عوسمان حەمەعەزیز حەسەن

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-07


لاپەڕەی 535

شایەتحاڵی کیمیاباران

شایەتحاڵی کیمیابارانی هەڵەبجەیه و بەدەستی خۆی ‌تەرمی شەهیدانی بەخاکسپاردووە. خەڵکی گوندی (باوەکۆچەک)ـە. ڕۆژ‌ی ١٦ى ٣ى ١٩٨٨ لە باخەکانی دەرەوەی شاردا بووە و بۆ پێداویستی سەردانی ناوشاری هەڵەبجەی کردووە.

سەرچاوەکان:

  1. ڕۆمەڵخەزای هەڵەبجە، هاودەنگ محەمەد فەرەج، بەرگی دووەم، چاپی یەکەم، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی، ٢٠١٥، ل٧-٢٢.
  2. ئەو گوڵەگەنمانەی لە داس بەجێمان، عومەر عەبدول، زنجیرە بڵاوکراوەکانی ڕێکخراوی دۆستانی هەڵەبجە، چاپی یەکەم، تاران، ٢٠٢١، ل٤٠٢.

ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم

3

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

ئەحمەوی سۆفی مەحموود

ناوی (ئەحمەد مەحموود حەمەئەمین)ە و بە (ئەحە لاداش) ناسراوە. ساڵی ١٩٤٢ لە شاری سلێمانی لەدایکبووە. ساڵی ١٩٤٦ ماڵی باوکی هاتوونەتە هەڵەبجە. لە یەکەم ڕۆژی بۆردومانەکەدا بە ئۆتۆمبێلەکەی چەندین برینداری کارەساتەکەی ڕزگارکردووه و‌ گەیاندونییەتە تیمی پزیشکی لە شنروێ. ڕۆژانی ١٧ و ١٨ی ٣ی ١٩٨٨ لە گواستنەوەی تەرم و ئەسپەردەکردنیان بەشداربووە. ١٠ منداڵی بێدایکوباوک و چەندین برینداری لە گوڵان گلداوەتەوەتەوە و گەڕاوەتەوە شار، ئاردی بۆ بردوون و نانی بۆ دروستکردوون. لەئێستادا لە شاری سلێمانی دەژی.

زیاتر بزانە
شایەتحاڵی کیمیاباران

حاجی باقی عەبدوڵا ڕەشید کۆکۆیی

ساڵی ١٩٥٤ لە چاوگی باوەکۆچەک لەدایکبووە.‌ بەدەستی خۆی ‌تەرمی شەهیدانی بەخاکسپاردووە. لە ڕاپەڕینی ١٩٨٧ی هەڵەبجە چووەتە ئێران و ڕۆژێک پاش کارەساتەکە گەڕاوەتەوە هەڵەبجە و بۆ ماوەی ١١ ڕۆژدا ماوەتەوە. وەک شۆفێرێک تەرمەکانی کۆکردووەتەوە و گواستونیەتییەوە. یەکەمجار تەرمەکانی ڕێگەی ملەقەوی و عەنەبی کۆکردووەتەوە و گواستونیەتییەوە بۆ گۆڕەبەکۆمەڵەکانی عەنەب و شەهیدان.

زیاتر بزانە
شایەتحاڵی کیمیاباران

سەعدی حەسەن بارام

شایەتحاڵی کیمیابارانی هەڵەبجەیه و بەدەستی خۆی ‌تەرمی شەهیدانی بەخاکسپاردووە. لە ڕاپەڕینی ١٩٨٧ی هەڵەبجە چووەتە ئێران و هەفتەیەک پاش کارەساتەکە لەگەڵ تیمێکی (٥٠ بۆ ٦٠) کەسی و هەندێک ڕۆژنامەنوسی بیانیدا گەڕاوەتەوە بۆ هەڵەبجە.

زیاتر بزانە
شایەتحاڵی کیمیاباران

شایەتحاڵەکانی دادگا

کۆی گشتیی ئەو کەسانەن، کە لە دادگای باڵای تاوانەکانی عێراقدا لە دژی تاوانبارانی سەرانی ڕژێمی بەعس لە کەیسی کیمیابارانکردنی هەڵەبجەدا، لەبەردەم دادوەر شایەتیان داو تاوانەکەیان ڕوونکردەوە. کەسەکان (سوەیبە سەعید قادر، ئاراس عابد ئەکرەم، کوێستان ئەکرەم فەرەج، فەخرەدین حاجی سەلیم، هوشیار عومەر عەبدوڵا، کامیل عەبدالقادر، ڕۆشنا عومەر حەمەساڵح، محەممەد فەرەج سەعید، عومەر عینایەت حەمەسەعید، لوقمان عبدالقادر محەممەد، سادق عوسمان عارف، حەمەنەزیف تۆفی محەممەد، نەرمین کەمال، مەلا عەبدول لەتیف بامۆکی، ستار حەیدر عبدالحکیم، گیرهارد فراین هیری نەمساوی، جان ئەرەستۆ لارسنس نەرویژی، یوسی ڤۆتێلای فنلەندی، جون رودی بەلجیکی وەکیلی ستیڤان لوون هێرتن. ڕەمەزان حەمید ئوزتورک).

زیاتر بزانە
شایەتحاڵی کیمیاباران

فاروقی زەوارە

بە مرۆڤێکی دووجار شەهید ناسراوە. ناوی (فاروق ئەحمەد زەوارە)یە. ساڵی ١٩٦٠ لە شاری پاوە لەدایکبووە. دەرچووی بەشی (فریاگوزاری و سەرەتایی ڕووداوە کتوپڕەکان)ی زانکۆی تارانە. ساڵی ١٩٨١ لە ڕێی باباخاسەوە چووەتە ڕێکخراوی مانگی سوور و بووە بە بەرپرسی ڕێکخراوەکە لە پاوە و جوانڕۆ و هەورامان. لە ماوەی هەشت ساڵی جەنگی عێراق و ئێران کاری فریاگوزاری و بە دەمەوەچوونی کردووە. ساڵی ١٩٨٧ لە جێگیرکردن و یارمەتیدانی کۆچکردوانی هەڵەبجە هاوکاربووە. لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٨٨ بەشداری کۆبوونەوەی قایمقامیەتی پاوە دەکات، وەک گریمانەی کارەسات بڕیار دەدەن ١٠٠٠تەن پێویستی بۆ ئەگەری هاتنی ئاوارە پاشەکەوت بکەن. لە ١٧ی ٣ی ١٩٨٨ چووەتە هەڵەبجە و ٣٧٠ برینداری گەیاندووەتە بنکەی تەندروستی. لە دابەشکردنی ١٠٠ هەزار ئاوارەی هەڵەبجە بەسەر ئۆردوگاکان و میوانداریکردنیان ڕۆڵی هەبووە و هاوکاری دۆزینەوەی کەسوکاری منداڵە ونبووەکانی کردووە. لە پای خزمەتەکانی بە لێقەوماوانی پارێزگای هەڵەبجە لە لایەن کۆمەڵەی قوربانیانی کیمیابارانی هەڵەبجەوە سوپاس و پێزانینی ئاڕاستەکراوە.

زیاتر بزانە
شایەتحاڵی کیمیاباران

عەبدولخالق حەسەن

یەکێکە لەشایەتحاڵ و شینگێڕی سەر شەهیدەکانی ڕۆژانی ١٦و١٧ی ٣ی ١٩٨٨هەڵەبجە. ساڵی ١٩٢٨ لە شارەدێی تەوێڵە لەدایکبووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی هەشت منداڵە. ڕۆژێک پێش کیمیباران منأڵەکانی دەنێرێتەوە بۆ ناوچەی هەورامان و تەنیا لە هەڵەبجەدا دەمێنێتەوە. لەو کەسانەیە زۆرترین تەرمی شەهیدان و برینداران دەبینێت. چیرۆکی ڕزگارکردنی گەلێک لە هاوشاریانی لابووە. لەناو تەرمەکاندا شارۆی زیندوان دەکات و لەلایەن تیمەکانی ڕاگەیاندنەوە وێنەی گیراوە. بەسەر تەرمی نێو کۆڵانەکانی شار و حەوزی عەنەب و ڕێگەکانی جەلیلە و حەمەوغاندا دەگەڕێت. بەشێکی زۆر هاوڵاتی ڕزگاردەکات. چەندبارە بە کۆلان و ژێر زەمینەکاندا دەگەڕێت دەیانجار خۆی دەکاتەوە بەشاردا و ١٣ ڕۆژ لەهەڵەبجەدا دەمێنێتەوە. داوا لەسەر عەلی حەسەن مەجید تۆماردەکات و لە دادگا شایەتی لە دژی تاوانباران دەدات. ٢٩ی ١١ی ٢٠٢١ لە سلێمانی کۆچیواییکردووە.

زیاتر بزانە
شایەتحاڵی کیمیاباران