تاریخ هورامان-براساس گزارش تاریخ هورامان ملا عبداللە هورامی

دواین نوێکردنەوە: 2026-10-15


تاریخ هورامان (کتێب)

براساس گزارش تاریخ هورامان ملا عبداللە هورامی (شیدا)

کۆکردنەوە: مضفر بهمن سلگانی هورامی

مقدمە تصحصح و تعلیقات، دکتر نادر کریمیان سردشتی، نشر احسان، چاپخانە، مهارت، چاپ اول، تهران، ١٣٨٦

ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: ملا عبداللە قازی هورامی، تاریح اورامان ملا، نسخەی عکسی، نمونە ازمتن نوسخی اصلی، مزفر خان بهمن سلتانی، اسناد و مدارک و منابع هورامان شناسی، دەر دورە، پیش از اسلام، اسلام تا دورەی افشار، افشار تا قاجار ، پهلوی تا ١٣٨٣، شناخت اجمالی هورامان، واژە هورامان، جغرافیای هورامان، دیار هورامان و اداب و روش انان، گوایف هورامان، نودونە پیر هورامان، سلگین هورامان از صدر اسلام تا صفوی، تاریخ هورامان دورە صفوی ٩٠٧-١١٤٨، هورامان دەر دورە افشاریە و زندیە ١١٤٨-١٢١٠، تاریخ هورامان دەر ١١٩٣-١٢٦٤، توجە مولاناخالد..، تارخ هورامان در دورە ناسری ١٢٦٣-١٣١٣، اوزاع هورامان لهۆن، هورامان تا اواخر قاجار، هورامان در دورە پهلوی، اعزام نیر و بە هورامان، درگیریها، پیران بیارە و تویلە، شێخ عثمان نقشبندی، شێخ محمەد بهاالدین، شێخ عبدالرحمن، شێخ عمر، حاج شێخ احمد، شێخ نجمالدین، شێخ علاءالدین، شێخ حسام الدین، شێخ محمد عثمان سراج الدین دوم، رودخانە سیروان، هورامان تخت، مولوی کرد، بیسارانی، ملا خدر ڕودباری، شیدا ملا عبداللە، صیدی هورامی، قادری، شهرزور، پیرشهریار، پیر خدر شاهو، صادرات هورامان، کاکایی، اردڵان، هەلوخان، زلم، تویلە، خرماڵ –گل عنبر، جاف، شیوخ سرگت، خان احمد خان دوم، مولاناخالد شهرزوری، نقشبندی، جاد ملا نزیر تویلەیی، محمەد پاشا جاف، ملا حامد بیساران، ایلانپە، هانەقوڵ، حاجی ماموسا ملا احمد، رستم سلگان، جعفر سلگان، بانیشار، سورین، محمود خان دزلی، قبالهای هورامان، پیشگفتار مترجم فیرزو حسن، پژوهش اسناد هورامان، جزیات یکی از اسناد هورامان، اسناد تاریخی دورەی حسام سلطنە در کردستان و هورامان، نقد و بررسی و بازخوانی قبالەهای هورامان، شهرهای و رستاهای هورامان، هورامان لهون در کردستان عراق، احکام فرامین و اسناد تاریخ هورامان، اسناد تصویری و نقشەهای حوزە هورامان و شجرنامەهای سلاطین و مشایخ هورامان، پیران هورامان، خاندان قضات هورامی و سلسلە والیان اردلانی.

ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم

108

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

هەڵەبجە لە مێژووی خوێناوی عێراقدا

نووسین و ئامادەکردنی: سەریاس جوانڕۆیی چاپی یەکەم:چاپخانە: رێدار بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، ٢٠٢٦، تیراژ: ٥٠٠ دانە ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەڵەبجە، بەشێک لە مێژووی هەلەبجە، قۆناغی ئاوەدانکردنەوەی شار بە ناوی هەڵەبجە، قەزای گوڵعەنبەر، هەڵەبجەو هەڵبژاردن، هەندێک لەو تاوانانەی بەرانبەر هەڵەبجە ئەنجامدراون، هەڵەبجە ١٩٧٧-١٩٨٨، جەنگی عێراق و ئێران، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکانتاوەکو ١٣-٥-١٩٨٧، تۆپبارانی هەڵەبجەو کارەساتی قوتابخانەکەی سیروان، پەلاماری ئێران و داگیرکردنی هەڵەبجە، ئامادەکارییەکانی ئێران بۆ هێرشکردنە سەر شاری هەڵەبجە،خەڵکی هەڵەبجە لەبەردەم چارەنوسێکی نادیاردا، چەکی کیمیایی، کیمیابارانی هەڵەبجە، ئێران چی برد لە هەڵەبجە، دۆسیەی قەرەبووکردنەوەی  هەڵەبجە لەبەردەم دادگادا، بەڵگەنامەکان.

پێگەی هەورامان لە بزاڤی ڕزگاریخوازی باشوری کوردستاندا(١٩٧٥-١٩٨٨)

ئامادەکردنی: صباح مجید فتاح چاپی یەکەم، ٢٠٢٦ ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەرەسی شۆڕشی ئەیلول و دروستبوونەوەی مەفرەزە سەرەتاییەکانی حزبەکان لە هەورامان(١٩٧٥-١٩٧٩) خەباتی چەکداری حزبەکان لە هەورامان، دۆخی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان( ١٩٧٥-١٩٨٨) کردەی ڕاگواستنی گوندەکانی هەورامان، بزافب جەماوەری، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکان لە هەورامان، کیمیابارانی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان.

هەڵەبجە لە ژێر هەوری زەهراویدا

نووسینی: د. ئارام ئەسعەدعەبدولڕەحیم، زانا ئەحمەد عەلی چاپی یەکەم، ٢٠٢٦، سلیمانی ناوەڕۆکی پەیوەندار: پوختەیەک لە مێژووی هەڵەبجە،  ناوی ، جوگرافیای ، دانیشتوانی، پێمهاتەی کۆمەڵایەتی و، ئاینی و ڕۆشنبیری ، گرتنی شاری هەڵەبجە لە لایەن سوپای ئێرانەوە. کیمیابارانکردنی هەڵەبجە، مێژووی بەکارهێنانی چەکی کیمیایی، بارودۆخی دانیشتوانیهەڵەبجەپاش کیمیاباران

قەڵا دێرینەکانی کوردستان-بەرگی چوارەم

نووسین: لەیلان. چاپ: یەکەم، چاپخانە: ڕوون. سلێمانی. ٢٠١٠ ٩٠ قەڵای خوارووی کوردستان و ٩٥ قەڵای ڕۆژهەڵاتی کوردستان باس دەکات. پەیوەند بە ناوچەکەوە. لەوانە: زەڵم، نەوێ، هەورامان، بەکراوا، گاور.

هۆزی وەڵی لەڕابردوو و لە ئێستادا

نوسین: ئەیوبی کوێخا ڕۆستەم چاپی یەکەم، چاپخانەی بابان، ٢٠٠٨ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: سەبارەت بە مێژووی وەڵی، بنەماڵەکانی وەڵی، ژمارەیەک له ‌ناودرانی وەڵی، سەرژمێرییەک.

قەیران و شیکاری

نوسین: سەرکۆ یونس عەبدولکەریم. چاپی یەکەم، چاپخانەی بینایی، ٢٠١٢ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، کاریگەریی لەسەر ئابوریی هەڵەبجه ‌و ناوچەکە، هۆکارە یارمەتیدەرەکانی کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، پێدانی پیشینەی خانوبەره ‌و کێشەی بی تاپۆیی له ‌هەڵەبجەی شەهید، لەپێناو گەشەپێدانی ئابوریی هەڵەبجەدا، بە گەشتیاریکردنی شاری هەڵەبجە، بە بازرگانیکردنی شاری هەڵەبجە، بوژانەوەی کەرتی کشتوکاڵیی ناوچەکه، دانەوێڵەی شارەزوور.‌