تاریخ هورامان-براساس گزارش تاریخ هورامان ملا عبداللە هورامی

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-08


تاریخ هورامان (کتێب)

براساس گزارش تاریخ هورامان ملا عبداللە هورامی (شیدا)

کۆکردنەوە: مضفر بهمن سلگانی هورامی

مقدمە تصحصح و تعلیقات، دکتر نادر کریمیان سردشتی، نشر احسان، چاپخانە، مهارت، چاپ اول، تهران، ١٣٨٦

ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: ملا عبداللە قازی هورامی، تاریح اورامان ملا، نسخەی عکسی، نمونە ازمتن نوسخی اصلی، مزفر خان بهمن سلتانی، اسناد و مدارک و منابع هورامان شناسی، دەر دورە، پیش از اسلام، اسلام تا دورەی افشار، افشار تا قاجار ، پهلوی تا ١٣٨٣، شناخت اجمالی هورامان، واژە هورامان، جغرافیای هورامان، دیار هورامان و اداب و روش انان، گوایف هورامان، نودونە پیر هورامان، سلگین هورامان از صدر اسلام تا صفوی، تاریخ هورامان دورە صفوی ٩٠٧-١١٤٨، هورامان دەر دورە افشاریە و زندیە ١١٤٨-١٢١٠، تاریخ هورامان دەر ١١٩٣-١٢٦٤، توجە مولاناخالد..، تارخ هورامان در دورە ناسری ١٢٦٣-١٣١٣، اوزاع هورامان لهۆن، هورامان تا اواخر قاجار، هورامان در دورە پهلوی، اعزام نیر و بە هورامان، درگیریها، پیران بیارە و تویلە، شێخ عثمان نقشبندی، شێخ محمەد بهاالدین، شێخ عبدالرحمن، شێخ عمر، حاج شێخ احمد، شێخ نجمالدین، شێخ علاءالدین، شێخ حسام الدین، شێخ محمد عثمان سراج الدین دوم، رودخانە سیروان، هورامان تخت، مولوی کرد، بیسارانی، ملا خدر ڕودباری، شیدا ملا عبداللە، صیدی هورامی، قادری، شهرزور، پیرشهریار، پیر خدر شاهو، صادرات هورامان، کاکایی، اردڵان، هەلوخان، زلم، تویلە، خرماڵ –گل عنبر، جاف، شیوخ سرگت، خان احمد خان دوم، مولاناخالد شهرزوری، نقشبندی، جاد ملا نزیر تویلەیی، محمەد پاشا جاف، ملا حامد بیساران، ایلانپە، هانەقوڵ، حاجی ماموسا ملا احمد، رستم سلگان، جعفر سلگان، بانیشار، سورین، محمود خان دزلی، قبالهای هورامان، پیشگفتار مترجم فیرزو حسن، پژوهش اسناد هورامان، جزیات یکی از اسناد هورامان، اسناد تاریخی دورەی حسام سلطنە در کردستان و هورامان، نقد و بررسی و بازخوانی قبالەهای هورامان، شهرهای و رستاهای هورامان، هورامان لهون در کردستان عراق، احکام فرامین و اسناد تاریخ هورامان، اسناد تصویری و نقشەهای حوزە هورامان و شجرنامەهای سلاطین و مشایخ هورامان، پیران هورامان، خاندان قضات هورامی و سلسلە والیان اردلانی.

ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم

2

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

قەڵا دێرینەکانی کوردستان-بەرگی چوارەم

نووسین: لەیلان. چاپ: یەکەم، چاپخانە: ڕوون. سلێمانی. ٢٠١٠ ٩٠ قەڵای خوارووی کوردستان و ٩٥ قەڵای ڕۆژهەڵاتی کوردستان باس دەکات. پەیوەند بە ناوچەکەوە. لەوانە: زەڵم، نەوێ، هەورامان، بەکراوا، گاور.

هۆزی وەڵی لەڕابردوو و لە ئێستادا

نوسین: ئەیوبی کوێخا ڕۆستەم چاپی یەکەم، چاپخانەی بابان، ٢٠٠٨ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: سەبارەت بە مێژووی وەڵی، بنەماڵەکانی وەڵی، ژمارەیەک له ‌ناودرانی وەڵی، سەرژمێرییەک.

قەیران و شیکاری

نوسین: سەرکۆ یونس عەبدولکەریم. چاپی یەکەم، چاپخانەی بینایی، ٢٠١٢ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، کاریگەریی لەسەر ئابوریی هەڵەبجه ‌و ناوچەکە، هۆکارە یارمەتیدەرەکانی کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، پێدانی پیشینەی خانوبەره ‌و کێشەی بی تاپۆیی له ‌هەڵەبجەی شەهید، لەپێناو گەشەپێدانی ئابوریی هەڵەبجەدا، بە گەشتیاریکردنی شاری هەڵەبجە، بە بازرگانیکردنی شاری هەڵەبجە، بوژانەوەی کەرتی کشتوکاڵیی ناوچەکه، دانەوێڵەی شارەزوور.‌

وڵاتەکەت باشتر بناسە

ئامادەکردن: مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی ئاراس، هەولێر، ٢٠٠٥ بابەتى پەيوەنديدار: سیروان، شارەزوور.

وڵاتی کەیانیان و زەردەشت و هەورامان لە ئاڤێستادا

پشکنین و توێژینەوەی: د. محەمەد ئەمین هەورامانی لە بڵاوکراوەکانی وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاون، چاپی یەکەم، چاپخانەی ڕۆشنبیری، هەولێر، ٢٠١١١ هەولێر. ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: شاخی بەمۆ، زمناکۆ، ئەنجام، لە ڕوانگەی زمانەوە، لە ڕوانگەی جوگرافیاوە، دینێکی نوێی هەورامی، شەڕی هەورامان و لهۆن، وێنەیەک لە سەدان، ناوداران، پیشەسازانی بیارە، گەڕەکەکانی بیارە، هۆزەکانی بیارە، مەرکەزی ناحیەی هەورامان، پاشماوەی درەختنامە، کوێخایانی بیارە، پاشماوەی دەمڕاسانی بیارە، گلەیی و بناشت، ژیاننامەی هونەرمەندان، ئەدەبی نامە، ئەلبومی ژیان، هەرزە و ڕاوێ، هەڵبژاردە لەنامەی کەسایەتی.

قورئانى کەريم بە هورامى/ ئاوەو گیانبۆژاری

وەرگێڕ: جەمال حەبیب اللە فەرەج (بێدار). نەشر: ئیحسان، ٢٠١٥ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: وەرگێڕأنی قورئانی پیرۆزە لە زمانی عەرەبییەوە بۆ زمانى کوردى/ شێوەزاری هەورامی.