوروبەری هەڵەبجە تێیدا بەشداربوون. لە ئێستادا (کێوان بورهان) ڕاهێنەری تیپەکەیە.

زیاتر ببینە

مەھدی مەحموود

ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی و وەرزشەوانی دێرینە. ناوی (مەھدی مەحموود محەممەد میرزا)یە و نازناوی (مامۆستا مەھدی)یە. ساڵی ١٩٦٠ لە شاری ھەڵەبجە لەدایکبووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی پێنج منداڵە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە ھەڵەبجە تەواوکردووە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە کارگێڕی و ئابوری لە زانکۆی موسڵ بەدەستهێناوە. چەند ساڵێک لە سنوری ھەڵەبجە و سلێمانی مامۆستا بووە. ساڵی ٢٠١٤ بووە بە ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی. سەرەتای وەرزشیی دەگەڕێتە بۆ قۆناغی سەرەتایی و بەشداریکردنی لە ڤێستیڤاڵی ساڵانەی قوتابخانەکان. بۆ یەکەمجار وەک تیپی میللی لە تیپی وەرزشی مەهاباد لە هەڵەبجە ساڵی ١٩٧٦ – ١٩٧٩ یاریکردووە.

زیاتر ببینە

ئینگلیزان

کەوتووەتە پشتی گۆڕەکانی گوڵانی سەروو. لە نێو باخی حەمەی کوێخایە. بە دووریی کیلۆمەترێک لە کانیی گەرماوک ئاوی بۆ هاتووە. ئینگلیزەکان دروستیانکردووە. حەوزێک و مەلەیان تێداکردووە هەتا ساڵی ١٩٧٠کان شوێنەواری ماوە. دواتر پڕبووەتەوە و لە ئێستادا بەو ناوە، ئەو ناوچەیە ناودەبرێت.

زیاتر ببینە

پیرەمەگرون

سەر بە زنجیرە شاخەکانی سورێنە. بەشی زۆری دەڕوانێت بەسەر گوندی کانی ئاسکاندا. چەندین ئەشکەوت و سەرچاوەی ئاوی تێدایە. بە داربەڕوو دەوڵەمەندە. لە پشت گردەکانی عالانی دەستپێدەکات و وردە وردە بەرزدەبێتەوە. ڕووی سەرەوەی تاڕادەیەک تەختە و بە بان ئەشکەوت ناودەبرێت.

زیاتر ببینە

قۆینەڵو

کەوتووەتە سنوری گوندی (تازەدێ)ی بناری سورێن. لە باکوری گوندەکەوە هەڵدەقوڵێت. خاوەنداریەتی بۆ خەڵکی گوندەکە دەگەڕێتەوە. مێژوویەکى دێرینی هەیە. دەیان ساڵە وشکینەکردووە. بۆ ئاودێریی کشتوکاڵ سودیلێوەردەگیرێت.

زیاتر ببینە

دەرەو تەوەنەبەلێ

کەوتووەتە سنوری گوندی (یاڵانپێ)ی سەر بە ناحیەی (خورماڵ). لە باکورەوە بەرەو باشوری خۆرئاوا لە نێوان چیا نزم و بەرزەکاندا درێژ دەبێتەوە. ڕووبەرەکەی (٠,٦٦کم٢) و درێژیی (٢,١٣کم) و پانییەکەی (٤٧٠م)ە. دەچێتەوە سەر دۆڵی بانیشار و دۆڵی خۆرنەوەزان و دۆڵی بانەگەورێ و شیرەمەڕ و پاشان دەڕژێتە چەمی ئاوی زەڵم. جگە لە بوونی ئاژەڵ و باڵندەی کێوی، دەوڵەمەندە بە گژوگیای سروشتی.

زیاتر ببینە

شێخ جەمال

بە دووریی نزیکەی یەک کیلۆمەتر کەوتووەتە خۆرهەڵاتی گوندی (قەڵب)ی سەر بە ناحیەی (بەمۆ). گوندێکی نوێیە، کەسایەتیەکی گوندی قەڵب بەناوی (جەمال محەممەد) دایمەزراندوە لەکاتی ئیستادا لە سێ ماڵ پێکهاتووە ژمارەیان دەگاتە ١٠ کەس.

زیاتر ببینە

قادر عوسمان ڕەشید

وەرزشەوانی دێرینە. بە (قالەسوور) ناسراوە. ساڵى ١٩٦٣ لە شارۆچکەی خورماڵ لەدایکبووە. قۆناغى سەرەتایى و ناوەندى لە خورماڵ و سیروان و هەڵەبجە خوێندووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە‌ و خاوەنی چوار منداڵە. لەساڵی ١٩٧٦ـەوە دەستى بە یارى تۆپیپێ کردووە. لە یارى بالەشدا ناوێکى دیاربووە. لە تیپی وەرزشى (شۆڕش) یاریکردووە و حەوت ساڵ سەرپەرشتیاری تیپى (لاوانی شۆڕش) بووە. ساڵى ١٩٨١ بۆ ١٩٨٣ لە تیپی (کۆچەر) یاریکردووە. ساڵی ١٩٨٧ چووەتە وڵاتى ئێران و لە ئۆردوگای دەربەند دزڵی یاریی بۆ تیپی (سۆران) کردووە و بەشدارى دەیان خولى کردووە. لە بوارى شانۆدا دەستى نوسینى هەبووە و چەندین دەقى شانۆیی نوسیوە. ساڵى ٢٠٠١ کۆچیدواییکردووە.

زیاتر ببینە

هەموو بەرگەکان

لێرەدا هەموو بەرگەکان کۆکراونەتەوە، بەئاسانی بگەڕێ و ئەوەی دەتەوێت بیدۆزەوە.

شوێنی سروشتی

بەرگی یەکەم

سەرچاوە ئاویەکان

بەرگی دووەم

مێژوو و شوێنەوار، کەلەپوور

بەرگی سێیەم

شوێنی دەستکرد (گوند و شار)

بەرگی چوارەم

کتێب، بەڵگەنامە و بڵاوکراوەکان

بەرگی پێنجەم

کەسەکان بەپێی پۆست

بەرگی شەشەم

کەسەکان بەپێی پیشە

بەرگی حەوتەم

دامودەزگا حکومی و ناحکومیەکان

بەرگی هەشتەم

ناوەندی ڕۆشنبیری و وەرزشی

بەرگی نۆیەم