توونى غوڵامى

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-17


لاپەڕەی 87

زنجيرە چيا

درێژکراوەى زنجيرە چياى باڵامبۆيه.‌ گوندى (غوڵامى) دەکات بەدوو بەشەوە، بەجۆرێک بێژاوا و غوڵامى چنار دەکەونە خۆرهەڵاتيیەوە و غوڵامى ژوروو و خواروو دەکەونە خۆرئاوايەوە. بەرزیى ئەم زنجيرە چيايه،‌ تا (٧٩٠م) دەبێت لە ئاستى ڕووى دەرياوە.

سەرچاوەکان:

  1. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (تاهیر حەمەساڵح عەلی)، لەدایکبوو: ١٩٧١، ئاستى خوێندن: ناوەندى، لە ٦ی ٣ی ٢٠٢٣.
  2. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (ئەرکان ساڵح ئەحمەد)، لەدایکبوو: ١٩٧٨، ئاستى خوێندن: ناوەندى، خەڵکی گوندەکە، لە ٦ی ٣ی ٢٠٢٣.

ئامادەکردنی: هێمن کەمال حەمەئەمين

6

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

شنروێ

کەوتووەتە خۆرهەڵاتى سەنتەرى شارى هەڵەبجه.‌ لە نێوان(دۆڵى گريانە) لە باشورى خۆرهەڵات و (دۆڵى دەرەشيش) لە باکورى خۆرهەڵات و (دۆڵى سازان) لە خۆرئاوا. (لوتکەى بەفرى ميرى) بە بەرزى (٢٠٢٤م) دەبێتە بەرزترين خاڵى لە ئاستى ڕوى دەرياوە، جگە لەوە چەندين لوتکەى چيايى ترى تێدايە و ديارترينيان لوتکەکانى گەڵامۆرد (١٩٠٧م)، شەواتێ (١٨٢١م)، بەردەبيشکێن (١٦٤٤م)، هەوارەکەى لالۆ ئەحمەو (١٥٧٤م)، هەرمێلە (١٤٧١م)، ملەى سازان (١٤٤١م)، دەربەن (١٣٢٥م) دۆڵ سورێن (١٣٣٣م)، سەرچاڵى حاجى حامى (١٢٥٠م)، سازان ڕو (٩٩١م)، بەردە ڕەشان (٩٩٠م)، نزارى گەچ (٨١٠م)، ياڵى مەخفەر (٧٢٥م). بەرەى باشور و باشورى خۆرهەڵاتى، لێژى زۆرە و سەختە، بەڵام بەرەى باکورى لێژى کەمترە. لەڕوى جيۆلۆجيیەوە مێژووى دروستبوونى دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمى دووەمى جيۆلۆجى (ترياسى و جوراسى و کريتاسى) و نيشتەنیيە نوێکانى سەردەمى چوارەمى جيۆلۆجى. بەردى جيرى و جيرى دۆلۆمايتى، لە ديارترين و باوترينى ئەو بەردانەن، کە لە چياکەدا هەن.

زیاتر بزانە
زنجيرە چيا