بەرگی پێنجەم
کتێب، بەڵگەنامە و بڵاوکراوەکان
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
کۆکراوەی کتێب، دەستنووس و بەڵگەنامە گرنگەکان کە مێژوو و ڕۆشنبیری هەڵەبجە و ناوچەکە بە دۆکیۆمێنت دەکەن.
بەرگی پێنجەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
کۆکراوەی کتێب، دەستنووس و بەڵگەنامە گرنگەکان کە مێژوو و ڕۆشنبیری هەڵەبجە و ناوچەکە بە دۆکیۆمێنت دەکەن.
یەکەمین پەخشی ئازادە، تایبەتە بە کێشە کۆمەڵایەتییەکان. نێوەندی (دەست) بۆکاری ڕاگەیاندن ناوبەناو دەریدەکات. بڵاوکراوەیەکی مەبەستداری تایبەت بە هوشیاریی کۆمەڵایەتی و گرفت و چارەسەری کێشەکۆمەڵایەتییەکان بووە. لە لایەن ستافێکی لاوەوە سەرپەرشتیکراوە. خاوەنی ئیمتیازی (مەریوان مەعسووم) و سەرنوسەری (مقداد دەرەمەڕی) بووە، کە دواتر بوەتە سەرنوسەری. ستافی بڵاوکراوەکە بابەتەکانیان ئامادەکردووە. ڕیپۆرتاژ و دیمانە بۆ چارەسەر لەگەڵ کەسانی پسپۆڕدا سازدراوە. بەشێوەی ڕەشوسپی بە قەبارەی (A٤) و بە چوار لاپەڕە، لە ساڵانی (٢٠٠٨ بۆ ٢٠٠٩)دا پێنج ژمارەی لێدەرچووە.
بڵاوکراوەیەکی فەرهەنگیی سیاسیی سەربەخۆیە. ساڵی ٢٠٠٤ دوو هەفتە جارێک دەرچووە. بایەخی بە هەواڵی سیاسی و ڕەخنەگرتن لە دۆخی بەڕێوەبردن داوە. خاوەن ئیمتیازەکەی (خەبات نەوزاد) و سەرنوسەرەکەی (گۆران نیزام) بووە. لەلایەن (هیوا غەریب)ەوە بە شێوازی ڕۆژنامەی هاووڵاتی دیزایینکراوە و لە سلێمانی لە چاپخانەی ڕەنج چاپدەکرا. قەبارەکەی (A٣) بووە و ژمارەی لاپەڕەکانی ١٦ لاپەڕە بووە و هەزار دانە تیراژی هەبووە. لە سنوری هەڵەبجە و سلێمانی بە هەزار دینار فرۆشراوە. چوار ژمارەی لێدەرچووە و داخراوە.
گۆڤارێکی مانگانەیە. لەلایەن (ئاوات نەسروڵا)ەوە لە هەڵەبجە دەرکراوە و هەر خۆیشی خاوەن ئیمتیاز و سەرنوسەری بووە. ناوەڕۆکی گۆڤارەکە بابەتی دەروونی و خێزانی و کار و بازرگانی تێدا بڵاوکراوەتەوە. بەڕێوەبەری نوسین: عەزیز غەفور پاڵانیانی بووە. لە هەڵەبجە و سلێمانی و هەولێر و کەرکووک بڵاودەکرایەوە. لە مانگی ٣ی ٢٠١٠ ژمارەی یەکەمی لێدەرکرا و هەتا چوار ژمارەی بە قەبارەی ئەیفۆڕ، ٤٢ بۆ ٤٥ لاپەڕەی ڕەنگاوڕەنگ و بە تیراژی ٢٠٠٠ دانەی لێدەرچووە. بە هۆی قەیرانی داراییەوە ڕاگیراوە.
گۆڤارێکی وەرزیی منداڵانە. ناوەندی ڕوناکبیریی خورماڵ، تایبەت بە منداڵان دەریدەکات. ناوەند ستافێکی بۆ سەرپەرشتی دەرچواندنی گۆڤارەکە لە هەریەکە لە (سامان ئەحمەد، ڕەحمان حەمەلاو، گوڵان ئەحمەد، ڕەحیم حەمەلاو، عەبدولڕەحیم محەممەد) پیکهێناوە. دواتر چەند نوسەرێکی تر وەک هاوکار و نوسەر بۆ گۆڤارەکە کاریانکردووە. هەموو لاپەڕەکانی ڕەنگاوڕەنگ بوون. ژمارە (یەک)ی لە ١ی ٦ی ٢٠١١ دەچووە. تێکڕا پێنج ژمارەی لێدەرچووە و ڕاگیراوە.
ڕۆژنامەیەکی تایبەتە بە یادی ٢٤ ساڵەی بینا سووتاوەکەی سیروان و شەهیدەکانی ڕۆژی ٦ى ٨ى ١٩٨٦. حەبیب ئەمین میکە لە هەشت لاپەڕەدا ساڵی ٢٠١٠ دەریکردووە. وێنە و ناوی بەشێکی زۆری شەهیدانی تێدابڵاوکراوەتەوە. لە پێشانگایەکی تایبەتدا ٦٠ دانە لە ڕۆژنامەکە دابەشکراوە.
ڕۆژنامەیەکە لە چوارچێوەی هەوڵی پارستنی زار و زمان و ناوچەی هەوراماندا. ناوەڕۆکی بابەتەکانی هەورامانناسی بوون. سەرنوسەری (نوعمان فائیق تۆفیق - هاوار) بووە. تێچووی دارایی بە هاوکاری ستافی ڕۆژنامەکە و هاوکارانییەوە دابینکراوە. شەش ژمارەی لێدەرچووە.
گۆڤارێکی مانگانەی تایبەتە بە ڕەوتی ئیسلامی سیاسی. لە مانگی ٦ی ساڵی ٢٠٠٩ یەکەم ژمارەی لە شارۆچکەی خورماڵ لێدەرچووە. سەرنوسەر و خاوەنی ئیمتیازی گۆڤارەکە مامۆستا (نیازی هەورامانی) بووە. گۆڤارەکە مانگانە بووە و هەموو ٢٢ی مانگێک ژمارەیەکی نوێی دەرچووە، بەکۆی گشتی ٣٢ ژمارەی لێدەرچووە.
ڕۆژنامەیەکی سیاسیی ڕۆشنبیریی گشتییە. لە بڵاوکراوەکانی (ڕێکخراو و دەستگای کۆنترۆڵ)ە. لە ١٠ی ١٠ی ٢٠١٦ دەرچووە. خاوەنی ئیمتیاز و سەرنوسەری (م. نیازی هەورامانی) و ستافی نوسینی (شەهاب حەکیم، مەناف شوانی، لەنجە عەبدولڕەزاق) بوون.
لەلایەن دامەزراوەی کۆمەڵەی ڕوناکبیرانی گزنگەوە لە ١٨ى ٥ى ١٩٩٥دا دەرکراوە. تەنیا یەک ژمارەی بە قەبارەی نامیلکە لێدەرچووە. خاوەنی ئیمتیاز: ستار عەلی (خەبات). سەرنوسەر: هاودەنگ محەمەد. ژمارەکە تایبەت بووە بە یەکەمین ساڵڕۆژی شەهیدکردنی ١٢ کەس لە هەڵەبجە بە هۆی شەڕی ناوخۆوە. لە پاڵ خستنەڕووی سیاسەت و ئامانجی بڵاوکراوەکە، ژیاننامەی شەهیدەکانیشی بڵاوکردووەتەوە.
گۆڤارێکی مانگانەی ڕەنگاوڕەنگی منداڵانە. سەنتەری ڕۆشنبیریی هەڵەبجە دەریکردووە. بابەتی شیعر و چیرۆک و وێنەکێشان و سەرگەرمیی منداڵانی بڵاوکردووەتەوە. خاوەن ئیمتیاز: فەرەیدون جوانڕۆیی. سەرنوسەر: حەکیمی مەلا ساڵح، بەڕێوەبەری نوسین: بەرزان حامید بوون. یەکەمین ژمارەی لە مانگی ٦ی ٢٠٠٦ دەرچووە. ئەم گۆڤارە ٥٠ ژمارەی لێدەرچووە، قەبارەکەی ئەیفۆڕ و ژمارەی لاپەڕەکانی ١٥ بۆ ٢٥ لاپەڕە بووە. بە نرخی ٥٠٠ دینار فرۆشراوە. لە مانگی ١٠ی ساڵی ٢٠١٠ ڕاگیراوە.
گۆڤارێکی وەرزیی منداڵانەی پاشکۆی گۆڤاری ڕأبەر بووە. یەکێتیی ڕۆشنبیرانی موسڵمانی کورد دەریکردووە. بابەتەکانی یاری منداڵان و شیعر و چیرۆک و وێنە و مەتەڵ و سەرگەرمی بوون. دەستەی نوسەرانی نەبووە. مامۆستا وەرزێر سەرپەرشتیکردووە. هاوینی ١٩٩٧ دەرچووە و تا ژمارە ٢ی دەستنوس بووە. دواتر کراوەتە کۆمپیتەری و بەرگەکەی ڕەنگاوڕەنگ کراوە. بە قەبارەی نیو ئەیفۆڕ و ٨ لاپەڕە بووە. بە هۆی یەکگرتنەوەی بزوتنەوە و نەهزەوە داخراوە.
گۆڤارێکی تایبەت بە لاوانە. بەڕێوەبەرایەتیی لاوانی هەڵەبجە بڵاویدەکاتەوە. خاوەنی ئیمتیاز: بەڕێوەبەرایەتیی لاوانی هەڵەبجە. سەرنوسەر: ئیبراهیم هەورامانی، بەڕێوەبەری نوسین: ئەریوان سەلاح حەمەنوری. چاپخانەی پیرمێرد لە هەڵەبجە بە تیراژی ٥٠٠ دانە چاپیکردووە. ژمارە (١)ی لە ١٢ی ٨ی ٢٠٢٤ لە ڕۆژی جیهانیی لاواندا بە ٣٠ لاپەڕەی ڕەنگاوڕەنگ بڵاوکراوەتەوە. بڕیارە بکرێتە مانگانە یان وەرزی.
ڕۆژنامەیەکی نەتەوەیی و سیاسی و ئەدەبیی مانگانەیە. یەکێتیی لاوانی دیموکراتی کوردستانی عێراقی سەر بە حزبی شیوعی دەریکردووە هەشت لاپەڕە بووە و بە چاپی دەستی و بە شێوەی ڕەشوسپی چاپکراوە. بە ناوی خوازراوە و تێیدا نوسراوە. لە کاتی کیمیابارانی هەڵەبجە ١٩٨٨ تا ١٩٩١ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەرکراوە. پاش ئاوەدانکردنەوەی هەڵەبجە، تا ساڵی ١٩٩٨ دەرکراوەتەوە. بە هۆی خراپیی دۆخی داراییەوە ڕاگیراوە.
ڕۆژنامەیەکی ڕۆشنبیریی گشتییە. کۆمەڵێک لاو لە خورماڵ دەریدەکەن. ساڵی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠٠٧ دەرچووە. ١١ ژمارەی لێدەرچووە. خاوەنی ئیمتیازی (ڕزگار زەڵمی) و سەرنوسەری (وریا حسێن) و بەڕێوەبەری نوسینی (زیاد حەسەن) بووە.
بڵاوکراوەی فیستیڤاڵی ڕێزلێنان لە مەرگەساتی هەڵەبجەی شەهیدە. لە دووتوێی چوار لاپەڕەدا بڵاوکراوەتەوە. ژمارە ١ی لە ١٦ی٣ی ١٩٩٦دا دەرچووە، دەستەی نوسەران: تەنیا جەمیل، عومەر سەعید سەرگەتی، ئیسماعیل کەریم، پشتیوان فەتاح گوڵپی بوون. دەرهێنانی هونەری: نزار حەمەڕەزا، عادل عوسمان حەمەنادر بوون، بابەتەکانی نێو ئەم بڵاوکراوەیە: پەیڤێک: دەستەی نوسەران، لە مەرگەساتی هەڵەبجە: محەممەد نوری تۆفیق، بۆ مەرگەسات دەڵێن.. ڕاپرسی گفتوگۆی جەماوەر و هاوڵاتیان، ئامادەکردنی: عومەر سەعید سەرگەتی، شیعری هەڵەبجە: شێرکۆ بێکەس، شیعری خۆشەویستی: ڕەفیق سابیر، بەرنامەکانی ڕۆژانی فیستیڤاڵ، شیعری ئەلیمبۆس: تەنیا جەمیل.
بڵاوکراوەیەکی ساڵانەی تایبەتە بە یادی کیمیابارانی هەڵەبجە. کتێبخانەی گشتیی هەڵەبجە دەریکردووە. ژمارە سفری لە١٦ى ٣ى ٢٠٠٣، کە هاوکاتی دوایین شەڕی کەنداو و سەرنگونبوونی ڕژێمی بەعس و سەددام بوو، دەرچووە. تا ئێستا پێنج ژمارەی لێدەرچووە. کۆتا ژمارەی لە ١٦ى ٣ى ٢٠٠٩دا دەرچووە. خاوەنی ئیمتیاز: کتێبخانەی گشتیی هەڵەبجە. سەرنوسەرەکانی: کامیل مەحموود، عەبدولڕەحمان نەجمەدین. ژمارەی لاپەڕەکانی ١٠ بۆ ١٥ و بە قەبارەی ئەیفۆڕ و ڕەنگاوڕەنگ دەرکراوە.
گۆڤارێکی سیاسیی گشتییە. مەڵبەندی بزووتنەوەی ئیسلامیی کوردستان دەریکردووە. گۆڤارێکی وێنەییە بە ڕەنگاوڕەنگ، ساڵانە دەرچووە. ژمارە (١)ی لەساڵی ٢٠١٣دا دەرچووە. بابەتەکانی کار و چالاکیەکانی مەڵبەندی (هەشتی باسک) بووە. هەندێکیان بە وێنە و هەندێکیان بە نوسین باسکراون. بەشی ڕاگەیاندنی مەڵبەندەکە خاوەنی ئیمتیازی بووە و ستافێکی تایبەت لە هەمان بەش سەرپەرشتیکردووە. (عیرفان ئەحمەد کاکە مەحموود) سـەرنوسەری گۆڤارەکە بووە.
گۆڤارێکی سیاسیی مانگانەیە. زمانحاڵی (پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق) بووە. بە نهێنی لە ناوشاری هەڵەبجە و دەوروبەریدا بڵاوکراوەتەوە. ژمارە (یەک)ی لە مایسی ساڵی ١٩٥٣، دەرچووە. لەلایەن کۆمەڵەی جوتیارانی شارەزوورەوە دەرچووە. ئەندامانی دەستەی نوسینی بریتیبوون لە (ساڵح هەژار، ڕەئوف حاجی حەمەعەلی، کەمال خەفاف، جەمال خەفاف و مەلا مەجیدی پێنجوێنی).
گۆڤارێکی پەروەردەیی ئیسلامییە. ناوبەناو دەرچووە، خاوەن ئیمتیازەکەی (عەلی حەیدەر) و سەرنوسەرەکەی (ئەحمەد حمەئەمین) بوون. ژمارە ١ی لە ٧ی ٢٠١١ دەرچووە، بەرگ و ناوەوەی گۆڤارەکە ڕەنگاوڕەنگ بوون و ژمارەی لاپەڕەکانی لەنێوان ٢٠ بۆ ٣٠ لاپەڕەدا بووە. دیار نییە چەند ژمارەی لێدەرچووە و کەی وەستاوە، بەڵام لە ئێستادا دەرناکرێت.
بڵاوکراوەیەکی زانستیی تایبەت بە کۆمپیوتەر و ئینتەرنێتە. لەلایەن ڕێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستانی سەر بە یەکگرتوی ئیسلامیی کوردستان دەرکراوە. ژمارە ١ لە مانگی ٧ی ٢٠٠٦ دەرچووە. لەلایەن (سەرمەت حسێن ، ڕاستی یوسف، بەرهەم فایەق، هونەر حەمەڕەشید)ەوە ئامادەکراوە. ٥ ژمارەی لێدەرچووە و کۆتا ژمارەی لە مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠٠٦ دەرچووە و دواتر ڕاگیراوە.