بەرگی حەوتەم
کەسەکان بەپێی پیشە
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
ئاوڕدانەوە لە ژیان و بەرهەمی پیشەوەران، هونەرمەندان، نووسەران و کەسانی دیکە کە خزمەتیان بە کۆمەڵگا کردووە.
بەرگی حەوتەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
ئاوڕدانەوە لە ژیان و بەرهەمی پیشەوەران، هونەرمەندان، نووسەران و کەسانی دیکە کە خزمەتیان بە کۆمەڵگا کردووە.
نوسەر، چالاک لە کەیسەکانی کیمیابارانی هەڵەبجە، بەڕێوەبەری مۆنۆمێنتی هەڵەبجەیە. ناوی (محەممەد محەممەد سەعید محەممەد بارام)ـە. ساڵی ١٩٨٢ لە گوندی گۆمەلاری سەر بە شارۆچکەی خورماڵ لەدایکبووە. تەنها خۆی و خوشکێکی لە خێزانەکەیان لە کیمیابارانی هەڵەبجە ڕزگاریان بووه و ئاوارەی ئێران بوون. پاش ڕاپەڕین گەڕاوەتەوە بۆ هەڵەبجە. لە ڕێکخراوی یۆنۆپسی سەر بە UN وەک مینهەڵگرەوە دامەزراوە و دواتر بووە بە پێشمەرگە. لە ساڵی ٢٠١١وە ڕاژەکەی گواستووەتەوە بۆ مۆنۆمێنتی شەهیدانی کیمیابارانی هەڵەبجە و وەک فەرمانبەر کاردەکات. لە ساڵی ٢٠٢٤ەوە بووە بە بەڕێوەبەری مۆنۆمێنت. خاوەنی چوار کتێبی چاپکراوە، لەوانه: (منداڵەونبووەکان، مۆنۆمێنێتی هەڵەبجە، پێناسەیەک بۆ جینۆساید).
نوسەر و وەرگێڕە. ناوی (محەممەد کوڕى مەلا محەممەد حەمەمیرزا هەورامانی)یە و بە (مامۆستا محەممەد) ناسراوە. ساڵی ١٩٥٣ لە گوندى (هانەیدن) لەدایکبووە. بەشى دەروونناسى لە زانکۆی کەرکوک تەواوکردووە و وەک مامۆستا دامەزراوە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە. خاوەنی نزیکەی چل کتێبی نوسین و وەرگێڕانە لە زمانی عەرەبییەوه، لەوانه: (مافى ئافرەت، ٢٥ هەڵە لە پەروەردەکردنى منداڵ، مەلا محەممەد حەمەمیرزا هاورامانى، خۆزگە مەلێک بام، چارەسەر، ژیانت نوێ بکەرەوە، ژینگە دایکمانە). لە ئێستادا لە شارى سلێمانى نیشتەجێیە.
نوسەر، یاساناس و پسپۆڕی بواری شەریعەتە. ناوی (مستەفا ئیبراهیم محەممەد ئەمین زەڵمی)یه. ساڵی ١٩٢٤ لە گوندی زەڵم سەر بە ناحیەی خورماڵ لەدایکبووە، خوێندنی ئاینی لە مزگەوتەکانی باشور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان تەواوکردووە، ساڵی ١٩٤٦ لای مەلا نورەدینی جەلیزادە لە کۆیە ئیجازەی مەلایەتی وەرگرتووە. تاقیکردنەوەی سەرەتایی و ناوەندی بە شێوەی دەرەکی ئەنجامداوە، ئامادەیی لە بەغدا خوێندووە، ساڵی ١٩٦٥ بەکالۆریۆسی لە زانکۆی بەغدا بەدەستهێناوە، خاوەنی دوو بڕوانامەی ماستەر و دوو بڕوانامەی دکتۆرایە لە فیقهی بەراوردکاری و یاسادا. ساڵانی ١٩٤٦ بۆ ١٩٥٥ لە زەڵم دەرسی بە فەقێیان وتووەتەوە، ساڵی ١٩٥٥ وەک ئیمام لە سوپای عێراقیدا ئەرکی بەجێهێناوە، ماوەیەک مامۆستای مزگەوت بووە لە سلێمانی، ساڵانی ١٩٧٦ بۆ ٢٠٠٨ مامۆستای زانکۆ بووە، سەرپەرشتی زیاتر لە سەد ماستەرنامە و دکتۆرای کردووە، لە پای ئەو خزمەتانەی کردوویەتی، لە ئاستی باڵای وڵاتاندا دەیان خەڵاتی پێبەخشراوە. ڕاوێژکاری سەرۆکی هەرێم بووە بۆ کاروباری ئاینی، بەشداری داڕشتنی دەستوری لە چەند وڵاتدا کردووە، شەقامێکی سەرەکی لە شارۆچکەی خورماڵدا بە ناوی ئەوەوە ناونراوە. خاوەنی کۆمەڵێکی زۆر لە توێژینەوەی زانستییە لە بواری ئاین و یاساکاندا، کە لە ژیانی خۆیدا هەمووی کۆکراوەتەوە و لە ٢٦ بەرگدا بە زمانی عەرەبی بە ناونیشانی (الأعمال الکاملة للزلمي) چاپکراوە، پاشان وەرگێڕراوەتە سەر زمانی کوردی بە ناونیشانی کۆبەرهەمی مستەفا زەڵمی چاپکراون. ساڵی ٢٠١٦ لە هەولێر کۆچیدواییکردووە و لەسەر ڕاسپاردەی خۆی و لەسەر ئەرکی خۆی لە خورماڵ مەڵبەندێکی ڕۆشنبیری و توێژینەوە بە ناویەوە دروستکراوە و کتێبەکانی پێشکەش بەو مەڵبەندە کردووە و هەر لەوێش بەخاکسپێرراوە.
نوسەر، پێشنوێژ و وتاربێژە. ناوی (مستەفا محەمەد جەعفەر عەباس)ـە و بە (مستەفا محەمەد گوڵپی) ناسراوە. ساڵی ١٩٦٨ لە گوندى (گوڵپ) لەدایکبووە. ژیانی هاوسەرى پێکهێناوە و خاوەنى چوار منداڵە. لە چەند مزگەوتێک پێشنوێژ و وتاربێژ بووە. خاوەنی ١٧ کتێبى چاپکراوە، لەوانە (چۆنیەتى عومرە هەنگاو بەهەنگاو، ڕۆح چییە؟، ئامۆژگارییەکانى خێزان، ئاینەکەت بناسە، تەفسیر و بەیان بۆ موفرەداتى قورئان).
نوسەر و ڕۆژنامەوانە. ناوی (موئمین یاسین محەممەد ئەمین)ـە. ساڵی ١٩٨٥ لە گوندی (زەڵم) لەدایکبووە. قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە خۆرهەڵاتى کوردستان و خورماڵ و ئامادەیی لە سلێمانی خوێندووە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بەشی ئینگلیزی بەدەستهێناوە. ماستەرى لە وڵاتی هیدستان و دکتۆرای لە وڵاتی تورکیا بەدەستهێناوە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنى سێ منداڵە. لە زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی مامۆستا بووە. بەڕێوەبەری ئەکادیمی و دڵنیایی جۆریی لە پەیمانگای تەکنیکیی گەشە بووە. لە ئێستادا ئەندامی ئەنجومەنی زانکۆ و سەرۆکی بەشی وەرگێڕانی ئینگلیزییە لە زانکۆی جیهان لە سلێمانی. لە ساڵی ٢٠٠١ـەوە وەک ڕۆژنامەوان، وەرگێڕ، نوسەر و پەیامنێر لەگەڵ چەندین دەزگای ڕۆژنامەوانی و ڕاگەیاندنی ناوخۆیی و جیهانی کاریکردووە. خاوەنی حەوت کتێبی چاپکراوە، لەوانه: (کتێبی داعش لە کوێوە بۆ کوێ؟، جیهادی گەنجانی کورد لە سوریا؛ لێکۆڵینەوەیەکی مەیدانی کۆمەڵە وتاری جۆماڵ، با گۆزەکە نەشکێت، عاریفی سەدەی ٢١ بە کوردی دەدوێت).
مێژوونوس، گەڕيدە، ئەنترۆپۆلۆگ، زمانەوان، ڕۆژنامەوان، ئەفسەرى هەواڵگریی سەربازیی و حاکمى سیاسى بەریتانییە. ناوی (ئەیلی بانستەر سۆن)ـە. ساڵی ١٨٨١ لەدایکبووە و لە ١٩٢٣ کۆچیدواییکردووە. ساڵی ١٩٠٩ بەناوى نهێنى (میرزا غوڵام حسێنی شیرازی)یەوە هاتووەتە ناوچەکە و چەند ساڵێک ماوەتەوە و دواتر لەلایەن عوسمانییەکانەوە دەستبەسەرکراوه. پاش جەنگی یەکەمی جیهانی، جارێکی تر لەلایەن حکومەتی بەریتانیاوە ڕاسپێرراوە تا سەردانی میزۆپۆتامیا بکات و بە شێوەی نهێنی زانیاری لەسەر ناوچەکە کۆبکاتەوە. بۆ ماوەی نۆ مانگ لە هەڵەبجە ماوەتەوە. ساڵی ١٩١٩ بۆ ١٩٢٢ حاکمی سیاسيی ئينگليزەکان بووە لە سلێمانی و دژایەتی شێخ مەحموودی کردووە. لەگەڵ ئەوەشدا خزمەتگوزاریی زۆری پێشکەشکردووە، لەوانە: ڕێگای سەرەکیی (سلێمانى - هەڵەبجە)ى کردووەتەوه، ماوەى ساڵێک لامەرکەزییەتی دارایی بۆ سلێمانی جێبەجێکردووە، کە هەڵەبجەش بەشێک بووە لەو یەکە کارگێڕییە. دەوترێت (لۆنێت سۆن)ی هاوسەری مێجەرسۆن، بەر لەوەی کۆچیدوایی بکات، خانووەکەی خۆی پێشکەش بە منداڵانی هەڵەبجە کردووە. سۆن، ژمارەیەک زۆر کتێبی نوسیوە لەوانە: (گەشتێک بۆ وڵاتە میزۆپۆتامیا "دوو بەرگ"، ڕاپۆرتێک سەبارەت بە سلێمانی ناوچەیەک لە کوردستان)، کە زانیاریی گرنگی لەسەر هەڵەبجە و شارەزوور و خاتوو عادیلەخانم و ئەو ماوەیە تێدایه، کە لەو ناوچەیە ماوەتەوە.
نوسەر و وەرگێڕە. ناوی (ناسیح ئیبراهیم محەممەد کەریم سازانی)یە. ساڵی ١٩٦٨ لە گوندی سازانی سەر بە هەڵەبجە لەدایکبووە، لە بنەماڵەی شێخ مۆمنی سازانە، لە سازان خوێندنی سەرەتایی تەواوکردووە، خوێندنی ناوەندی و ئامادەیی لە هەڵەبجە خوێندووە، ساڵی ١٩٨٩ پەیمانگای تەندروستی باڵای سلێمانی تەواودەکات و وەک یاریدەدەری پزیشکی دادەمەزرێت. ساڵی ٢٠٠٩ کتێبجانەی ئاویەر لە بازاڕی دارەسوتاوەکەی سلێمانی دادەنێت، زیاتر لە دەکتێبی لە وەرگێڕان و نوسیندا بە چاپ گەیاندووە لەوانە: وەرگێڕانی کتێبی (صحیح البخاري)، وەرگێڕانی (تربیة الأولاد في الأسلام)، خوا پەرستی و کاریگەریی لەسەر پەروەردەی دەرون، گەشتی قیامەت)، ئێستا لە شاری سلێمانی دەژی.
نوسەر و وەرگێڕە. ناوی (ناسح کەریم عەبدوڵا)یە و بە (ناسحیی مەلا کەریم) ناسراوە. ساڵی ١٩٦٨ لە گوندی (مۆردین) لەدایکبووە. قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندی لە هەڵەبجە تەواوکردووە. بەهۆی ڕاپەڕینی ١٩٨٧ی خەڵکی هەڵەبجە لە زانکۆ فەسڵکراوە و پاش ڕاپەڕین درێژەی بە خوێندن داوە. توێژینەوەکانی لە گۆڤارە ئەکادیمییەکان بڵاوکردووەتەوه، کە دوانیان تایبەت بووە بە کەیسی کیمیابارانی هەڵەبجە. ئەم کتێبانەشی بەچاپ گەیاندووە: (تێڕوانینێکی شەرعی بۆ یارییە وەرزشییەکان، ئاسایشی هزری لە ڕوانگەی ئیسلامەوە، دەربارەی پەروەردە و سایکۆلۆژی ئیسلامی، گێچەڵی سێکسی). ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی دوو منداڵە.
ناوی (ناجح محەممەد ئەحمەد)ە. ساڵی ١٩٦٣ لە گوندی (گوڵپ) لەدایکبووە. قۆناغی سەرەتایی لە گوندەکەی و ناوەندی و دواناوەندی لە شاری هەڵەبجە خوێندووە. کۆلێژی پزیشکی ڤێترنەری بەغدادی تەواوکردووە و وەک پزیشکی ڤێترنەری دامەزراوە. ساڵی ٢٠٢٢ بۆ ٢٠٢٣ بەکالۆریۆسی لە کۆلێجی پەروەردەی بنەڕەت لە زمانی ئینگلیزی زانکۆی هەڵەبجە وەرگرتووە. ساڵی ١٩٨٧ تا ڕاپەڕینی ١٩٩١ پێشمەرگە بووە. لە بەرهەمە چاپکراوەکانی (پانۆرامای بەکارهێنانی چەکی کیمیایی لە کوردستان، ڕێزمانی هەورامی "پێنج بەرگ"، باسێوی فەرهەنگی دەگا و گوڵپی). ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە.
ڕأگەیاندکار، شاعیر و نوسەرە. ناوی (نامیق شەفیع ئەڵڵاکەرەم)ـە. ساڵی ١٩٧١ لە شارەدێی (تەویڵە) لەدایکبووە. قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە تەوێڵە و بەشێک لە ئامادەیی لە ئێران و سلێمانی تەواوکردووە. زیاتر لە دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١ لە ڕاگەیاندندا کاریکردووە. لە چەند شانۆییەکیشدا بەشداربووە. بەشداری زۆرێک لە کۆنفڕانسە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان کردووە. ئەندامی فدراسیۆنی نێودەوڵەتیی ڕۆژنامەوانانی جیهانە. جگە لە زمانی دایک، فارسی و عەرەبییش دەزانێت و پێی دەنوسێت. یارسانناس و پسپۆڕی زمان و کلتوری هەورامانە. خاوەنی ١٦ کتێبی چاپکراوە، لەوانە: (تێکستی ژنان لە دەفتەرەکانی یارساندا، پەیڕەوکارانی یارسان لە کرمانجی سەروودا، هەورامی زمانی ئایینی یارسان، شێخی سەنعان بە هەورامی، مەموزین بەهەورامی). ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی منداڵێکە.
ئەکادیمی و مامۆستای زانکۆیە. ناوی (نەزاکەت حسێن حەمەسەعید)ە. ساڵی ١٩٧٢ لە گوندی (تاوێرە) لەدایکبووە. قۆناغی سەرەتایی لە گوندەکەی و ئامادەیی لە ئۆردوگای نەسر و زانکۆی لە هەولێر تەواوکردووە. بڕوانامەی ماستەر و دکتۆرای لە بواری ڕاگەیاندن لە وڵاتی بەریتانیا بەدەستهێناوە. لە ئەنجامی کارەساتی کیمیابارانی ١٩٨٨ و کۆچڕەوی ١٩٩١، ئاوارەی وڵاتی ئێران بوون. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی سێ منداڵە. خاوەنی دە کتێبی چاپکراوی تایبەت بە ڕاگەیاندنە، لەوانه: (هونەری ڕیکلامکردن و ڕیکلامسازی، بازاڕگەری و بازاڕگەریی میدیایی، سۆسۆلۆژیای ڕاگەیاندن، کێشەکانی میدیا لە هەرێم، میدیا و سۆشیالمیدیا ئاسەوار و کاریگەر، مۆدێلەکانی میدیا). ناسناوی زانستیی پرۆفیسۆرە و لە زانکۆی سلێمانی مامۆستایە.
ڕۆژنامەوان و نوسەرە. ساڵی ١٩٧٧ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانستی ئیسلامی و ماستەر و دکتۆرای لە زانکۆی سلێمانی بەدەستهێناوە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە. ماوەی سێ ساڵ سکرتێری ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیان بووە و ساڵێکیش بەرپرسی ئۆفیسی سەنتەری گەشەپێدانی لاوان بووە. لە گۆڤارى هێشتا، ڕۆژنامەی داهێنان، گۆڤاری هەژان کاریکردووە. خاوەنی کتێبی چاپکراوی (ئاین و پرسی نوێخوازی)یە. بەڕێوەبەری ڕێکخراوەی هەژانە و تا ئێستا بەردەوامە.
ساڵی ١٩٧٤ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. تەمەنی منداڵی و هەرزەکاری هەر لەو شارەدا بەسەربردووە. ساڵی ١٩٩٩ چووەتە وڵاتی ئەمریکا و لەوێ نیشتەجێبووە. ساڵی ٢٠١٢ بڕوانامەی ماستەری لە هونەرە جوانەکان بەدەستهێناوە بە نیگارکێشان و نوسینەوەی یادەوەرییەکان، ژیانی چەرمەسەری و بێکەسیی کوردی ڕوونکردووەتەوە. کتێبێکی نوسیوە بە ناونیشانی: (هەڵەبجە یاخود و چانێک لە سێبەری مەرگدا) لە ساڵی ٢٠٢١دا بڵاویکردووەتەوە، پێشتر لە کوردستان بابەتی پەروەردەیی منداڵانی لە گۆڤارە وەرزییەکانی وەک ڕێگای کوردستان و ڕۆژنامەی ئازادی و گۆڤاری سەردەم نوسیوە. لە بواری وێنەکێشاندا سێ پێشانگای هونەری لە دەرەوەی وڵات کردووەتەوە و لە دەیان پێشانگای هاوبەش لە ناو وڵات و دەرەوەی وڵاتدا بەشداریکردووە.
نوسەر و وەرگێڕە. ناوی (نیهاد جەلال حەبیبوڵڵا)یە. ساڵی١٩٨٧ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووه. قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی لە هەڵەبجە خوێندووه و بەشی مێژووی زانکۆی سلێمانی تەواوکردووە. دەستەی دامەزرێنەرانی گۆڤاری ڕێنوێن و ماڵپەڕی سەلاحەدینی ئەیوبیە، لە زۆر لە گۆڤار و ڕۆژنامەکاندا بابەت و توێژینەوەی بڵاوکردووەتەوە، خاوەنی زیاتر لە پەنجا کتێبە لە وەرگێڕان و نوسین. لەوانە: ڕوانینێک بۆ مێژووی ئیسلامی، مێژووی خیلافەتی ڕاشیدین، دەوڵەتی عەباسی، فکری ڕۆژئاوا.
نوسەر و ڕوناکبیری عەرەبی عێراقە، لەسەر کیمیابارانکردی هەڵەبجە، پاکانەو گەردن ئازادی لە منداڵانی هەڵەبجە کردووە، حاشا و بێبەری بوونی خۆی لە ناسنامە عێراقی و عەرەبییەکەی ڕاگەیاند و وتی: لەبەردەم تۆ و هەمو خەڵکیدا هەست بەشەرمەزاری دەکەم، کە هەڵگریی هەمان ناسنامەی ئەو فڕۆکەوانەم، کە تۆی کیمیاباران کرد. ناوی هادی نوری سلمان علویە. ساڵی ١٩٣٢ لە بەغداد لە دایکبووە و ساڵی ١٩٩٨ لە دیمەشق کۆچیدواییکردووە. لە پای هەڵوێستی بۆ هەڵەبجە شاعیرانی کورد شیعریان بۆ نوسیوە، لەوانە عەبدوڵا پەشێو.
نوسەرە، بە هامنۆ ئەیوب هەورامی ناسراوە. ساڵی ٢٠٠٠ لەدایکبووە. بەشی مێژووی لە کۆلێژی زانستە مرۆڤایەتییەکانی زانکۆی سلێمانی تەواوکردووە. دەستەی نوسەران بووە لە نوسینەوەی هەردوو کتێبی کورد و زەردەشتیەت، پوختەیەک لە مێژوو و بیروباوەڕی ئایینی زەردەشت. ئەم پەرتوکانەی نوسیوە: ئامێز لە هەمبەر بنەماکانی ئایینەوە، دوڕێک لە مێژووی خۆرهەڵاتی دوور، بەرگی یەکەم گۆگۆریۆ، بەرگی دووەم، بایکجی، مەسیح چی گوت، پێگە و ڕۆڵی کورد لە دەوڵەتی ئەیوبیدا، چەندین بابەتی لە ماڵپەرەکانی بزاف، ئاستانە، مێژوی کورد، باسکورد نوسیوە. ئەندامی کۆمەڵەی ڕەوتی کورد، ڕێکخراوی ئاستانە بووە. لەچەندین شانۆدا وەک سیناریست و دەرهێنەر و ئەکتەر بەشداربووە، لە سلێمانی نیشتەجێیە.
شانۆکار، نوسەر، شاعیر، ڕاگەیاندکارە. ساڵی ١٩٧٤ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. قۆناغی ئامادەیی لە هەڵەبجە تەواوکردووە. لە دامەزرێنەران و کارگێڕانی قوتابخانەی هونەریی هاوکارە. لە بوارەکانی شانۆ و فلیمسازی و ڕۆژنامەوانیدا کاریکردووە. لەوانە: شانۆیی (تارمایی دەستەکان، باڵندەکانی ناو خەردەل، سەمای کەنەسمەکان، مورووی ملوانکە پچڕاوەکە). خاوەنی چەندین هۆنراوە و ئاوازە و سەرنوسەری بڵاوکراوەی (گزنگ) بووە. لە چەندین دەزگای میدیاییدا کاریکردووە، ماوەیەک پەیامنێری تەلەفزیۆنی سەحەری ئیران بووە. خاوەنی سێ کتێبی چاپکراوە، کە (ڕۆمەڵخەزای هەڵەبجە) یەکێکیانە. چەندین خەڵاتی لە بواری فلیمسازی و ڕۆژنامەوانیدا وەرگرتووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە.
نوسەر و ئەکادیمی و وەرگێڕ و ڕۆژنامەوانە. ناوی (سوهەیب ئەمین نادر)ە. ساڵی ١٩٧٣ لەدایکبووە. دبلۆمی لە پەیمانگای ئیسلامی هەڵەبجە، بەکالۆریۆسی لە زانستە مرۆڤایەتییەکان لە زانکۆی سلێمانی تەواوکردووە. ماستەری لە فەلسەفەی عیرفانی ئیسلامیدا بە دەستهێناوە. لەچەند کارێکی شانۆیدا وەک نوسەر و دەرهێنەر و ئامادەکار کاریکردووە. لە گۆڤار و ڕۆژنامەکانی کوردستاندا بابەتی بڵاوکردووەتەوە و بەڕێوەبەری نوسینی ڕۆژنامەی دەروازەی ئاییندە و دەستەی دامەزرێنەری بنکەی ئەدەبی و ڕوناکبیری هەڵەبجە و یەکێتیی ڕۆشنبیرانیی موسڵمانی کورد و گۆڤاری ڕابەر و دەستەی دامەزرێنەر و گۆڤاری دیدگا و سەرنوسەری گۆڤاری هەڵەبجە و گۆڤاری ڕەخنە و ڕوانگە بووە. خاوەنی ئیمتیاز و سەرنوسەری گۆڤاری ڕیفۆرم و پاشکۆی عەرەبییەکەی (الاسلاح) بووە. ماوەیەک جێگری بەڕێوەبەری ڕۆشنبیریی هەڵەبجە بووە. خاوەنی چەندین کتێبی چاپکراوە، لەوانە: زانستی کەلام، ئایین، ئەفسانە، زانست، فەلسەفەی ئیسلامی فارابی، فەلسەفەی ئیسلامی ئیبن ڕوشد، ئیعتیزال، موسا و یەکتاپەرستی، دە مرواری دەریای ئەزەل، جدل التنویر. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی چوار منداڵە. لە ئێستادا مامۆستایە لە زانکۆی سلێمانی و سکرتێری ڕێکخراوی ماڵی سوهرەوەردییە.
ساڵی ١٩٩٦ لە دایکبووە. دەرچووی بەشی ژمێریاریی، پەیمانگای تەکنیکی سلێمانییە. شارەزای زمانی فارسی و ئینگلیزی و ئەڵمانییە. لە شانۆییەکانی: لاسار، هاوڕێیەتی باوک، هاوکاری، وەک ئەکتەر و دەرهێنەر دەرکەوتووە و بەشداری فیستیڤاڵەکانی شانۆی خورماڵی کردووە. پێداچوونەوە و هەڵەچنی بۆ چەندین کتێب لە ناوەندەکانی سەردەم، ئەدیبان، حەفید، کردووە. ئەندامی گروپی هونەری پەپولە و گوڵعەنبەر بووە. کاری دۆبلاژی بۆ چەندین فلیم کردووە. لە کتێبە وەرگێڕدراوەکانی: دوکانی خۆکوژی، ژنی نێو گردە لمینەکان، مرۆخۆران. هاوسەرگیری کردووە و نیشتەجێی خورماڵە.
ئەکادیمی و نوسەرە. ساڵی ١٩٨٣ لە شاری ھەڵەبجە لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە شاری ھەڵەبجە تەواوکردووە. بەشی مێژووی لە زانکۆی سەڵاحەدین و زانکۆی سلێمانی خوێندووە. ساڵی ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٠ بڕوانامەی ماستەر و ساڵی ٢٠١٨ بڕوانامەی دکتۆرای لە مێژووی نوێ و ھاوچەرخی ئێراندا بەدەستهێناوە. ناسناوی زانستیی پرۆفیسۆری یاریدەدەرە لە بەشی مێژووی زانکۆی سلێمانی. دامەزرێنە و بەڕێوەبەری ناوەندی کوردستانە بۆ دۆکیۆمێنت و لێکۆڵینەوەی ئەکادیمی، کە دامەزراوەیەکی سەر بە زانکۆی سلێمانییە، هەروەها ڕاوێژکاری سەرۆکایەتیی زانکۆی گەشەپێدانی مرۆییە. سەرنوسەری گۆڤاری (ئایندەناسی) و بەڕێوەبەری نوسینی گۆڤاری (زانستی لێکۆڵینەوە سیاسی و ئەمنییەکان)ـە. چەندین کتێبی چاپکراوی ھەیە، لەوانە (سیاست ایران در قبال کردھا، ئێراننامە، پەتاناسی و پەتانوسی، پەروەردە و کارتێکەرەکانی، ئایندەی کەرکوک لە نێوان ھەولێر و بەغداد، سەرھەڵدانەوەی تیرۆر لە ناوچە جێناکۆکەکان)، هەروەها خاوەنی چەندین توێژینەوە و نوسینی ئەکادیمییە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی سێ منداڵە.