بولبول
زانای ئایینی و شاعیرە. ناوی شێخ حەسەن کوڕی شێخ سازانییە. لە گوندی سازانی نزیک هەڵەبجە لەدەوربەری ساڵی ١٨٤٠ لەدایکبووە. بە منداڵی دەستی بەخوێندنی ئایینی کردووە. بۆ خوێندن گەلێک ناوچەی کوردستان گەڕاوە. ئیجازەی وەرگرتووە و دەستیکردووە بە خزمەتی ئایینی ئیسلام و ئاداب و موسڵمانان. هاوچەرخی مەولەوی بووە و شیعر لە نێوانیاندا هەیە. شیعرەکانی بە شێوەزاری هەورامی نوسیوە. لە دەورووبەری ساڵی ١٩٠٥ کۆچیدواییکردووە.
بێخود
ناوی (مەحموود کوڕی موفتی حاجی مەلا ئەمین کوڕی موفتی گەورە حاجی مەلا ئەحمەدی چاومار)ە. ساڵی ١٨٧٩ لە سلێمانی لەدایکبووە. لە سلێمانی و پێنجوێن و بیارە خوێندویەتی. موریدی شێخ نەجمەدین بووە. ساڵی ١٩٠٠ بووە بە حاکم لە شاری ھەڵەبجە و چەند ساڵێک لەوێ ماوەتەوە. ژیانی هاوسەریی پێکنەهێناوە. نازناوی (بیخود) بووە. بە کوردی و فارسی هۆنراوەی نوسیوە و زۆربەی هۆنراوەکانی لە دیوانەکەیدا(دیوانی بێخود) کۆکراوەتەوە و چاپکراوە. لە ٢٥ی ٨ی ١٩٥٥ کۆچیدواییکردووە.
بێکەس
ناوی (فایەق کوڕی عەبدوڵا بەگی کوڕی کاکەحەمەی ئەلیاسەقۆجە)یە. ساڵی ١٩٠٥ لە (سیتەک)ی نزیک شاری سلێمانی لەدایکبووە. لە حوجرە خوێندویەتی و دواتر چووەتە قوتابخانە. ساڵانی ١٩٣٣-١٩٣٥ لە (تەوێڵه) مامۆستا بووە. چەند جارێک بە هۆکاری ڕامیاری دەستگیرکراوە و خراوەتە بەندیخانەوە و دوورخراوەتەوە بۆ شاری (حلە). پاش ئازادبوونی، ماوەی ساڵانی ١٩٤١-١٩٤٨ لە هەڵەبجه مامۆستا بووە. جگە لە زمانی کوردی، عەرەبی، فارسی و تا ڕادەیەک ئینگلیزیشی زانیوە. دوو جار ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە، لە یەکەمیان کچێک و لە دووەمیان دوو کچ و (شێرکۆ بێکەس)ی شاعیری بووە. کەسێکی قسەخۆش و نوکتەباز بووە. نازناوی (بێکەس)ی هەبووە و هۆنراوەکانی لە دیوانەکەیدا (دیوانی بێکەس) کۆکراوەتەوە و چاپکراوە. ساڵی ١٩٤٨ لە (هەڵەبجە) کۆچیدواییکردووە و لە گۆڕستانی (سەیوان) لە سلێمانی بەخاکسپێرراوە.
پشکۆ نەجمەدین
شاعير و وەرگێڕە. ناوی (زەینەدین مستەفا مەحموود)ە. ساڵی ١٩٥٣ لە گوندی (عەبابەیلێ) لەدایکبووە. خوێندنی ئامادەیی لە ھەڵەبجە و کۆلێژی کشتوکاڵی لە زانکۆی سلێمانی تەواوکردووە. ماوەی دە ساڵ لە ڕیزەکانی (کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان) کادر و پێشمەرگە بووە. لەگەڵ چەند ھاوڕێیەکیدا، ڕێکخراوی (ئاڵای شۆڕش)یان دامەزراندووە و نازناوی (پشکۆ نەجمەدین) بووە. خێزاندارە و خاوەنی کوڕێکە بە ناوی (ڕۆمان)ـەوە. لە پاش ھێرشەکانی (ئەنفال)ـەوە ڕووی کردووەتە وڵاتی (سوید) و لەوێ دەژی. جگە لە زمانی کوردی، عەرەبی، فارسی، سویدی و ئینگلیزیش دەزانێت. لە کۆتایی ھەشتاکانەوە، وەک نوسەر دەرکەوتووە و خاوەنی بیست کتێبی چاپکراوە، لەوانە: (ئەزموون و یاد)، (جیلوەی عیشقەکەی مەولانا و شەمس)، (ئاوێنەی نامەکان)، (ئەفسوونی نوسین)، (دیوانی من) و(مەولانا جەلالەدینی ڕۆمی)...
تارا ئەمین ئەحمەد
کچی ئەمین سەپانە، ساڵی ١٩٧٣ لە گەڕەکی کانی عاشقان لە دایکبووە. دەرچووی ناوەندییە. خێزانی پێکهێناوەو خاوەنی دوو منداڵە. ساڵی ٢٠١٧ و ٢٠١٨ دوو کتێبی بە ناوی هونەری چێشتلێنان چاپکردووەو دوو کتێبی شیعریش بە ناوەکانی (شەونمی گەڵای ڕۆحێ)، ( چەپکێ ڕێحانە) چاپ و بڵاوکردوەتەوە. لە سلێمانی نیشتەجێیە.
تاهیر بەگی جاف
ناوی (تاهیر بەگ کوڕی عوسمان پاشای جاف)ـە، کوڕی عادیلەخانم و برای ئەحمەد موختار جافە. لە دەوروبەری ساڵی(١٨٧٥-١٨٧٧) لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. لە حوجرە خوێندویەتی و بە یارمەتی سلێمان بەگ (کە لە دیوەخانی وەسمان پاشادا کاریکردووە)، زمانی فارسی فێر بووە. جگە لە زمانی کوردی، عەرەبی زانیوە و شارەزایی لە ئینگلیزی و فەرەنسيشدا هەبووە. هەڵسوکەوتی لە گەڵ مێجەرسۆندا کردووە. فەرهەنگێکی چوار زمانی ئامادەکردووە. ماوەیەک سەرۆکی شارەوانیی هەڵەبجە بووە و لە لایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە نیشانەی مەجدی وەرگرتووە. سێ جار هاوسەرگیری کردووە. شاعیرێکی گەورەی غەزەلە و گۆرانیبیژە گەورەکانی کورد شیعرەکانیان خوێندووە. هۆنراوەکانی لە (دیوانی تاهیربەگی جاف)دا کۆکراوەتەوە و لەچاپدراوە. ساڵی ١٩١٨ بە نەخۆشی کۆچیدواییکردووە و لە گوندی عەبابەیلێ بە خاک سپێرراوە.