ئەحمەدئاوا
دواین نوێکردنەوە: 2026-04-07
چەند گۆڕستانێکن لە سنوری گوندی (ئەحمەدئاوا). لە بەردەم گوندەکە و لە سەرەتای شیوی زەڵم دەستپێدەکەن هەتا (کەڕەجاڵ). بەناوی کۆمەڵێک کەسایەتیەوە ناونراون. بەشێکیان دەگەڕێنەوە بۆ سەر یەک بنەماڵەی سەردەمی فەرمانڕەوایی حسنەوییەکان. کەسێک بەناوی (سەید ئیبرایم) لەگەڵ عەنبەرخاتونی کچی مەلیک بەدری حوسنەوی هاوسەرگیریکردووە و حەوت کوڕیان بووە. گۆڕستانەکان بەناوی ئەم کوڕانەوە ناونراون:
١- ئەبوشەمامان: کەوتووەتە خۆرهەڵاتى شارۆچکەی (خورماڵ) و بە دووریى نزيکەى یەک کیلۆمەتر بەرانبەر گوندى ناوباخان لە بەردەم گوندى (ئەحمەدئاوا)، مردووى گوندەکانى ئەحمەدئاوا و ئاوايى ڕۆستەم بەگى تێدا دەنێژرێت. بە پشتبەستن بەو تۆمارە مێژوويانەى لەسەر دوو لە کێلەکانى تۆمارکراوە، کە بريتين لە (١١٧٢، ١١٨٢)، دەکرێت بوترێت مێژووى دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمى ئەردەڵانييەکان(٥٤٣-١٢٨٣ک/ ١١٦٨-١٨٦٧ز) و گۆڕستانێکى گەورەى شارى (گوڵعەنبەر) بووە. گۆڕەکانى تەنها يەک کێليان ماوە، بە هۆى کاريگەریى ئاووهەوا و دەستى مرۆڤەوە تێکچوون، ئەوانەى لە ئێستادا ماونەتەوە ژمارەيان شەش دانەيە. کێلەکانیان نەخش و زەخرەفەیان لەسەرە.
٢- بیلال: کەوتووەتە نێوان گوندی زەڵم و بنی پەڵگ. هەریەکە لە گوندەکانی زەڵم و ئەحمەدئاوا پێکەوە دەبەستێتەوە. کێل و گۆڕی زیاتر لە ٥٠ گۆڕى کۆنی هەتا ئێستاش تێدا ماوەتەوە. بە هۆى ڕاکێشانى ڕێگاى ئۆتۆمێل و ئاوەدانکردنەوەى ئەو باخانەى لێیەوە نزیکن، هەندێک لە گۆڕەکان لەناوچوون.
٣- سەید محەممەد: کەوتووەتە نێو هاوینەهەوارەکانی گوندەکەوە.
٤- بابا زەردەڵە: کە یەکێک بووە لە کوڕەکانی سەید ئیبرایم، کەوتووەتە چیا بەرزەکەی پشت ئەحمەدئاوا. لەم شوێنەدا نزرگە و شوێنی چلەکێشانی ئەو پیاوچاکەش بوونی هەیە.
٥- چاڵەودارا: کەوتووەتە خوار بەرزایی سەرودارای نێوان گوڵپ و ئەحمەدئاوا، لەسەر ڕێگەی کۆنی نێوان گوڵپ و خورماڵدایە، لە چاڵاییەکەیدا دارودرەختی لێبووە، بۆیە بەو ناوەوە ناسراوە، زوو خەرمانیان لە نزیکیدا هەڵداوە، ئێستا بووەتە گۆڕستانی نوێی ئەحمەدئاوا.
سەرچاوەکان:
- پهنه فرهنگى آثار باستانى دەوران اسلامى خورمال، شوانە محمد صابر، ماسترنامە غير منشورە.
- چەردەیەک لە مێژووی ئەحمەد ئاوا، محەمەد سابیر ئەحمەدئاوایی، چاپخانەی ڕێدار، چاپی یەکەم، ٢٠٢١، ل١٠.
- چاوپێکەوتنى ئامادەکار لەگەڵ (محەممەد سابیر محەممەد ساڵح)، لەدایکبوو: ١٩٦٨، بڕوانامە: ئامادەیی، پیشە: فەرمانبەر، لە ١٩ی ٩ی ٢٠٢٣.
- هەورامان ناسنامەى کەلتوری گوندەکانی، ئەمین حاجی زەڵمی، بەرگی یەکەم، چاپی یەکەم، چاپخانەی سیما، سلێمانی، ٢٠٢١، ل٩٧.
- چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (محەممەد حاجى حسين زەڵمى)، لەدایکبوو: ١٩٦١، پیشە: پێشمەرگە، لە ٣ی ٢ی ٢٠٢٣.
ئامادەکردنی: کارزان عەدنان حەمەسەعید