پشتوێن-بیبن
دیاردەیەکی باوی مێژوویی خەڵکی ناوچەکەیە. یارمەتی دەرکەوتنی جوانی و پاراستنی ناوەندی لەش و مانەوەی قەدوباڵای ڕێکی داوە. گورجوگۆڵی بە مرۆڤی ناوچەکە بەخشیوە. جۆری جیاواز و شێوازی بەستنی جیاجیایی هەبووە و بۆ مەبەستگەلی زۆر بەستراوە. شێوازی گرێدان و پان بەستن و قەدقەد بەستنی هەبووە و ڕیشەی بەستنەکەی لە هەورامان بۆ پێش ئیسلام دەگەڕێتەوە و چەند شێوازێکیشی هی سەردەمی ئەردەڵانەکانە لە زەڵم. دیارترین و گرانترینیان پشتوێنی دەستکردی هەجیجییەکانە، کە خواستی زۆری لەسەرە.
تەکبەن: کەمەربەند
جۆرە پشتێنێکی میللییە. لە سنوری هەڵەبجە لەبەرکراوە. لە خوری و بەرگن دروستدەکرێت. کەرەستەکەی بەشێوەی پارچەی ئامادەکراوی فەرەنجییە، بە ئەندازەی مەترێکە و لە ئاستی پشتدا پانییەکەی بستێک دەبێت. ئەمسەر و ئەوسەرەکەی بە قۆپچە دێتەوەوە بۆ داخستن. هەندێکجار لە ناوەوە باخەڵی هەبووە. لـە ژێرەوە دەبـەسـتـرێت و بـۆ پشـتئێشـە و فـەقـەرات، کـەڵکـی لێوەرگیراوە.
چێرگجی
کراسێکی بی قۆڵی کوولەکەبڕی سادەو نەختێ درێژە، درێژییەکەی دەگاتە سەر ئەژنۆ، ئەم ژێرکراسە زۆرجار لەڕەنگی ئەو کراسە دەکرێت، کە ئافرەت هەڵیبژاردووە. زۆربەی جار لەگەڵ کردنی کراسەکەدا، ئەم ژێرەیەش دەکرێت.
سەرپۆش
تایبەتە بە ژنان. چەند جۆرێکی هەیە: ڕەفتە، سێگۆشە، لاکێشەیی، هەوری، سرکەیی، بەشێوەی ئاسایی و لە گەڵ کڵاویشدا دەدرێت بەسەردا، هی کڵاو پارچە قوماشێکی سێگۆشەییە و هەر گۆشەیەک لە گۆشەکانی لە درێژیدا دەگەنە زەوی و لە ناوەڕاستیدا لە پشتی مل و سەرە و بە هۆی بەنێکەوە بە قوڵپی کڵاوەکەوە دەبەسرێت. دوو گۆشەی بە سەرشانی و بۆ پێش ملی، ڕاست و چەپ بۆ دواوە دەیانداتەوە بەسەر شانیدا و گۆشەی سێیەمی لە دوواوە بەسەر پشتیداو بەسەر کەواکەیدا شۆڕدەبێتەوە. (ڕووسەری)یشی پێدەوترێت.
سەڵتە
جلوبەرگێکی ژنانەیـە، لە هەوراماندا بەتایبەتی جۆرە زستانەکەی، لە پارچە قوماشی ئەستوور دەکرێت. قۆڵدار و دووبەرە و ناواخنی هەیە و لۆکەی تێکراوە. درێژیی دەگاتە سەر کەمەر. لە کۆندا بەدەست دووراوە.
سوخمە
پۆشاکێکی ژنانەیە. لەهەوراماندا لەشێوەی هێلەکدایە، مەخمەڵی بێ قۆڵە، ناوشان هەتا کەمەر و پشتوێن دەگرێت. لەپێشەوە بە قەراخەکانیدا لە ملیوانەوە هەتا پشتەکەی زنجیری نیو لیرە یان زێڕی پێدا دەدورێت و بە هۆی قولاپەوە سنگی لە لای قەدییەوە دەهێنێتەوە یەک و توندو تۆڵی دەکاتەوە و دایدەخات.