ملەى ئاش

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-15


لاپەڕەی 206

ملە

بە دووریی (٥٠٠م) کەوتووەتە باکورى گوندى (نێرگسەجاڕ) لەنێوان هەردوو بەرزايى سەى سوجاح و زەوى سەربەرد هەڵکەوتووە. بەشێکى دەڕوانێت بەسەر دەرياچەى دەربەنديخاندا و بەشەکەى ترى دەڕوانێت بەسەر گوندەکەدا، بەهۆى بوونى ئاشێک لە دامێنى ملەکەدا، که ‌ناوى (ئاشە سپى) بووە و شێخ مارفى نێرگسەجاڕ خاوەنى بووە، ناونراوە ملەى ئاش.

سەرچاوەکان:

  1. چاوپێکەوتنى تيمى مەيدانى لەگەڵ (عومەر عەلی محەممەد ئەمین)، لەدايکبوو: ١٩٦٧، ئاستی خوێندن: سەرەتايى، پيشە: کاسب، لە ١٥ی ٣ی ٢٠٢٤.
  2. چاوپێکەوتنى تيمى مەيدانى لەگەڵ (عەبدولکەریم محەممەد عەبدولقادر)ی ئەنجومەنی گوندی (نێرگسەجاڕ) لەدايکبوو: ١٩٥٥، ئاستی خوێندن: سەرەتايى، پيشە: کاسب، لە ١٥ی ٣ی ٢٠٢٤.
  3. بەکارهێنانی بەرنامەی سيستمى زانياریيە جوگرافيیەکان (GIS)(Arc Map ١٠.٨).

ئامادەکردنی: تیمی مەیدانی/ گوندی نێرکسەجاڕ

6

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

قوتکەکانى قارەمانى

چەند قوتکێکى بەرزن و بەسەر بەرزايى شاخەکانى سنورى گوندى (قارەمانی)ی سەر بە ناحیە‌ی (سیروان)ـەوەن.‌ دەڕوانن بەسەر چەمى ئاوەلێڵه ‌و گوندى قارەمانيدا، بووە بە ناونيشان و شوێنێکى ديارى گوندەکە.

قوچی بەردەبەل

کەوتووەتە زنجیرە چیای سورێن. پێکهاتەی لوتکەکەی شاخاوی و بەردە. قەدپاڵەکانی خۆڵە. دەڕوانێت بەسەر گوندی بەردەبەل و دەشتی شارەزووردا. بەهۆی بەرزییەکەیەوە، یەکەمجار بەفر، لوتکەی ئەم ملەیە دەگرێت. چەند دۆڵێکی درێژی بە ئاڕاستەی بنارەکان لێدەبێتەوە. بە نێو چەمەکاندا ئاوی باراناو و کانییەکان بەئاڕاستەی پێدەشتەکان دەڕۆن. شاخڕەوێکی زۆر سەردانیدەکەن.

کانی گوێز

لە نێوان (کانی گوێز و عەبابەیلێ)یە. لە پشتی شاخی (تەڵوکێ) هەڵکەوتووە. ڕێگەی خاکی کانی گوێزی پێدا تێپەڕدەبێت. دەڕوانێت بەسەر چەمی (دەڵەمەڕ) و (ڕێشاو) و (کانی گوێز). شوێنێکی دیاری ناوچەکەیە. ڕێگەی گروپەکانی شاخڕەویە بۆ بەرزایەکانی ناوچەکە.

کەرگەمل

کەوتووەتە باکوری خۆرئاوای گوندی (قەڵپ) و خۆرئاوای گوندی (مۆرتکە). پیادەڕێگەیەکی پێدا تێپەڕدەبێت، کە گوندەکانی بناری خۆشک دەبەستێتەوە بە دەربەندیخانەوە. لە ڕابردوودا ڕێگەی کاروانی گوندەکانی بناری خۆشک بووە بۆ گەرمیان و دەربەندیخان.

گووتڵەقێنە

کەوتووەتە نێوان گوندی گەچێنە و چنارەی زێڕوون لە بناری چیای سورێن. هەروەها بەسەر گوندی کانی ئاسکانیشدا دەڕوانێت. لوتکەکەی بەرزە. قەدپاڵەکانی ڕکن و بە ئاڕاستەی خوارەوە زۆر سەختە. هەر لەبەر ئەو سەختیەش ئەو ناوەی لێنراوە.

گۆلاوان

کەوتووتە سنوری گوندی (بەردەبەل). لە نزیک جۆمەرەسی هەڵکەوتووە. ملەیەکی بەرزە و دەڕوانێت بەسەر دەشتی شارەزووردا. دۆڵێکی گەورە لە تەنیشتیدا هەیە، کە لەوەرگایەکی سروشتی و سەرچاوەی ئاوی زۆرە و پێیدەوترێت چاڵە گەورە.