عەبدولڕەحمان بەگى بابان
دواین نوێکردنەوە: 2026-07-11
شاعیر و نوسەرە. ناوی (عەبدولڕەحمان بەگ ئەحمەد بەگ کوڕى خاليد بەگ کوڕى سلێمان پاشاى کوڕى ئيبراهيم پاشاى بابان)ـە. ساڵى ١٨٨٠ لە شاری سلێمانى لەدایکبووە. لە تەمەنى حەوت ساڵيدا لاى حاجى مەلا سەعيدى زلزلەيى قورئان و کتێبى ئايينى و فارسى خوێندووە. دواتر چووەتە قوتابخانەى ڕوشدييەى عەسکەریى سلێمانى، بەڵام بەهۆی هەژارییەوە بەردەوامنەبووە و گەڕاوەتەوە لاى مەلا سەعيد. ساڵى ١٩٠٣ وەک نوسەر لە قەزاى شارباژێڕ دامەزراوە، بەڵام بەهۆى کێشەیەک، کە لەگەڵ محەممەد بەگى قادر پاشاى قايمقامى قەزاکەدا هەیبووه، دەستبەردارى پيشەکەى بووە و گەڕاوەتەوە سلێمانى. ساڵى ١٩٠٦ لە هەڵەبجە بە ڕۆژانە (مستخدم) لە ئەرازى سنيه دامەزراوه و تا ساڵى ١٩١٢ لەسەر ئەم کارە بەردەوامبووە. گەڕاوەتەوە سلێمانى و بووە بە نوسەرى (سەرکاتب) فەرمانگەى (نفوس) لە سلێمانى و تا ساڵى ١٩١٨ بەردەوامبووە. ساڵى ١٩٣١ مەئموورى نفووسى سلێمانى بووە. دەستی نوسینی هۆنراوەی هەبووە و جگە بە زمانی کوردی، بە تورکى، فارسى شيعرى نوسيوه و نازناوى (حزمى) و دواتر (بەبە) بووە. هەروەک کتێبێکى قەبارە گەورەشى لەبارەى مێژووى کوردەوە نوسيوە، بەڵام لەناوچووە و فەوتاوە. ساڵى ١٩٤٢ خانەنشين بووە و ساڵی ١٩٦٧ کۆچیدوايیکردووە و لە گردى مامەيارە لە تەنيشت (پيرەمێرد)ەوە بەخاکسپێرراوە.
سەرچاوەکان:
- گۆڤارى (بەيان)، شێخ محەمەدى خاڵ، عەبدولڕەحمان بەگى بابان، ژمارە(١٨)، تشرينى يەکەمى ١٩٧٤، ل١-٣.
- بەشێک لە ديوانى ئەوڕەحمان بەگى بابان ١٨٧٨-١٨٦٧، مەحمود ئەحمەد محەمەد، چاپخانەى زەمان، بەغدا، ١٩٨٩، ل٢٤-٣٠.
- گۆڤارى (بەيان)، ڕوونکردنەوەيەک دەربارەى عەبدولڕەحمان بەگى بابان، شەوکەت بابان، ژمارە(٢١)، کانوونى يەکەمى ١٩٧٥، ل٨-١٠.
ئامادەکردنی: د. عادل سدیق عەلی