تارماييەکانى هەڵەبجە سەدام حوسێن و جينۆسايدى کورد

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-08


ئامادەکردن: پ. د. مايکڵ. جەى کيلى

چاپى يەکەم، چاپخانەى چوارچرا، لە بڵاوکراوەکانى دەزگاى چاپ و پەخشى جەمال عيرفان، سلێمانى، ٢٠١٢.

بابەتى پەيونديدار: فەسڵى سێيەم: بۆردومانى کيميايى هەڵەبجە، کاريگەريیە درێژخايەنەکانى بۆردومانى هەڵەبجە لەسەر دەربازبووان، کاريگەريیە خراپەکان لەسەر هەناسەدان، شێرپەنجە، کەموکووڕیى زگماکى، کێشەى کۆئەندامى دەماريى و سايکۆلۆژى، گيروگرفتى چاو و پێست، نەزۆکى، لەبارچوونى کۆرپەلە بە نائەنقەست، لەدايکبوونى کۆرپەلەى مردوو، کەمئەندامى.

تاریخ پزشکی دفاع مقدس روایتی دیگر

ئامادەکار: سید عباس فروتن

ژمارە، شوێن و ساڵی چاپ: چاپ اول، تهران، ۱۳۹۹.

لایەنی بڵاوکەرەوە: انتشارات سوره مهر.

ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: کتێبەکە یادداشت و بیرەوەریی نوسەرە، کە یەکێک بووە لە پزیشکەکانی ئێران، کە لە بەرەکانی جەنگدا بووە. یەکێک لەو ناوچانەی جەنگ، کە باسیانلێوەدەکات، هێرشی ئێران بۆ شاری هەڵەبجە لە ئازاری ١٩٨٨ و دواتر کیمیابارانکردنی شارەکەیە، بە وردی باسی لەهەندێک بابەتی تایبەت بە هەڵەبجە و بریندارانی چەکی کیمیایی کردووە، وەک: ئەو گازە کوشندانەی، کە لە هەڵەبجەدا بەکارهاتوون، ئەو کەسایەتی و لیژنە پزیشکییە ئێرانی و بیانییانەی، کە سەردانی هەڵەبجەیان کردووە. چۆنیەتیی دامەزراندنی بنکە تەندروستییە گەڕۆکەکان لە ناوچەکە و شێواز و کاریگەریی فریاگوزارییە سەرەتاییەکانی بواری پزیشکیی سەربازی لە شاری هەڵەبجەدا.

تاریخ تحلیلی جنگ ایران و عراق

ئامادەکار: حسین علایی

ژمارە، شوێن و ساڵی چاپ: چاپ دوم، تهران، ١٤٠١

ژمارەی بەرگ: جلد دوم.

لایەنی بڵاوکەرەوە: انتشارات مرزوبوم.

ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: ئەم کتێبە بیرەوەری حسەین عەلاییە. کە فەرماندەی هێزی دەریایی ئێران بووە. بەشێک لە ناوەڕۆکەکەی تایبەتە بە هێرشی هێزەکانی ئێران لە ئازاری ١٩٨٨ بۆ شاری هەڵەبجە. سەرباری دانانی چەند وێنەیەکی شەهیدانی هەڵەبجە، باسیشی لە گرتنی شار، کیمیابارانکردنی شار و شەهید و برینداربوون و ئاوارەبوونی دانیشتووانی هەڵەبجە کردووە.

ئامادەکردنی: د. عادل سدیق عەلی

2

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

قەڵا دێرینەکانی کوردستان-بەرگی چوارەم

نووسین: لەیلان. چاپ: یەکەم، چاپخانە: ڕوون. سلێمانی. ٢٠١٠ ٩٠ قەڵای خوارووی کوردستان و ٩٥ قەڵای ڕۆژهەڵاتی کوردستان باس دەکات. پەیوەند بە ناوچەکەوە. لەوانە: زەڵم، نەوێ، هەورامان، بەکراوا، گاور.

هۆزی وەڵی لەڕابردوو و لە ئێستادا

نوسین: ئەیوبی کوێخا ڕۆستەم چاپی یەکەم، چاپخانەی بابان، ٢٠٠٨ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: سەبارەت بە مێژووی وەڵی، بنەماڵەکانی وەڵی، ژمارەیەک له ‌ناودرانی وەڵی، سەرژمێرییەک.

قەیران و شیکاری

نوسین: سەرکۆ یونس عەبدولکەریم. چاپی یەکەم، چاپخانەی بینایی، ٢٠١٢ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، کاریگەریی لەسەر ئابوریی هەڵەبجه ‌و ناوچەکە، هۆکارە یارمەتیدەرەکانی کردنەوەی خاڵی سنوریی سازان، پێدانی پیشینەی خانوبەره ‌و کێشەی بی تاپۆیی له ‌هەڵەبجەی شەهید، لەپێناو گەشەپێدانی ئابوریی هەڵەبجەدا، بە گەشتیاریکردنی شاری هەڵەبجە، بە بازرگانیکردنی شاری هەڵەبجە، بوژانەوەی کەرتی کشتوکاڵیی ناوچەکه، دانەوێڵەی شارەزوور.‌

وڵاتەکەت باشتر بناسە

ئامادەکردن: مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی ئاراس، هەولێر، ٢٠٠٥ بابەتى پەيوەنديدار: سیروان، شارەزوور.

وڵاتی کەیانیان و زەردەشت و هەورامان لە ئاڤێستادا

پشکنین و توێژینەوەی: د. محەمەد ئەمین هەورامانی لە بڵاوکراوەکانی وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاون، چاپی یەکەم، چاپخانەی ڕۆشنبیری، هەولێر، ٢٠١١١ هەولێر. ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: شاخی بەمۆ، زمناکۆ، ئەنجام، لە ڕوانگەی زمانەوە، لە ڕوانگەی جوگرافیاوە، دینێکی نوێی هەورامی، شەڕی هەورامان و لهۆن، وێنەیەک لە سەدان، ناوداران، پیشەسازانی بیارە، گەڕەکەکانی بیارە، هۆزەکانی بیارە، مەرکەزی ناحیەی هەورامان، پاشماوەی درەختنامە، کوێخایانی بیارە، پاشماوەی دەمڕاسانی بیارە، گلەیی و بناشت، ژیاننامەی هونەرمەندان، ئەدەبی نامە، ئەلبومی ژیان، هەرزە و ڕاوێ، هەڵبژاردە لەنامەی کەسایەتی.

قورئانى کەريم بە هورامى/ ئاوەو گیانبۆژاری

وەرگێڕ: جەمال حەبیب اللە فەرەج (بێدار). نەشر: ئیحسان، ٢٠١٥ ناوەڕۆکی پەیوەندیدار: وەرگێڕأنی قورئانی پیرۆزە لە زمانی عەرەبییەوە بۆ زمانى کوردى/ شێوەزاری هەورامی.