پێنج هەزار پۆترێت

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-13


لاپەڕەی 242

پڕۆژە‌

پڕۆژەیەکی ناوازەی شێوەکار (ڕێبوار سەعید)ە. لە لەندەن بەرهەمهێنراوە. بۆ مەرگەساتی کیمیابارانکردنی هەڵەبجەی شەهید ئەنجامیداوە. بە ژمارەی شەهیدەکان تابلۆی نیگار کێشاوە. بە ئەندازەی یەکسان، هەر تابلۆیەکی ڕەمزی شەهیدێکە. بینەر شوێنی هەیە لە وردبوونەوەی پڕۆژەکەدا، ئەم پڕۆژەیە دەنگدانەوەیەکی جیهانی گەورەی هەبووە و لەڕۆژنامە و گۆڤارەکانی هەرێمیشدا زۆری لەسەر نوسراوە. لەسەر پێشنیازی (شێرکۆ بێکەس)و بانگهێشتی فەرمیی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بەسەرپەرشتی بەرهەم ساڵح، ساڵی ٢٠٠٣ هونەرمەند پڕۆژەکەی هێنایەوە کوردستان و پێشکەشی(مۆنۆمێنتی هەڵەبجە)ی کرد. ئەم پڕۆژە تەنها ئەو ستوڵانە نین، کە دانراون، پڕۆژەکە چواربەشی تریشی هەبووە، کە قەبارەیان پێکەوە پێنج تەن بوون. لە خۆپیشاندانەکانی ١٦ی ٣ی ٢٠٠٦دا لە مۆنۆمێنت سوتێنرا.

سەرچاوەکان:

  1. دنیابینییەکانی هونەری شێوەکاری کوردی، بەختیار سەعید، بەرگی یەکەم، چاپی دووەم، چاپخانەی کەمال، ٢٠١٣، ل١٩٤.
  2. جوانیناسی و شوناس، سەرەتایەک بۆ جوانیناسی هونەری تاراوگە، ڕێبوار سیوەیلی، چاپی یەکەم، چاپخانەی پیرەمێرد،٢٠٢٠، ل٢٢٦.
  3. گفتوگۆی ئامادەکار لەگەڵ هونەرمەند (رێبوار سەعید ڕەشید)، لەدایکبوو: ١٩٦٢، بڕوانامە: دکتۆرا، پیشە: مامۆستای زانکۆ، لە ٣ی ٣ی ٢٠٢٣.

ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم

11

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

ئەرشیفکردنی دیجیتاڵی جینۆسایدی هەڵەبجە

پڕۆژەیەکی زانکۆی هەڵەبجەیە. ساڵی ٢٠٢٢ دامەزراوە و لەلایەن لیژنەیەکی زانستییەوە سەرپەرشتی دەکرێت. سەرپەرشتیاری بۆردەکە (پ. ی. د. نەریمان عەبدوڵا عەلی)یە. تایبەتە بە ئەرشیفکردنی دیکۆمێنت و وێنە و لێکۆڵینەوە و چاوپێکەوتن و سەرچاوە و هتد. لە چوارچێوەی وێبسایتێک بەناوی هەڵەبجە میمۆریاڵ halabjamemorial.org بە زمانەکانی: کوردی، عەرەبی، ئینگلیزی، فارسی بڵاودەبێتەوە و لەچەندین بەشی گرنگ پێکدێت، وەک: گەلەری، مێژوو، چاوپێکەوتنی شایەتحاڵەکان، بەڵگەنامە و دیکۆمێنت، داشبۆرد. ئامانجی پاراستن و هەڵگرتنی سەرجەم دیکۆمێنتەکانی تایبەت بە جینۆسایدی هەڵەبجە و کیمیابارانی شارەکەیە. لە داشبۆردی جینۆسایدی هەڵەبجەدا زانیاری لەسەر هەر شەهیدێک و شوێنی شەهیدبوون و تەمەن و ڕەگەز و پیشە و باری خێزانداری تێدایە، داتاکان بەشێوەی ئۆنلاین لە وێبسایتەکەدا دەخاتەڕوو. داتاکان لە شێوازی چارت و نەخشە و هێڵکاری و... هتدا شیکراونەتەوە. کاری کۆکردنەوەی داتاکان بە هاوبەشی لەگەڵ کۆمەڵەی قوربانیانی کیمیاباران بووە. بیرۆکەی داشبۆردەکە و دیزاینەکەی بۆ کارزان عەدنان حەمەسەعید دەگەڕێتەوە، لە بەهاری ٢٠٢٣ بە زمانەکانی کوردی و ئینگلیزی بەردەستە، تا ساڵی ٢٠٢٤ داتای زیاتر لە ١٢٠٠ شەهید تۆمارکراوە. شەهیدەکان جگە لە شاری هەڵەبجە بەسەر ٢٩ شاری تری عێراق و ئێراندا دابەشبوون. ئامانجی تەواوی پڕۆژەکە کۆکردنەوەی داتای سەرجەم شەهید و ونبووەکانی جینۆسایدی هەڵەبجەیە بەتەواوی زانیارییە جوگرافی و ناجوگرافییەکانیانەوە.

گوتار پاش ١٧ی شوبات

چالاکیی سەنتەری گەشەپێدانی چالاکیی لاوان – ئۆفیسی هەڵەبجە‌ و گروپی دیالۆگە، به ‌هاوکاریی ڕێکخراوی وادی ئەڵمانی ئەنجامدراوە و مانگێک (ڕۆژی ١٠ی ٥ تا ١٠ی ٦ی ٢٠١١)ی خایاندووە. پڕۆژە‌کە لە زنجیرە کۆڕێکی فیکری پیکهاتووە بۆ هەریەک لە (کەمال ڕەئوف، تەحسین حەمە‌غەریب، عەدالەت عەبدوڵڵا، فاروق ڕەفیق، هاوژین ئەمین). کۆی پڕۆژە‌کە گفتوگۆیەکی مەدەنییانە بووە لەسەر جێکەوتەکانی ١٧ی شوبات و ڕۆژانی دواتر و هەڵسەنگاندنی هەڵوێستی هەریەک لە دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن و میدیاکان و ڕۆشنبیران و خەڵک.