گەڕەکەکانی گوندی

١- باسکی شێخ مۆمن: گەڕەکێکە لە سنوری گوندی (عەبابەیلێ). بەناوی (شێخ مۆمنی سازان)وە ناونراوه،‌ کە یەکێک بووە لە کەسایەتییە ئایینیەکانی ناوچەکە و ماوەیەک لەم گەڕەکە دانیشتووە. بەسەر دەشتەکانی بەردەمی و هەڵەبجەدا دەڕوانێت و دەشتی شارەزووری لێوە دیارە. لە ئێستەدا چڕترین گەڕەکی گوندەکەیە.

٢- باسکێ: گەڕەکێکە لە گوندی (عەبابەیلێ). لە بەرزایی و باسکێکدایە و کەوتووەتە بەرانبەری مزگەوتی گوندەکە و لە پشت باخەکانەوەیە. لە پێشتردا شوێنی فڕێدانی (سەنێر) و پاشەڕۆی ئاژەڵ و ڕەشەوڵاخی گوندەکە بووە و دواتر ئاوەدانکراوەتەوە.

٣- چەم: گەڕەکێکە لە سنوری گوندی (عەبابەیلێ). لە کۆتایی گەڕەکی (کانییە بەهارێ)وە دەستپێدەکات هەتا (گەڕەکی مەخۆڵێ). لە پێشتردا ئاوەدانبووە و قوتابخانە و نەخۆشخانەی گوندەکەی لێ بووە، بەڵام لە ئێستادا تەنها شوێنەوارەکەی ماوەتەوە.

٤- سەرحەوز: گەڕەکێکە لە گوندی (عەبابەیلێ). کەوتووەتە دەوروبەری مزگەوت و (کانی ژنان) و خۆرهەڵاتی گەڕەکی (سەنێرگی باسکێ). بەناوی کانی (سەرحەوز) ناونراوە. چایخانەیەکی تێدابووە. مێژووی پەیدابوونی دێرینە و لە بیرەوەری بەتەمەنەکاندا نییە.

٥- کانییە بەهارێ: گەڕەکێکە لە سنوری گوندی (عەبابەیلێ). بەناوی کانییەکی (عەبابەیلێ)وە ناونراوە. مێژوویەکی دێرینی نییه و بۆ ساڵانی پێش ساڵی ١٩٤٠ دەگەڕێتەوە. لە ئێستادا بەشێکی کەم ماڵی لێییە.

٦- قەڵا: کەوتووەتە سنوری گوندی (عەبابەیلێ). کەوتووەتە دەوروبەری بەرزایی (قەڵا)ی گوندەکە و هەر بەناوی ئەو بەرزاییەوە ناونراوە. لە ئێستادا ئاوەدانی تێدا نەماوە و تەنها شوێنەواری ماوە.

٧- مخۆڵێ: گەڕەکێکە لە ناوەڕاستی گوندی (عەبابەیلێ). کەوتووەتە تەختاییەک، کە کاتی خۆی شوێنی هەڵپەڕین و بۆنەکان بووە. (مخۆڵێ) بەواتای (ئەو خۆڵەی، کە لە ژێر پێدا بوەتە تۆز و ورد بووە) ڕێگەی هەموو گەڕەکانی بەشی سەرەوەی گوندەکەی کەوتووەتە سەر و مێژوویەکی دێرینی هەیە.

٨- هەوارگی ئەرخەوان: گەڕەکێکە لە سنوری گوندی (عەبابەیلێ). کەوتوەتە بەردەمی شاخی (سەرسارایین) لەسەر ڕێگەی سەرەکیی شاخی (شنروێ - عەبابەیلێ). چڕیی دانیشتوانەکەی کەمترە لە گەڕەکەکانی تر. بەناوی درەختی (ئەرخەوان)ـەوە ناونراوە، کە کاتی خۆی لەو شوێنەدا هەبووە.