ماڵە ئێرانییەکان

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-08


کەوتووەتە سەنتەری شاری (هەڵەبجە). ساڵی ٢٠١٤ لەلایەن سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجەوە لەسەر ڕووبەی (١,٨٧٣م٢) دروستکراوە، ناوی گەڕەکەکە، بووە بە ناوی باخچەکەیش. زۆرینەى دانیشتووانی ئەو گەڕەکە، ئەو ماڵانەن، کە لە ئاوارەیی لە وڵاتی ئێران گەڕاونەتەوە و دواتر لەو گەڕەکە نیشتەجێکراون. کەوتووەتە دەروازەى شار و لە ناو ماڵە ئێرانییەکاندا دروستکراوە، بۆ ئاودان و سەوزکردنی سود لە تۆڕی ئاوی ماڵان و ئاوی تەنکەر وەردەگیرێت.

سەرچاوەکان:

  1. داتا و زانیاریی سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجە، لە ١٧ی ١٠ی ٢٠٢٣.
  2. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ ئەندازیاری کشتوکاڵی (بەختیار ڕەحیم شاقوڵی)ی بەرپرسی بەشی باخچەکانی سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجە، لەدایکبوو: ١٩٨٥، لە ٢١ی ١١ی ٢٠٢٣.

ئامادەکردنی: جەوهەر عەزیز ئەحمەد

2

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

ئازادی

کەوتووەتە سەنتەری شاری هەڵەبجە و ناوبازاڕ. ساڵی ٢٠٠٣ لە لایەن سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجەوە بە ناوی باخچەوە تۆمارکراوە، لەسەر ڕووبەری (١,٠٠٠م٢) دروستکراوە، بۆ ئاودان و سەوزکردنی، سود لە تۆڕی ئاوی ماڵان وەردەگیرێت. ساڵی ٢٠٢٤ نۆژەنکراوەتەوە و ڕووبەری زیاتری سەوزایی، ڕووناکی و شوێنی دانیشتنی بۆ دابینکراوە.

باخچەکانی گەڕەکی سەروەرانی دوو

باخچەکانی کیمیابارانی دوو ژمارەیان نۆ باخچەیە، لە شێوە و قەبارەی جیاواز بەسەر کۆڵانەکانی گەڕەکەدا دابەشکراون، لەگەڵ دروستکردن و دیزاینکردنی گەڕەکی سەروەران(کیمیاباران)ی دوو، ساڵی ٢٠٠٩ لە لایەن سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجە لەسەر ڕووبەی (٩,١٢٣م٢) دروستکراون. ئەم باخچانە ناوی تایبەتیان لێنەنراوە و لە سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجە، بە ناوی باخچەکانی گەڕەکی سەروەران (کیمیاباران)ی دوو تۆمارکراون، بۆ ئاودان و سەوزکردنی ئەم باخچانە سود لە تۆڕی ئاوی ماڵان و ئاوی تەنکەر وەردەگیرێت و لە ناو هەندێک لە باخچەکانیشدا بیر لێدراوە، ئەم باخچانە دەکەونە گەڕەکی سەروەرانی دوو بەسەر گەڕەکەکەدا دابەشبوون.

باخچەکانی گەڕەکی سەروەرانی یەک

پێنج باخچەن. کەوتوونەتە‌ سنوری گەڕەکی (سەروەرانی یەک). هەردوو باخچەی (باران و پەپولە ونبووەکان) و سێ باخچەی تری دەگرێتەوە، کە ناویان لێ نەنراوە. کۆی ڕووبەری باخچەکانی گەڕەکەکە نزیکەی (٧٥٠٠م) چوارگۆشەيه. جگە لەوەی ئەم باخچانە دیمەنێکی جوانیان بە شارەکە بەخشیوە و پانتاییەکی زۆریان سەوزپۆش کردووه. باخچەی باران، ساڵی ٢٠٠٩ لە لایەن سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجە لەسەر ڕووبەری (٢,٨٠٠م٢) بە شێوازی سێگۆشەیی دروستکراوە، لەناو باخچەکەدا یاریگای منداڵان هەیە و منداڵانی سنورەکە بۆ یاریکردن و بەسەربردنی کات ڕوو لەم باخچەیە دەکەن، بۆ ئاودان و سەوزکردن، سود لە ئاوی بیری ناو باخچەکە و لە تۆڕی ئاوی ماڵان وەرگیراوە.

باخچەکانی گەڕەکی یادگاری

چەند باخچەیەکن و کەوتوونەتە سنوری گەڕەکی (یادگاری) لە شاری هەڵەبجە. ڕووبەرەکەی نزیکەی (١٢٥٠٠م) چوارگۆشەيه. جگە لەوەی ئەم باخچانە دیمەنێکی جوانیان بە شارەکە بەخشیوە و پانتاییەکی زۆریان سەوزپۆش کردووه.

باخچەی گشتی

کەوتووەتە گەڕەکی ڕاپەڕین لە تەنیشت یاریگای شەهید مولازم والی لە شارۆچکەی (سیروان). ڕووبەری باخچەکە (١٠٢٣م٢)یە. دوو دەروازەی هەیە. بە چیمەن و درەختی سەباحبەح، مۆرد، گوڵەباخ، دار سنەوبەر و درەختی واشنتۆنیا ڕووپۆشکراوە. سەرچاوەی ئاودانی بیری ژمارە (١)ی تایبەت بە باخچەکەیە، کە(١٦٥م) قوڵە. جگە لەوەی بۆ پشوودانی گەنجان و هاوڵاتیان کراوەیە، لە هەمانکاتدا بۆ بۆنە کۆمەڵایەتییەکان و ئاهەنگەکان و چالاکییە تایبەتەکان مۆڵەتی بۆ وەردەگیرێت.

بەختیاری

کەوتووەتە سەنتەری شاری (هەڵەبجە). ساڵی ٢٠١٤ لە لایەن سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەڵەبجەوە لەسەر ڕووبەی (١,٣٤٤م٢) دروستکراوە. کەوتووەتە گەڕەکی بەختیاری و بە ناو گەڕەکەکەوە ناونراوە، نزیک قوتابخانەى ئاڵای بنەڕەتییە، بۆ ئاودان و سەوزکردنی، سود لە تۆڕی ئاوی ماڵان و ئاوی تەنکەر وەردەگیرێت.