بەرگی پێنجەم
کتێب، بەڵگەنامە و بڵاوکراوەکان
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
کۆکراوەی کتێب، دەستنووس و بەڵگەنامە گرنگەکان کە مێژوو و ڕۆشنبیری هەڵەبجە و ناوچەکە بە دۆکیۆمێنت دەکەن.
بەرگی پێنجەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
کۆکراوەی کتێب، دەستنووس و بەڵگەنامە گرنگەکان کە مێژوو و ڕۆشنبیری هەڵەبجە و ناوچەکە بە دۆکیۆمێنت دەکەن.
ئامادەکردن: عادل صدیق مەڵبەندی کوردۆلۆجی، سلێمانی، ٢٠١٠ بابەتى پەيونديدار: پێشەکی، عادیلەخانم لە نێوان ئەردەڵانی بوون و ساحێبقڕانی بووندا، هاتنی عادیلەخانم بۆ هەڵەبجە، هەڵوێستی تورکەکان لە بەرامبەر خواستنی عادیلەخانم لەلایەن عوسمان پاشای جافەوە، ڕۆڵ و پێگەی عادیلەخانم لە بەڕێوەبردنی عەشیرەتی جاف و فەرمانڕەوایەتیکردنی ناوچەکەدا، پەیوەندیی نێوان عادیلەخانم و کاربەدەستانی تورکی ناوچەکە، مێجەرسۆن یان میرزا غوڵام حسەینی شیرازی لە هەڵەبجە، یەکەم دیداری مێجەرسۆن و عادیلەخانم، دیداری سۆن و تاهیر بەگی جاف، کوڕەکانی عادیلەخانم، عادیلەخانم لە کۆچیدوایی عوسمان پاشاوە تا هاتنی ئینگلیزەکان ١٩٠٩ بۆ ١٩١٨، شێخ ڕەزا لە دادگای عادیلەخانمدا، عادیلەخانم لە نێوان دوژمنایەتی و پشتیوانیکردنی شۆڕشی شێخ مەحموددا.
ئامادەکردن: طه بابان الطبعة الثاني، المدیریة العامة للطباعة والنشر، السلیمانیة، ٢٠٠٢ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: نهاية الترحيل بداية الأبادة الجماعية، الأيام الصعيبة، وحتى بالنسبة لحلبجة، القسم السادس: عينة عن ضحايا المظاهرات.
نوسین: عالیە عەبدلکەریم مودەریس چاپی یەکەم، چاپخانەی شڤان، سلێمانی، ٢٠١٣ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: خانەقای بیاره و دەوروپشتی، نەریتی شاییکردن و ژنهێنان بۆ کوڕ، چۆنێتیی خانو دروستکردن لە هەورامان، چوونی ژنان و کچان بۆ ناو ڕان لە هەورامان، ژن به شوان لە ئەوسای هەوراماندا، داب و مەراسیمی مانگی ڕەمەزان و جەژنی ڕەمەزان لە بیارە.
نوسين: عباس العزاوی الجزء الأول، چاپخانەى: ؟، ساڵى چاپ: ؟ بابەتى پەيوەنديدار: لواء السلیمانیة: قبائل الجاف/ جاف العراق، قبائل هورامان، قبائل الکاکائیة.
ئامادەکردن: ؟ چاپ: برنجی دفعە، دارالخلافة العلمیە، مطبعە عامرە، ١٣٣٤. بابەتى پەيوەنديدار: موصل ویلایتی.سلیمانیە لواسی / کلعنبر قضاسی
ئامادەکردن: یداللە ایزدی مرکز اسناد وتحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، چاپ اول، تهران، ١٣٩٢. ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: تۆمارکردنی زانياریی ڕۆژانە سەبارەت بە چەند ڕۆژى پێش کيمياباران و ڕۆژانى دواتریش.
ئامادەکردن: فاتح کریکار تموز ١٩٨٩. بابەتى پەيونديدار: التعريف (قضاء حلبجة، ناحية سيروان/جيلة، ناحية خورمال)، الوعى الاسلامى، مۆامرت السلطة، الأجتماع الستثنائى، دراسة اخرى، الأنتفاضات الباسلة، محاولات الانتقام، ثم نسأل، وفى الهجرة، وثقلت الکواهل، الفاجعة والاعلام الغربى، الادانات، قبول الجرحى وارسال مساعدات الطبية، حلبجة جريمة الحرب، کيف ومتى حصل العراق على الاسلحة الکيمياوية، کيف بنى العراق مصنعا سريا للاسلحة الکيمياوية.
گرداورندە: حسن قادری، ویراستار: بخش کردی و هورامی، محمد عارف قادریان، محمد رشید امینی ویراستار بخش فارسی: محمد یوسف رسول ابادی، محمد خالد قانع. چاپ اول، انتشارات طاق بستان، کرمانشا، ١٣٨٧ ناوەڕۆکی پەیوەندار: ئۆرمۆن هۆرامان ڕاستییەکی مێژوو، بازگشائی نسبت میراث اسلامی و میراث هۆرامی، بازخوانی از ضرب المثل های ڕایج در سرزمین هورامان، جوگرافیای ئەدەبی هۆرامی، نقش دین در تاریخ اعتقادات و باورهای هورامان، رۆمانتیسم و ئەدەب کلاسیکی کوردی هەورامی، ئاهورائامان، فەرهەنگ و لازم بیەی پارێزنایش، اهمیت موقع ویژگیهای جغرافیایی در شکلگیری هورامان، کەسایەتی سەیدی و، سیاوچەمانە، پەندی پێشینانی کوردی بە جەختکردن لەسەر دەڤەری هەورامان، خوێندنەوەیەکی خێرای مێژووی هاوچەرخی هەورامان، تاثیر زیبایهای اورامان بر شعر شعرای نامی اورامان، نقش دین در تاریخ و باوەرهای مردم هورامان، زبان و ادبیات هورامان، بازیهای محلی هورامان، هەورامان مێژوو شارستانیەت.
نووسینی: د. ئیدریس عەبدوڵڵا بڵاوکردنەوەی نووسینگەی تەفسیر. چاپ: یەکەم، هەولێر، ٢٠١٦ باسی زیاتر لە ٩٠٠ زاراوەو نزیکەی ٥٠٠ کەسایەتی کردووە. ناوەڕۆکی پەیوەندار: زۆرێک لە زاراوە ئەدەبی و زانستی و عرفانییەکان لە ناوچەکەدا ناسراون و ژیانی ئەم کەسانەی ناوچەی هەڵەبجەشی گرتوەتەخۆی. لەوانە: ئیبراهیم ڕێشاوی، تاهیربەگی جاف، جەفایی، چرۆستانی، مەلا حەمدوون، خالیدی نەقشبەندی، عادیلەخانم، عەبدولعەزیزی پارەزانی، قانیع، گۆران، مەولەوی، نالی، وەلی دێوانە،
ئامادەکردن: شمس الدين سامي فراشرى چاپ: بیشنجی جلد، چاپخانەی: ميهران مطبەسى، استانبول، ١٣١١.بابەتى پەيوەنديدار: کلعنبر(البجە/هەڵەبجە). تێبینی: لەچاپەکانی (١٣١٤، ١٣١٦هـ) هەمان ناوەڕۆک باسکراوە.
نووسین: لەیلان. چاپ: یەکەم، چاپخانە: ڕوون. سلێمانی. ٢٠١٠ ٩٠ قەڵای خوارووی کوردستان و ٩٥ قەڵای ڕۆژهەڵاتی کوردستان باس دەکات. پەیوەند بە ناوچەکەوە. لەوانە: زەڵم، نەوێ، هەورامان، بەکراوا، گاور.
نوسین: سەرکۆ یونس عەبدولکەریم. چاپی یەکەم، چاپخانەی بینایی، ٢٠١٢ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، کاریگەریی لەسەر ئابوریی هەڵەبجه و ناوچەکە، هۆکارە یارمەتیدەرەکانی کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، پێدانی پیشینەی خانوبەره و کێشەی بی تاپۆیی له هەڵەبجەی شەهید، لەپێناو گەشەپێدانی ئابوریی هەڵەبجەدا، بە گەشتیاریکردنی شاری هەڵەبجە، بە بازرگانیکردنی شاری هەڵەبجە، بوژانەوەی کەرتی کشتوکاڵیی ناوچەکه، دانەوێڵەی شارەزوور.
نوسین: یوست ر. هیلترمان وەرگێڕان: سعید محمد الحسنیة، الطبعة الاولى، شرکة المطبوعات للتوزيع و النشر، لبنان - بيروت، ٢٠٠٨ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: رحلة الى حلبجة، قضية الأنفال، عبور العتبة الکیمیائیة، الرد الأمریکی، فترة کیمیائیة، حلبجة، تأثير تجربة حلبجة.
وەرگێڕ: جەمال حەبیب اللە فەرەج (بێدار). نەشر: ئیحسان، ٢٠١٥ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: وەرگێڕأنی قورئانی پیرۆزە لە زمانی عەرەبییەوە بۆ زمانى کوردى/ شێوەزاری هەورامی.
نوسین: ژیار سلامتیان، چاپ اول، انتشارات زرێبار، بهار ١٤٠٢ (٢٠٢٣). ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: قومیت گوران، جمعیت گوران، وجه تسمیە (هورامان)، هورامان موتن اصلی گوران ها، سازهای فرهنگی قومیت گوران، نهادهای فرهنگی و سیاسی، سنت کشاورزی، غزاها و خوراکی ها، دانش بومی، هنجارهای فرهنگی، میراث فرهنگی، انتقال زبان محاورە بە زبان نوشتار، ادبیات گوران، شعر گوران، لهجەهای زبان گوران.
نوسین و ئامادەکردن: دەزگای میدیای جام کوردی، چاپی یەکەم، چاپخانە ؟، ٢٠٢٢ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: بیرەوەرییەکانی ژمارەیەک لە دانیشتوانی هەڵەبجە لە ئێران (مامۆستا تاهیر بامۆکی، جەمال بێدار، دکتۆر لهۆن قادر، والی حوسێن مستەفا، کامەران مستەفا عەبدوڵا، نەرمین مستەفا حەمەخان، نەجمەدین ئەحمەد عەبدوڵا، کامیار مەحموود، فاروق محەمەد حەمەعەزیز، ئیبراهیم عەبدولکەریم، ڕزگار محەمەد ساڵح، عومەر تۆفیق عەبدوڵا، عەتا ڕەئووف، گۆران سەعدی، محەمەد ئاغاوەیس، حوسێن مەحمود، بۆکان محەمەد حەمید، بەشیر عەبدولکەریم وەلی، فەریدە محەمەد، عەزیم محەمەد حەمەساڵح، بۆچوونی بەشێک لە بەرپرسانی حیزبی و حکومی و کەسایەتییەکانی هەڵەبجە: (محەمەد حاجی مەحمود، حامید حاجی غالی، جەمیل هەورامی، محەممەد محەممەد سەعید، فاروق عەلی، نزار مەحموود، حەسەن شێخ عەبدوڵا، شێرکۆ محەمەد ئەمین، عومەر محەممەد حەسەن، محەممەد حاجی شەریف، موحسن ساڵح، سەرتیپ عەلی، کاروان ئەنوەر، بەسام عەلی، کوێستان ئەکرەم، عادل مەلا ساڵح، لەتیف فاتیح فەرەج، ئەحمەد حاجی غالی، کاوە عەلی، مامۆستا سدیق ڕەشید، نوخشە ناسح).
نوسین: شەوکەت حاجی مشیر چاپی یەکەم، شوێن: سلێمانی، ١٩٩٨ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: کورتەباسێکی ژیانی نوسەر، ڕوونکردنەوەیەکی پێویست، بەشی یەکەم: ڕژێمی بەعس و سیاسەتی ڕاگواستنی خەڵک بۆ ئۆردوگا زۆرەملێکان، کورتەیەک لەسەر دەستپێکردنەوەی شۆڕشی نوێ ساڵی ١٩٧٦، فەوجی جاشی سووک و کاریگەرییان لەسەر ناوچەی هەڵەبجە، گفتوگۆی ساڵی ١٩٨٤ی یەکێتی و حکومەتی ئیسلامی ئێران، ڕاپەڕینی خەڵکی ناوچەکانی سەر بە قەزای هەڵەبجە، چالاکیی ئەنفالی یەک ساڵی ١٩٨٨، بەشی دووەم: پێناسەیەک لەسەر ناوچەکانی هەڵەبجە، هەڵەبجە کوێیە؟، ناوی هەڵەبجە لە چییەوە هاتووە، ناحیەکانی سەر بە قەزای هەڵەبجە و گوندەکانیان، ژیان و گوزەرانی دێهاتەکانی سنوری ھەڵەبجە، شاخ و لوتکە بەناوبانگەکان، شوێنەوار، هاوینەهەوار، ڕووبار و ئاو و سەرچاوگە بەناوبانگەکانی سنوری قەزای هەڵەبجە، یەکەم بۆردومانی کیمیایی، کۆبوونەوەی دووەم لە جەلیلە، شەوی ١٦ و ١٧ی ٣ی ١٩٨٨، ڕۆژی ١٨ی٣ی١٩٨٨، ڕۆیشتنم بۆ پاوە، ڕۆژی ١٩ی ٣ی ١٩٨٨، ڕۆژی ٢٠ی ٣ی ١٩٨٨، گەیشتنی دەزگاکانی ڕاگەیاندن، هاتنی هێزی ئێران، سەرهەڵدانی کێشەکان، بەرنامەی ئێران، دەستپێکردنی گواستنەوەی کەرەستەی جەنگیی لەلایەن ئێرانەوە، پەشیمانبوونەوەی نوێنەری ئێران، بەسەرهاتی بانقی هەڵەبجە.
توێژینەوەیەکی سایکۆلۆژییە. دانانی: فریشتە کاوە بڵاوکراوەی ئاراس چاپی یەکەم، لەبڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، هەولێر، ٢٠٠٨ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: بۆچی لەسەر هەڵەبجە و نەخۆشی توێژینەوەم کرد؟، کورتەی مێژووی PTSD، مەرجداری دیاگنۆسی PTSD، هۆکارەکانی دروستبوونی PTSD، بەربڵاوی PTSD لەناو کۆمەڵگەدا بەگشتی، بوونی چەند نەخۆشییەک بەیەکەوە Comorbidity، درێژخایەنیی PTSD، ڕەگەز و جیاوازییەکان PTSD، دۆخی هاوسەرێتی و PTSD، جینۆساید، چەکی کۆکوژ، پەیوەند context، کوردستان، هەڵەبجە.
نوسین: حسێن هەڵەبجەیی چاپخانەی پیرەمێرد، چاپی یەکەم، ٢٠١٠ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: ڕەنگدانەوەی کارەساتی کیمیابارانی هەڵەبجە لە کەناڵەکانی ڕاگەیانی ڕۆژئاوادا.
کۆکردنەوە و ئامادەکردن: فاتیح مستەفایی چاپی یەکەم، بڵاوکردنەوەی ئاراس، -سنە، ١٣٨٩ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: ئاماژەدان بە ژیاننامە و بەرهەمی چەندین شاعیر و نوسەرانی هەورامانی دیوی عێراق.