دادگاییکردنی فرانس ڤان ئانڕات و دەرئەنجامەکانی

دواین نوێکردنەوە: 2026-10-15


نوسین و کۆکردنەوەی: عەلی مەحمود محەمەد

بەرگی یەکەم، چاپخانەی ڕۆشنبیری، هەولێر. ٢٠١١

ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: سوپاسنامەی هەڵەبجەییەک بۆ سەنتەری هەڵەبجە (چاک)، فرانس ڤان ئانرات کێیە؟ لە دادگا چی گوزەرا، بەسەرهاتی ڕۆژەکانی دادگا، ئەمڕۆ سەدام لە لاهای لە بەرامبەر تاوانی هەڵەبجە دادگاییکرا، تاوانی گوندی زێوە، شێخ موعتەسەم بەرزنجی لە لاهای بەتاوانی ئەنفالکردن دادگاییکرا، هەنگاوێک بەرەو بەفەرمی ناساندنی جینۆسایدکردنی گەلی کورد، هەنگاوێک بۆ تێوەگلانی کۆمپانیاکانی فرۆشتنی چەکە کیمیاییەکان، ڕێگرییەکانی بەفەرمی ناسینی جینۆسایدی کورد، ئەو عومەر خاوەرەی لەسەردەشت نەمرد، شایەتحاڵە گرنگەکە، ژەهرەکانی ئانرات ژاپۆنی و ئەمریکین، ئانرات زانیویەتی ئەم مادانە بۆ چەکی کیمیایی بەکاردێن، تەناکا لە ١٩٨٤ وە ئانرات دەناسێت، ئانرات و زانستی کیمیا، هەڵەبجە دادگای لاهای هەژاند، ئافرەتە بە هەڵوێستەکەی هەڵەبجە، دادگا لە بەرژەوەندی کورد تەواوبوو، ئانرات پەشیماننییە، دوای بینینی تراژیدیای هەڵەبجەش کیمیایی پەیداکردووە، بازرگانە ئازاکەی سەدام، سەرچاوەی بەڵگەنامەکان، کۆمپانیاکانی دیکە، پیشاندانی فلیم، عەلی حەسەن مەجید، کەمپەکان دۆزەخی خەڵک، تاوانی هەڵەبجە، ئەم دادگایە بۆ کوردەکان گرنگە، جاش جارێکی دیکە بەڵا بۆ کورد، داوای دانیا محەمەد، دادگا توانای سزای نییە، هەڵەبجە و جینۆساید و هاوکاریی ئێران، دەقی بڕیاری دادگا بە زمانی هۆڵەندی و کوردی، ناڕەزایەتی، تاوتوێی بەڵگەکان، سەلماندن، سزادان، داخوازیی کەسانی زیانلێکەوتوو، وەڵامێکی کورت بۆ بەڕێز محەممەد ئیحسان، ئەو پیاوەی دیمانەکان، هەموو قەرزارین، عەلی حەسەن مەجید و دۆزی ئانرات، تیمی پشکنینی هۆڵەندی و خەمساردیی بەرپرسانی کورد، بەڵگەنامە و دۆکۆمێنت. داوای قوربانیان و قەرەبووکردنەوە. بەرگی دووەمی کتێبەکە بریتییە لە بڕیارەکانی دادگای هۆڵەندی بە زمانی ئینگلیزی و هۆڵەندی.

ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم

69

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

هەڵەبجە لە مێژووی خوێناوی عێراقدا

نووسین و ئامادەکردنی: سەریاس جوانڕۆیی چاپی یەکەم:چاپخانە: رێدار بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، ٢٠٢٦، تیراژ: ٥٠٠ دانە ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەڵەبجە، بەشێک لە مێژووی هەلەبجە، قۆناغی ئاوەدانکردنەوەی شار بە ناوی هەڵەبجە، قەزای گوڵعەنبەر، هەڵەبجەو هەڵبژاردن، هەندێک لەو تاوانانەی بەرانبەر هەڵەبجە ئەنجامدراون، هەڵەبجە ١٩٧٧-١٩٨٨، جەنگی عێراق و ئێران، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکانتاوەکو ١٣-٥-١٩٨٧، تۆپبارانی هەڵەبجەو کارەساتی قوتابخانەکەی سیروان، پەلاماری ئێران و داگیرکردنی هەڵەبجە، ئامادەکارییەکانی ئێران بۆ هێرشکردنە سەر شاری هەڵەبجە،خەڵکی هەڵەبجە لەبەردەم چارەنوسێکی نادیاردا، چەکی کیمیایی، کیمیابارانی هەڵەبجە، ئێران چی برد لە هەڵەبجە، دۆسیەی قەرەبووکردنەوەی  هەڵەبجە لەبەردەم دادگادا، بەڵگەنامەکان.

پێگەی هەورامان لە بزاڤی ڕزگاریخوازی باشوری کوردستاندا(١٩٧٥-١٩٨٨)

ئامادەکردنی: صباح مجید فتاح چاپی یەکەم، ٢٠٢٦ ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەرەسی شۆڕشی ئەیلول و دروستبوونەوەی مەفرەزە سەرەتاییەکانی حزبەکان لە هەورامان(١٩٧٥-١٩٧٩) خەباتی چەکداری حزبەکان لە هەورامان، دۆخی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان( ١٩٧٥-١٩٨٨) کردەی ڕاگواستنی گوندەکانی هەورامان، بزافب جەماوەری، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکان لە هەورامان، کیمیابارانی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان.

هەڵەبجە لە ژێر هەوری زەهراویدا

نووسینی: د. ئارام ئەسعەدعەبدولڕەحیم، زانا ئەحمەد عەلی چاپی یەکەم، ٢٠٢٦، سلیمانی ناوەڕۆکی پەیوەندار: پوختەیەک لە مێژووی هەڵەبجە،  ناوی ، جوگرافیای ، دانیشتوانی، پێمهاتەی کۆمەڵایەتی و، ئاینی و ڕۆشنبیری ، گرتنی شاری هەڵەبجە لە لایەن سوپای ئێرانەوە. کیمیابارانکردنی هەڵەبجە، مێژووی بەکارهێنانی چەکی کیمیایی، بارودۆخی دانیشتوانیهەڵەبجەپاش کیمیاباران

قەڵا دێرینەکانی کوردستان-بەرگی چوارەم

نووسین: لەیلان. چاپ: یەکەم، چاپخانە: ڕوون. سلێمانی. ٢٠١٠ ٩٠ قەڵای خوارووی کوردستان و ٩٥ قەڵای ڕۆژهەڵاتی کوردستان باس دەکات. پەیوەند بە ناوچەکەوە. لەوانە: زەڵم، نەوێ، هەورامان، بەکراوا، گاور.

هۆزی وەڵی لەڕابردوو و لە ئێستادا

نوسین: ئەیوبی کوێخا ڕۆستەم چاپی یەکەم، چاپخانەی بابان، ٢٠٠٨ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: سەبارەت بە مێژووی وەڵی، بنەماڵەکانی وەڵی، ژمارەیەک له ‌ناودرانی وەڵی، سەرژمێرییەک.

قەیران و شیکاری

نوسین: سەرکۆ یونس عەبدولکەریم. چاپی یەکەم، چاپخانەی بینایی، ٢٠١٢ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، کاریگەریی لەسەر ئابوریی هەڵەبجه ‌و ناوچەکە، هۆکارە یارمەتیدەرەکانی کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، پێدانی پیشینەی خانوبەره ‌و کێشەی بی تاپۆیی له ‌هەڵەبجەی شەهید، لەپێناو گەشەپێدانی ئابوریی هەڵەبجەدا، بە گەشتیاریکردنی شاری هەڵەبجە، بە بازرگانیکردنی شاری هەڵەبجە، بوژانەوەی کەرتی کشتوکاڵیی ناوچەکه، دانەوێڵەی شارەزوور.‌