بەرگی پێنجەم
کتێب، بەڵگەنامە و بڵاوکراوەکان
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
کۆکراوەی کتێب، دەستنووس و بەڵگەنامە گرنگەکان کە مێژوو و ڕۆشنبیری هەڵەبجە و ناوچەکە بە دۆکیۆمێنت دەکەن.
بەرگی پێنجەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
کۆکراوەی کتێب، دەستنووس و بەڵگەنامە گرنگەکان کە مێژوو و ڕۆشنبیری هەڵەبجە و ناوچەکە بە دۆکیۆمێنت دەکەن.
بڵاوکراوەیەکی مانگانەی گشتییە. کۆمەڵیک ڕۆژنامەنوس لە هەورامان دەریدەکەن. بایەخ بە بواری فەرهەنگ و کلتوری ناوچەکە دەدات. خاوەنی ئیمتیازی (حەمەئەمین مەحموودبەگ) و سەرنوسەر (ئیبراهیم حاجی زەڵمی) بووە. سامان عەلائەدین نەقشبەندی لە ئەوروپا نوێنەری بووە. بە هەردوو شێوەزاری (سلێمانی و هەورامی) شەش ژمارەی لێدەرچووە. ژمارەی یەکەمی لە مانگی ١١ی ٢٠٠٦ و کۆتا ژمارەی ١٥ی ٤ی ٢٠٠٧ دەرچووە.
گۆڤارێکی ڕۆشنبیریی گشتیی مانگانەیە. لەلایەن ناوەندی هەڵەبجەی کۆمەڵەی چالاکییەکانی هاموونەوە دەرکراوە. ژمارەی یەکەمی لە مانگی ١ی ٢٠٠٦ دەرچووە. سەرنوسەر: سەعید بەشیر مستەفا. جێگری سەرنوسەر: سەعدی ڕەفعەت محەممەد. بەڕێوەبەری نوسین: زەکەریا مەحمود. ستافی نوسین (دانا حامید، عومران بەشیر، دڵشاد هەورامی، شاهۆ ئەحمەد) بوون. بەرگی گۆڤارەکە ڕەنگاوڕەنگ و ناوەڕۆکەکەی ڕەشوسپی بووە، بە قەبارەی ئەیفۆڕ و ژمارەی لاپەڕەکانی لە نێوان ٢٠ بۆ ٢٥ لاپەڕە بووە. تەنها ٤ ژمارەی لێدەرچووە و کۆتا ژمارەی لە مانگی ٤ی ساڵی ٢٠٠٦ دەرچووە و دواتر ڕاگیراوە.
بڵاوکراوەیەکی ڕۆشنبیریی و هونەرییە. خوێندنگای هونەریی هاوکار دەریکردووە. یەک ژمارەی٢٢ لاپەڕەیی لە ١٨ى ٥ى ١٩٩٦ لێدەرچووە و ڕاگیراوە. سەرپەرشتیاری گشتی: سەباح ئەحمەد (کاربین). سەرنوسەر: ستار عەلی، بەڕێوەبەری هونەری: ئومێد حسێن. نەخشەکێشان: بەزران ئەمین، بوون.
بڵاوکراوەیەکی ڕۆشنبیری و کۆمەڵایەتییە. ڕێکخراوی یەکگرتوی خوشکانی ئیسلامیی کوردستان، لقی خورماڵ دەریدەکات. زمانحاڵی لقی خوشکانی ڕێکخراوەکەیە. بە قەبارەی ئەیفۆڕ و بە چوار لاپەڕە، مانگانە بە دورشمی (چاکسازیی خێزان، گەشەپێدان) دەرچووە. هەندێکجار دواکەوتووە و دوو ژمارەی بەسەریەکەوە بە لاپەڕەی زیاتر دەرچووە. خاوەنی ئیمتیازی بەشی ڕاگەیاندنی لقی ڕێکخراوەکە و سەرنوسەری (مەحبوبە حەمەئەمین) بووە. پاش دەرچوونی ١٠ ژمارە، ڕاگیراوە.
گۆڤارێکی فیکری و مەعریفیی وەرزییە. ناوەندی هەژان بۆ فیکر و مەعریفەت دەریدەکات. بابەتی فەلسەفەی ئەخلاق و مەعنەوییەت و فیکری ئایینی و نەتەوەیی تێدا بڵاودەکرێتەوە. چەندجار بەهۆی کێشەی داراییەوە بڵاوکردنەوەی لەکاتی خۆیدا دواکەوتووە. سەرنوسەرەکەی (ئیبراهیم ساڵح) بووە لە سلێمانی. ١٢ ژمارەی لە سلێمانی لێدەرچوو و لە ژمارە ١٣ و لە ساڵی ٢٠٠٤ەوە هاتووەتە هەڵەبجە و سەرنوسەرەکەیشی بۆ (تەحسین حمەغەریب) گۆڕاوە و دواتر لە ساڵی ٢٠١٠دا چووەتەوە سلێمانی. لە سلێمانی قەبارەکەی نیو ئەیفۆڕ بووە و لە هەڵەبجە کراوە بە ئەیفۆڕ و سەرەتا ژمارەی لاپەڕەکانی لەنێوان ١٠٠ بۆ ١٢٠ لاپەڕەدا بووە، بەڵام، کە هاتووەتە هەڵەبجە ژمارەی لاپەڕەکانی زیادکراوە بۆ ٣٥٠ بۆ ٤٥٠ لاپەڕە. هەر لە سەرەتاوە بەرگەکەی ڕەنگاوڕەنگ و ناوەڕۆکەکەی ڕەشوسپی بووە. ٢٨ ژمارەی لێدەرچووە. لە ساڵی ٢٠١٧دا بە هۆی کێشەی داراییەوە ڕاگیرا. ئەم گۆڤارە پاشکۆیەکیشی هەبووە بە ناوی (چاوی هەژان)، کە هەمان ستاف دەریدەکرد هەمان ناوەڕۆک و قەبارەی گۆڤارەکەی هەبووە.
بڵاوکراوەیەکی ساڵانەی هەشت لاپەڕەیی قەیارە (A٣). گروپی هونەریی هەڵەبجە لە یادەکانی کیمیابارانکردنی هەڵەبجەدا بڵاویکردووەتەوە. ٣ ژمارەی لێدەرچووە. ژمارە ١ لە ١٦ى ٣ى ٢٠٠٣ و کۆتا ژمارەی لە ١٦ى ٣ى ٢٠٠٥دا دەرچووە. سەرنوسەر: شاخەوان سدیق. دەستەی نوسەران (ئەریوان سەلاح، هەردی هەڵەبجەیی) و چەندین نوسەری دیار بابەتیان بۆ نوسیوە. لەوانە:د. فەرهاد پیرباڵ، ئاراس فەتاح... هتد.
بڵاوکراوەیەکی مانگانەیە، ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستان دەریدەکات. لەلایەن ستافێکی بەشی ڕاگەیاندنی لقی خورماڵی ڕێکخراوەکەوە سەرپەرشتیکراوە. زمانحاڵی رێکخراوەکە بووە و زۆربەی چالاکییەکانی ڕێکخراوەکەی تێدابڵاوکراوەتەوە. ١٤ ژمارەی لێدەرچووە. ژمارە یەکی لە ١ی ١١ی ٢٠١١ دەرچووە و کۆتا ژمارەی لە ٢٣ی ١١ی ٢٠١٣دا دەرچووە.
بڵاوکراوەیەکی تایبەتە بەڕۆژانی یادی هەڵەبجە. هەر ساڵە و خولێکی بە ژمارەی فیستیڤاڵەکان هەیە. ژمارە یەک و دووی خولی چوارەم لە کاتی شەڕی ناوخۆدا لە ١٦و١٧ی ٣ی ١٩٩٥ لە هەڵەبجە دەرچوون. لیژنەیەکی ڕۆشنبیری سەرپەرشتی دەرچوونی کردووە. دەستەی نوسەرانی (کامیل مەحموود، هومایون ساحێب، جەمال حەمەعەلی، نەبەز هەورامی، موحسین ئەدیب، ئیبراهیم هەورامانی)بوون.
بڵاوکراوەیەکی مانگانەی گشتییە. لەلایەن بنکەی هونەری و ڕۆشنبیریی هەڵەبجەوە دەرکراوە. ژمارە یەکی لە ١٦ى ٣ى ٢٠٠٤دا دەرچووە. خاوەن ئیمتیازەکەی (ئیسماعیل حەمەڕەشید) و سەرنوسەرەکەی (ڕزگار هەڵەبجەیی) بووە. قەبارەی لاپەڕەکانی ئەیفۆڕ و ناوەوەی ڕەشوسپی و بەرگەکەی ڕەنگاوڕەنگ و ژمارەی لاپەڕەکانی ٤ لاپەڕە بووە. ژمارە ١٤ وەک کۆتا ژمارە لە ١٦ى ٣ى ٢٠١٦ دەرچووە و دواتر ڕاگیراوە.
ڕۆژنامەیەکی مانگانەی بێلایەن بووە، لەلایەن ئیسماعیل حەمەڕەشیدەوە دەرکراوە و هەر خۆیشی خاوەن ئیمتیاز بووە. سەرنوسەرەکانی (عومەر حمەڕەحیم حمە و نامیق هەورامی) بوون. ناوەڕۆکی ڕۆژنامەکە کاری لەسەر گواستنەوەی هەواڵ و زانیاری و چالاکییەکانی هەڵەبجە دەکرد. یەکەم ژمارەی لە ١٦ى ٣ى ٢٠٠٣ دەرچووە. هەموو مانگێک لە کاتی خۆیدا دەرنەکراوە و هەندێک ساڵیش تەنها یەک ژمارەی لێدەرکراوە. قەبارەی لاپەڕەکانی (A٣) و ژمارەی لاپەڕەکانی ١٢ لاپەڕەبووە، ژمارەی ٢٦ وەک کۆتا ژمارە لە ١٦ى ٢ى ٢٠١٥ دەرچووە و داوتر بەهۆی قەیران و نەبوونی پاڵپشتیی داراییـەوە ڕاگیـراوە.
بڵاوکراوەیەکی ساڵانە بووە، لەلایەن مەڵبەندی ڕێکخستنی ٢٨ی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستانەوە بە شێوەی ڕۆژنامە دەردەکرا. ئەم بڵاوکراوەیە تایبەت بوو بە یادی کیمیابارانی هەڵەبجە، بە قەبارەی (A٣) و ژمارەی لاپەڕەکانی ١٢ لاپەڕە بووە. یەک دانەی لە بەردەستدایە و ژمارەی لەسەر نییە، لە ١٦ى ٣ى ٢٠٠٩ دەرچووە. خاوەن ئیمتیاز و سەرنوسەر و دەستەی لەسەر نییە.
گۆڤارێکی سەربەخۆی ڕۆشنبیرییە. لەلایەن (یەکێتیی ئیسلامیی کورد لە ئەسکەندەناڤیا) لە وڵاتی سوید بە هەر دوو زمانی کوردی و عەرەبی دەردەچووە. یەکەم ژمارەی لە تەمووزی ١٩٨٨دا بڵاوکراوەتەوە. سەرنوسەرەکەی (موحسین جوامێر) بووە. ستافی نوسین و بەڕێوەبردنی بریتیبووە لە (موحسین عەبدوڵا، موحسین ئاسنگەر، فەلاح سەعید، جەلال حەیات، ئاراس ڕەئوف، محەممەد کەرکووکی).
گۆڤارێکی وەرزیی سیاسیی ڕۆشنبیریی گشتییە. ناوەندی ڕۆشنبیریی هەڵەبجە دەریدەکات. خاوەنی ئیمتیاز: نوری حەمەعەلی. سەرنوسەر: حەکیم مەلا ساڵح. جێگری سەرنوسەر: دانا عەلی سەعید. بەڕێوەبەری نوسین: نامق هەورامی. دەستەی نوسەران (محەممەد هەڵەبجەیی، مەلا لەتیف بامۆکی، هێمن نەقشبەندی، محەممەد نەقشبەندی، ڕزگار سدیق) بوون. ساڵی ١٩٩٩ بۆ ٢٠٠٠ پێنج ژمارەی لێدەرچووە. لە ژمارە ٦ی ساڵی ٢٠٠٦وە دەچێتە خولی دووەم و دەستەی نوسەرانی دەبێت بە (حەمەعارف حسێن، یاسین حەسەن، خوشکان حەمەفەرەج، بەرزان عەلی، زانیار سەردار).
گۆڤارێکی ئەدەبی و ڕوناکبیریی سەربەخۆیە. گروپێک لە نوسەران و ڕۆشنبیرانی هەڵەبجە دوو مانگ جارێک دەریدەکەن. خاوەنی ئیمتیاز: د. کۆسار محەممەد عەلی. سەرنوسەر: ئومێد عەزیز مراد. بەڕێوەبەری نوسین: سەریاس عەلی حەمەکەریم. تایپ و دیزاین. هەوار ئەحمەد ڕەشید. چاپخانەی ڕووناکی. لە کانونی دووەمی ٢٠٠٣ لە هەڵەبجە، یەک ژمارەی لێدەرچووە.
گۆڤارێکی ئەدەبی و ڕووناکبیرییە. خاوەنی ئیمتاز: لیژنەی باڵای فیستیڤاڵ. سەرنوسەر: هاوژین مەلا ئەمین. بەڕێوەبەری نوسین: سەڵاحەڕەش. سەرپەرشتیاری چاپ: ئاگر بورهان، تاهیر زاهیر. ١٦ی ٣ی ٢٠٠٢ تایبەت بە چواردەیەمین ساڵیادی هەڵەبجە دەرچووە.
حکومەتی هەرێمی کوردستان، وەزارەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان و پارێزگای هەڵەبجە تایبەت بە (٢٨)ەمین ساڵیادی کیمیاباران دەریکردووە. ستاف (پەروێز نیازی، سەبا ئەحمەد، ماردین ئەبوبکر. ئەردەڵان کاکەیی) بوون.
گۆڤارێکی ڕووناکبیریی وەرزییە، بەڕێوەبەرایەتیی ڕۆشنبیری و هونەریی هەڵەبجە دەریکردووە. (کەمال هەورامی) سەرنوسەری بووە و (سەڵاحەڕەش) سەرپەرشتیکردووە. دەستەی نوسەران (ئیبراهیم هەورامانی و نەجمەدین گۆریان و عومەر عەبدول و موحسین ئەدیب و وەرزێر حەمەسەلیم و ئیدریس عەلی) بوون. لە مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠٠٣دا ژمارە سفری دەرچووە، ژمارە ١ی لە ١٦ى ٣ى ٢٠٠٤دا دەرچووە. قەبارەکەی ئەیفۆڕ و بەرگەکەی ڕەنگاوڕەنگ و ناوەڕۆکەکەی ڕەشوسپی بووە. ژمارەی لاپەڕەکانی ١٧٠ بۆ ١٨٠ لاپەڕە و تیراژەکەی لەنێوان ٧٥٠ بۆ ١٠٠٠ دانەدا بووە. لە ژمارە ٢دا لە ٤ى ٨ى ٢٠٠٤ لە وەزارەتی ڕۆشنبیریی حکومەتی هەرێم مۆڵەتی بۆ وەرگیرا. ناوەڕۆکەکەی زیاتر بابەتی ئەدەبی و هونەری و چالاکییەکانی ڕۆشنبیریی هەڵەبجە و چیرۆکەکانی کیمیابارانی هەڵەبجەی تێدابڵاودەکرایەوە و لە سنوری هەڵەبجە و سلێمانی بەخشراوە. هەتا ژمارە ٩ی لێدەرچووە و سەرەتای ساڵی ٢٠٠٦ داخراوە.
بڵاوکراوەیەکی سەربەخۆی ڕۆشنبیریی ڕەخنەیی تەنزئامێزە. لەلایەن چەند فێرخوازێکی پەیمانگای مەڵبەندی مامۆستایانی هەڵەبجەوە دەردەکرا. ژمارە سفری لە ٢٠ى ١١ى ٢٠٠٥ دەرچووە. سەرپەرشتیاری (بەهمەن ڕەحیم مستەفا) و ئەنجومەنی نوسەرانی (سەلام کەریم و مەیوان عوسمان و ئەکرەم عەبدولڕەحیم و ئەحمەد عەلی) بوون. ژمارەی لاپەڕەکانی هەشت لاپەڕەی و ڕەنگاوڕەنگ بووە، چوار ژمارەی لێدەرچووە و ژمارە سێ وەکو کۆتا ژمارەی لە ٢٣ى ٥ى ٢٠٠٦ دەرکراوە.
بڵاوکراوەیەکی ڕۆشنبیریی گشتیی قوتابیانە. ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیان لقی هەورامان دەریدەکات. یەکەم ژمارەی لە مانگی ١٠ی ساڵی ٢٠٠٥ لێدەرچووە. ناوەڕۆکی (ئایینی، عیرفانی، مەعنەویەت، فیکری و زانستی...) هەیە. ٤٤ ژمارەی لێدەرچووە. سێ سەرنوسەری هەبووە: (ڕەزوان زەڵمی، میقداد دەرەمەڕی، مەریوان مەعسووم). لە ژمارە ٣٦ بە دواوە شێوەکەی گۆڕاوە بۆ ڕۆژنامەیەکی ئاسایی. دوای شەش ساڵ بەردەوامی بە هۆی نەبوونی مۆڵەتی یاساییەوە، داخراوە.
بڵاوکراوەیەکی ڕۆشنبیریی گشتیی مانگانەیە. ڕاگەیاندنی لقی هەڵەبجەی یەکگرتوی قوتابیانی ئیسلامیی کوردستان دەریکردووە. سەرنوسەر: دڵشاد محەممەد ڕەحیم. بەڕێوەبەری نوسین: ئومێد کەمال. لە ساڵی ١٩٩٩، ٥٦ ژمارەی بەقەبارەی (A٣) لە هەشت لاپەڕەدا و بە تیراژی ٤٠٠ دانە لە چاپخانەی پیرەمێرد لێدەرچووە. لاپەڕەی سەرەتا و کۆتایی ڕەنگاوڕەنگ بوون. بایەخی بە هەواڵی ناوەندەکانی خوێندن و زانست و پەروەردە و ڕەخنە لە ئیدارەدان و سیاسەتی حزبایەتیکردن و بابەتی ئەدەبی داوە. لە ناوەڕاستی ٢٠٠٥دا دوا ژمارەی لێدەرچووە و بە هۆی گۆڕانکاری لە کاری ڕێکخراوەکەدا ڕاگیراوە.