بەرگی سێیەم
مێژوو و شوێنەوار، کەلەپوور
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
گەڕانێک بەناو مێژووی دێرینی هەڵەبجە و شوێنەوارە دێرینەکان، لەگەڵ ناساندنی کەلەپوور و دابونەریتی ڕەسەنی ناوچەکە.
بەرگی سێیەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
گەڕانێک بەناو مێژووی دێرینی هەڵەبجە و شوێنەوارە دێرینەکان، لەگەڵ ناساندنی کەلەپوور و دابونەریتی ڕەسەنی ناوچەکە.
شوێنەواری گوندێکی دێرینە. کەوتووەتە پشت گوندی (هانەی قوڵ)ی سەر بە ناحیەی (خورماڵ) و (٥٠٠م) لێیەوە دووره. مێژووی ئاوەدانکردنەوەی بۆ کۆتایی ساڵی ١٨٨٠ دەگەڕێتەوە، کاتێک کەسێک بە ناوی (سەیده بەگ)ـەوە لە خۆرهەڵاتی کوردستانەوە هاتووه و گوندەکەى بونیادناوە. لە لاپاڵى شاخێکدایە و ڕووى کردووەتە خورماڵ و شارەزوور، هەتا ساڵی ١٩٧٨ ئاوەدانی بووە و لەکاتی ڕاگواستنی گوندەکاندا چۆڵکراوە و لە ئێستادا تەنها پاشماوەی خانوەکان ماوە.
ناوچەیەکی شوێنەوارییه. بە دووریی (٥٠٠م) کەوتووەتە خۆرئاوای گوندی (تازەدێ)ی سەر به ناحیەی (خورماڵ). بەهۆى نزمیى لە ئاستى زەوییەکانى چواردەورى، پێیوتراوە هەوراوەک (واتە ئەو شوێنەى ئاوى تێدا دەوەستێتەوە). ڕووبەرەکەی چوار دۆنم دەبێت. لە ساڵانى ڕابردوودا چەندین کەلوپەلی شوێنەواری تێدا دۆزراوەتەوە.
پاشماوەی گوندێکی دێرینه. کەوتووەتە باشوری گوندی (هانەیدن)ی سەر به شارۆچکەی (بیارە) و لە تەنیشتیەوە چەمی ماماشکێ تێپەڕ دەبێت. لەکاتی کنەوپشکنیندا کەرەستەی لێ دۆزراوەتەوه، کە مێژووەکەی بۆ سەردەمی ساسانییەکان دەگەڕێتەوە. ڕووبەرەکەی ٢٠ دۆنم دەبێت. ئێستا ئەو شوێنە وەکو لەوەڕگا بەکاردەهێنرێت.