مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس
دواین نوێکردنەوە: 2026-04-07
پێشنوێژ و وتاربێژ، شاعیر و ساغکەرەوە و لێکۆڵەری ئەدەبییە. ناوی (عەبدولکەریمى کوڕی سۆفی محەممەد کوڕی فەتاح سولەیمان)ـە. لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٠ لەدایکبووە. بە ڕەچەڵەک دەچنەوە سەر ھۆزی (قازی) لە عەشیرەتی (غەوارە). باوکی لە گوندی (تەکیە)ی سەر بە شارۆچکەی خورماڵ بووە و پاش پێکهێنانی ژیانی ھاوسەریی چوونەتە گوندی (گوێزە کوێر)ی سەر بە شارۆچکەی (مەریوان) لە ڕۆژھەڵاتی کودستان. سەرەتا لە مزگەوتی گوندەکەیان خوێندویەتی و دواتر چووەتە سلێمانی و ساڵی ١٩٢٥ ئیجازەی مەلایەتی وەرگرتووە. وەک مامۆستا و پێشنوێژ و وتاربێژ لە چەند شوێنێک دامەزراوە. نزیکەی نیو سەدە وانەی وتووەتەوە و بە (مودەڕیس) ناسراوە. لە بواری شیعرنوسیندا، بە (نامی) و (مەلا عەبدولکەریمی بیارە، عەبدولکەریمی شارەزووریی، عەبدولکەریمی مەریوانی) ناسراوە. تا کۆچیدواییکردووە سەرۆکی (ڕابیتەی زانایانی عێراق) و ماوەیەکی زۆریش موفتی گشتیی عێراق و بەرپرسی زانایان بووە. یەکەم وتاری هەینی بە زمانی کوردی خوێندووەتەوە. لە بوارە جیاوازەکانی (ئەدەب، زانست، فەرھەنگ)دا، خاوەنی ٦٥ کتێبی چاپکراوە. جگە لە زمانی کوردی، زمانى عەرەبی و فارسی زانیوە. لە گرنگترین بەرھەمەکانی: (تەفسیری نامی "حەوت بەرگ"، یادی مەردان "دوو بەرگ"، شەریعەتی ئیسلام "چوار بەرگ"، مەکتووباتی کاک ئەحمەدی شێخ "چوار بەرگ"، بنەماڵەی زانیاران) لێکدانەوە و کۆکردنەوە بۆ چەند دیوانێکی شاعیران، لەوانە (نالی، مەحوی، مەولەوی، فەقێ قادری هەمەوەند). بە کوردی شەرحی لە سەر مرضیە و بە عەرەبی لەسەر الفضیلە کردووە. ژمارەیەک دەستنوس و بەرھەمی بڵاونەکراوەشی ھەیە. لە ٣٠ی ٨ی ٢٠٠٥ کۆچیدواییکردووە و لە مەرقەدی (شێخ عەبدولقادری گەیلانی) لە شاری بەغداد بەخاکسپێرراوە. گەلێک دیدار و کۆنفڕاسی بۆ گیراوە و لە شارەکانی کوردستان مزگەوت و شەقامی بەناوەوە کراوە و لە بیارەش پەیکەری بۆ دانراوە.
سەرچاوەکان:
- اعلام کرد العراق، جمال بابان، مطبعە شڤان، السلیمانیە، ٢٠٠٦، ص١٠٩.
- گەنجینەی وەفا، د. عەدنان، چاپی یەکەم، ٢٠١٦.
- یادی مەردان، مەلاعەبدولکەریمی مودەڕیس، بەرگی دووەم، چاپخانەی کۆڕی زانیاری عێراق، بەغداد، ١٩٨٣، (ژمارەیەک لە پەراوێزەکانی).
ئامادەکردنی: ڕێبوار حەمەتۆفیق