بەرگی دووەم
سەرچاوە ئاویەکان
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
ئەم بەشە تەرخانکراوە بۆ سەرچاوە ئاوییەکان وەک کانیاوەکان، ڕووبارەکان و تاڤگەکان کە ژیان و کشتوکال لە ناوچەکەدا دەبوژێننەوە.
بەرگی دووەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
ئەم بەشە تەرخانکراوە بۆ سەرچاوە ئاوییەکان وەک کانیاوەکان، ڕووبارەکان و تاڤگەکان کە ژیان و کشتوکال لە ناوچەکەدا دەبوژێننەوە.
کەوتووەتە سنوری جوگرافیی گوندی(ریشێن)ی سەر بە شارۆچکەی (خورماڵ). سەرچاوەی ئاوەکە لە خۆرئاوای گوندەکەوە لە ژێر چەند تاشە بەردێکدا هەڵدەقوڵێت، کە بە(کونی شەڵم) ناسراوە لە گردی (ڕیشێن). پاشان دەڕژێتە ناو جۆگایەکی کۆنکرێتی، کە زەوییە بەراوەکانی گوندەکانی (قەدەفەری و گردەنازێ و عەلیاوا) سودیلێدەبینن.
کەوتووەتە گوندی سەرگەت و چەمی شێراو. چەند کانییەکی وردن. وەرزی و کاتین. لە پشت کانی (هەمەشوانە)وەن. کاتێک دەتەقن، کە بارانێکی زۆر ببارێت لەنێوان (٨٠ بۆ ٩٠ملم) لە ڕۆژێکی دیاریکراودا بەتایبەت، کە باران بارین لە ساڵێکی ئاویدا، ڕێژەکەی لە (٧٠٠ملم) زیاتر بێت. ئەم ئاوە حەوزی ژێرەوەی شاخەکە پڕدەکات و دێتەوە سەر. خەڵکی ناوچەکە دەڵێن (قاڵاوڵی تەقاینی) و ئاوەکەی لەم شوێنەوە هەڵدەقوڵێت، کاتێک ئاستی ئاوەکە دابەزی لە ناوەڕاستی بەهار و سەرەتای هاویندا، ئەم سەرچاوە ئاویانەش وشکدەکەن.
کەوتووەتە خۆرهەڵاتی گوندی (گێڵەک)ی سەر بە ناحیەی (خورماڵ). ئاوی زۆرە و تا ئێستا خزمەتینەکراوە. خاوەنداریەتی بۆ هاوڵاتییەکی دیاریکراو ناگەڕێتەوە. بۆ ئاودێریی کشتوکاڵ و سەدان دۆنم زەوی و ئاودانی ئاژەڵ سودیلێوەردەگرن.