مامۆستا مەلا حەمەئەمینى سەراو

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-07


لاپەڕەی 334

پێشنوێژ و وتاربێژ

ناوى (محەممەد ئەمین قادر مەحموود ئەحمەد)ە. ساڵی ١٩٣١ لە بنەماڵەی (خێڵی کوردە)ى گوندی سەراوی ناوچەی نەوڕۆڵی لەدایکبووە. ساڵى ١٩٤٠ بۆ خوێندنی کتێبە سەرەتاییەکانی فەقێیەتی هاتۆتە گوندی پریسی سەروو لەوێ خوێندویەتی. لە گوندی باوەکۆچەک، گوندى ئەحمەد بڕنە و گەرمیان، وانەى خوێندووە. ئیجازەتى مەلایەتى وەرگرتووە. ساڵى ١٩٥٧چووەتە گوندی بەشارەتی خواروو و بۆ ماوەی ١٠ ساڵ خزمەتی کردووە. دواتر گەڕاوەتەوە بۆ گوندى سەراو و قوتابخانەیەکى ئایینى دروستکردووە. ساڵى ١٩٧٤ بە فەرمی کراوە بە پێشنوێژ و وتاربێژ لە شاری دهۆک. دواتریش بۆ ماوەی دوو ساڵ لە مزگەوتی سەیدحەسەن لە گەڕەکى سابونکەران لە سلێمانی ئیمامەتی کردووە. لەسەر داوای خۆی هاتووەتەوە بۆ هەڵەبجە و لەمزگەوتی دارالاحسان بۆماوەی چەند ساڵێک لە شوێنی مامۆستا مەلا محەممەدی عەبابەیلێی تا کیمیابارانی هەڵەبجە لە ساڵی ١٩٨٨ ئیمامەتی کردووە و دوای ئاوارەبوون دەگەڕێتەوە بۆ شاری هەڵەبجە و تا خانەنشینبوونی لە ساڵی ٢٠٠٢ لە مزگەوتی غەزالی بووە. دوای خانەنشینبوونی دەبێت بە ئەندامی لیژنەی فەتوا لە شاری هەڵەبجە و سەیدسادق. ئیجازەى مەلایەتى بە چوار مامۆستا داوە. خاوەنى چەندین دەستنوس و نامیلکەى چاپکراوی(هەڵەبجە شارى زانایان)ە. ساڵی ٢٠٢٤ کۆچیدواییکردووە.

سەرچاوەکان:

  1. مەلا حەمەئەمین، هەڵەبجە شارى زانایان (ژیاننامەى گەورە مامۆستاى هەڵەبجە مامۆستا مەلا حمە ئەمینى سەراوى)، چاپى یەکەم، هەڵەبجە، ٢٠١٧، ل٣-٨.
  2. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (سەڵاحەدین حەمەئەمین قادر)، لەدایکبوو: ١٩٥٧، بڕوانامە: مۆڵەتی مەلایەتى، پیشە: لێپرسراوى ناوچەى زانایانى ئاینی سیروان، لە ١٩ى ١ى ٢٠٢٤، لە هەڵەبجە.

ئامادەکردنی: حەمزە محەممەد ساڵح

2

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

فەلاح جەمیل جەعفەر

ساڵی ١٩٦٩ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە شارەدێی تەوێڵە و هەڵەبجە تەواوکردووە. لە مەدرەسەى گەیلانی و ئوسامە بۆ زانستە شەرعییەکان، خوێندوویەتی. پەیمانگاى وتاربێژانی لە سلێمانی و دواتریش کۆلێژى کوردستان، بەشى بنەماکانی ئاینی تەواوکردووە و بڕوانامەى بەکالۆریۆسی وەرگرتووە. لە ئۆردۆگاى سەقز لە وڵاتی ئێران، لە مزگەوتی گێڵدەرە، لە تەپی سەفا وتاربێژ بووە. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە تا ئێستا لە مزگەوتی مامۆستا مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس لە پێشنوێژی و وتاردان بەردەوامە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی پێنج منداڵە. جگە لە زمانی کوردی، عەرەبی و فارسییش دەزانێـت.

زیاتر بزانە
پێشنوێژ و وتاربێژ

فەلاح کەیخەسرەو عەبدوڵا

ساڵى ١٩٨٠ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە‌ و خاوەنى سێ منداڵە. قۆناغى سەرەتایى لە هەڵەبجە تەواوکردووە و خوێندنى ئیسلامى خوێندووە و مۆڵەتی مەلایەتى وەرگرتووە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسى لە زانستە ئیسلامییەکان بەدەستهێناوە. لە چەندین مزگەوت پێشنوێژ و وتاربێژ بووە و لە ئێستادا لە مزگەوتى گوندى (خاکوخۆڵ) بەردەوامە.

زیاتر بزانە
پێشنوێژ و وتاربێژ

کاروان ڕەشید محێدین

پێشنوێژ و وتاربێژ، نوسەر و وەرگێڕە. ساڵی ١٩٨٣ لە شارۆچکەی (خورماڵ) لەدایکبووە. قۆناغی سەرەتایی و ئامادەیی لە خورماڵ و پەیمانگای مامۆستایانی لە هەڵەبجە تەواوکردووە و وەک مامۆستا دامەزراوە. مۆڵەتی عیلمی لە زانستە شەرعییەکان وەرگرتووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە‌ و خاوەنی یەک منداڵە. ساڵی ٢٠١٨ بووە بە وتاربێژی مزگەوتی (دێکۆن). بەرنامەی ئاینی لە کەناڵەکانی ڕاگەیاندن پێشکەشدەکات. خاوەنی ١١ کتێبی چاپکراوە، لەوانە (کەمینەکان و ڕۆڵیان لە ئاژاوە و کەوتنی دەوڵەتە ئیسلامییەکاندا، خۆرئاواییەکان چییان لە پێغەمبەر (د.خ) دەوێت، ئیسلام و داهاتووی مرۆڤایەتی، ئەزموونی من، منارەی ونبوو).

زیاتر بزانە
پێشنوێژ و وتاربێژ

کەمال نەجمەدین ئەوڕەحیم

ساڵی ١٩٦٦ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە‌ و خاوەنی چوار منداڵە. قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی و پەیمانگای ئیسلامی لە هەڵەبجە خوێندووە. ماوەی پێنج ساڵ لە ئۆردوگای (گلیاران) لە مزگەوت وانەی بە قوتابیانی وتووەتەوە. مۆڵەتی مەلایەتی وەرگرتووە. لە چەند مزگەوتێک پێشنوێژ و وتاربێژ بووە و لە ئێستادا لە مزگەوتی (بیلالی حەبەشی) لە شاری هەڵەبجە بەردەوامە. ماوەی هەشت ساڵ لە مزگەوت و حوجرەکانی هەڵەبجە وانەی وتووەتەوە.

زیاتر بزانە
پێشنوێژ و وتاربێژ

کەیوان عەلی حەمەسەعید

ساڵی ١٩٨٤ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە هەڵەبجەى تازە و هەڵەبجەى شەهید تەواوکردووە. پەیمانگاى وتاربێژانی تەواوکردووە و لە مزگەوتی پریس وتاربێژی کردووە. لە ساڵی ٢٠١٣ تا ئێستا لە مزگەوتی حوزەیفە لە هەڵەبجەى شەهید بەردەوامە لە پێشنوێژی. ساڵانی ٢٠١٧ تا ٢٠٢٠ ئەندامی لیژنەى فتواى هەڵەبجەى شەهید بووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی دوو منداڵە. جگە لە زمانی کوردی، عەرەبی و فارسییش دەزانێت.

زیاتر بزانە
پێشنوێژ و وتاربێژ

کەیوان مەحموود سەعید

پێشنوێژ و وتاربێژ و وەرگێڕە. بە (دکتۆر عومەر زەڵمى) ناسراوە. ساڵى ١٩٧٢ لە گوندى (زەڵم) لەدایکبووە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە‌ و خاوەنى چوار منداڵە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانکۆی موسڵ و ماستەر و دکتۆرای لە زانکۆی بەغداد بەدەستهێناوە. لە چەندین مزگەوت پێشنوێژ و وتاربێژ بووە و لە ئێستادا لە مزگەوتى (حاجى فارسى بێسەرى) لە شارى سلێمانى بەردەوامە. خاوەنی دوو کتێبى وەرگێڕان بە ناوەکانی (ئەلەپەشە، پێشەوایەک بۆ مرۆڤایەتى).

زیاتر بزانە
پێشنوێژ و وتاربێژ