کوردستان

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-12


لاپەڕەی 183

کتێبخانە

کتێبخانەیەکە لە (تەوێڵە). لە خانووی (حاجی حاميد)دا بووە. ساڵی ١٩٧٢ لەلایەن مامۆستایان و قوتابیانی تەوێڵەوە کراوەتەوە. (یەکێتیی قوتابیانی کوردستان) ڕۆڵیان لەکردنەوەیدا هەبووە. مامۆستا (بارامی سەعدی بەگ) سەرپەرشتیار و چاودێری بووە. مامۆستایانی ناوەندی تەوێڵە چەندين کتێب و ڕۆژنامە و گۆڤاریان پێشکەشی کتێبخانەکە کردووە و هەیەک لە (فەتاح ئاغا) و (ساڵح بەداوی) هاوکاری دارايى و زانستيیان کردووە. کتێبخانەکە خزمەتێکی زۆری پێشکەش بە قوتابیان کردووە. لەدوای ساڵی١٩٧٥ کتێبەکانی کۆکرانەتەوە و لە ١٥ سندوقدا براونەتە ناوەندی تەوێڵە و کتێبخانەکە داخراوە. لە چۆڵکردنی تەوێڵە ساڵی ١٩٨١ بە هۆی شەڕەوە کتێبەکان فەوتان.

سەرچاوەکان:

  1. سەربوردێکی هەورامان و سەردانێکی تەوێڵە، عبدالرزاق عبدالرحمن محمد، چاپی یەکەم، تاران، ٢٠٠٥، ل٦٦٨-٦٦٩.
  2. گفتوگۆ لەگەڵ م. بارام سەعدی قادر، لە دایکبووی ١٩٤١، بەکالۆریۆس، خانەنشین. ٢٩ی ٤ی ٢٠٢٤ واتساپ نوسین و نامە.

ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم

5

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

ئۆکتۆبەر

کتێخانەیەکی ئەهلییە. خاوەنەکەی (عەتا ڕەئوف محەممەد) بووە. کەوتوەتە سەر شەقامی گشتی بەرامبەر شارەوانیی هەڵەبجە. ساڵی ١٩٩٢ لە شێوەی کابینەی چینکۆدا دروستکراوە. سەرچاوەی ئەدەبیات بە گشتی و ئەدەبیاتی چەپی تێدابووە. لەبەر شۆڕشی ئۆکتۆبەر ئەو ناوەی لێنراوە. بە(ئیشتراکات) ڕۆژنامەکانی: برایەتی و کوردستانی نوێ و ڕێگا و چەند بڵاوکراوەیەکی تری هێناوە بۆ خوێنەرانی. زۆربەی کتێبەکانی لەو کاتەدا ڕۆنیۆ و کۆپی بوون. لەبەربوونی هەندێک سەرچاوە، سوتێنراوە و وەک ناڕەزایەتی دەربڕینک ڕۆشنبیران و ئامادەیی ئەحمەدموختار جاف خۆپیشاندانیان ڕێکخستووە.

زیاتر بزانە
کتێبخانە

باران

کەوتووەتە نێوان باخی گشتی و قەیسەریی شنروێ لەناو شاری هەڵەبجە. ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراوە و ئێستاش بەردەوامە. نزیکەى پێنج هەزار ناونیشانی بە زمانەکانی: کوردی، عەرەبی، فارسی و ئینگلیزی، تێدایە. کتێبەکان هەم دەفرۆشرێن، هەمیش بە کرێ دەدرێن. (ڕوقیە ئەمین) خاوەنیەتی و (لوقمان ئەمین) سەرپەرشتیدەکات.

زیاتر بزانە
کتێبخانە

حوجرەی مەلا نەزیر

کتێبخانەیەکە لە حوجرەکەی مەلا نەزیری گەورە لە (تەوێڵە). دواتر بە (قاپی شێخ) ناسراوە. هەرچەندە تایبەت بووە بە مەلا نەزیر، بەڵام لەبەر بوونی چەند سەرچاوەیەکی ئایینی و عرفانی و ئەدەبی، وەک کتێبخانەیەکی گشتی سوودی لێبینراوە. کتێبەکانی دواتر کەوتوونەتە لای بنەماڵەی (مەلا ساحب).

زیاتر بزانە
کتێبخانە

خانەقاى بیارە

کەوتووەتە ناو خانەقای (بیاره)‌. زیاتر لە ١٠٠٠ ناونیشانی تێدایە، کە زۆرینەیان تایبەتە بە ناوەڕۆکی ئاینییەوە. ژمارەیەک لە دەستنوسی تێدایە. فەقێ و کەسانی تریش دەتوانن سوودی لێوەربگرن.

زیاتر بزانە
کتێبخانە

خانەقای تەوێڵە

کەوتووەتە ناو خانەقای (تەوێڵە)وە. لە سەردەمی (شێخ عوسمانی سیراجەدین)ەوە کتێبی هەمەجۆری تێدا دانراوە، تا سەردەمی (شێخ حسامەدین). هەندێک کتێبيان لەلایەن بنەماڵەی شێخانەوە گوازراونەتەوە بۆ بیارە و باخەکۆن. مامۆستایان کاردۆخی و شێخ سەفادین لە سەردەمی مامۆستاییاندا، لەم کتێبخانەیە کەڵکیان وەرگرتووە. ساڵی ١٩٧٢ بۆ ١٩٧٣ لیژنەیەک لە ئەوقافی سلێمانيیەوە زۆرێک لەم کتێبانەيان بۆ کتێبخانەی ئەوقافی سلێمانی کڕیوە.

زیاتر بزانە
کتێبخانە

خانەی کتێبی هەڵەبجە

خاوەنەکەی (عەبدولقادر ئەحمەد فەتاح)، کە بە (قادر شادی) ناسراوه،‌ لە شەقامی گشتی، نزیک شارەوانی دایناوە. پێشتر بە چەند ناوێکی ترەوە دانراوە. لە دوای ڕاپەڕین و ساڵی ١٩٩٢ لەگەڵ (ئەحمەد ڕەنجیار) بە ناوی کتێبخانەی (شاهۆ)وە بووە، دواتر بە ناوەکانی: زانست، هەڵەبجه و کۆتاجاریش بە (خانەی کتێبی هەڵەبجە) ناسراوە. گەلێک سەرچاوەی زانستی تێدا بووە، کە زۆربەیان ئەدەبی و مێژوویی و ئایینی بوون. توانیویەتی گەلێک سەرچاوە، کە نوسخەیان کەم بووەتەوە لە چاپ بداتەوە، کە خاوەنەکەی کۆچیدواییکردووە، کتێبخانەکەش نەماوە.

زیاتر بزانە
کتێبخانە