دەرەی خەنەک: خەندەق
دواین نوێکردنەوە: 2026-04-15
کەوتووەتە شارۆچکەی (خورماڵ). لەلایەن خەڵکی ناوچەکەوە (دەرەی خەنەک)یشی پێدەوترێت. خەندەقێکی پان و قوڵە و لەشێوە چەمێکدا هەڵکەنراوە. قوڵیی و بەرزییەکەی نزیکەی پێنج مەتر دەبێت و لەهەندێک شوێنیشدا زیاترە. مرۆڤ ناتوانێت بەئاسانی لێیبپەڕێتەوە. دەوترێت لە دێریندا شاری خورماڵ لە هەموولایەکەوە بەئاو دەورەدراوە، لای بەری (باکوری)یەوە بە (ئاوی گەنجان) و ئاوی ئەو (مێرگە گەورەیە)ی لەپشت قەڵای (خورماڵ) واتە باکوری شارەکەوە هەبووە، لەبەری خۆرهەڵات و باشور و خۆرئاواشیەوە بەهاوتەریبی (شوورا)پان و بەهێزەکەی (خەندەق)ێکیش هەبووە گەشتووەتەوە سەر ئاوی چەمی زەڵم. بۆ پاراستنی شارەکە لە هەر پەلامار و هێزێکی دەرەکی، خەندەقەکە لەکاتی مەترسیدا پڕ کراوە لە ئاو و ئاوی چەمی زەڵمی خراوەتە سەر بۆ ئەوەی دوژمن نەتوانێت بەئاسانی لێیبپەڕێتەوە و نزیکی شووراکانی شارەکە بکەوێتەوە. ئەم خەندەقەش پردی لەسەر بووە بۆئەوەی هەر کات بیانەوێت و لەکاتی پێویست بپەڕنەوە بۆ دەرەوەی شار.
سەرچاوەکان:
- سەردانی مەیدانیی ئامادەکار (بۆ ناوچەی توێژینەوە)، لە ٢٢ی ٢ی ٢٠٢٣.
- پەیامی هەورامان، هادی ڕەشید بەهمەنی، چاپی دووەم، بەدرخان، سلێمانی، ٢٠٠٣، ل١١-١٢.
- معجم البلدان، یاقوت حموی، ط٢، م ٣، دار الصادر، بيروت، ١٩٩٥، ص ٣٧٥-٣٧٦.
- گۆڤارى کۆڕى زانيارى عێراق، دەستەى کورد، شارەزوور و شارەزوورييەکان، ١٠، ١٩٨٣، ل٧٠- ٧١.
- جوگرافیای هەورامان و دەرامەتە ئاوییەکانی (لێکۆڵینەوەیەک لەجوگرافیای پراکتیکی)، ڕێباز حمەغەریب هورامانی، چاپی یەکە، چاپخانەی حەمدی، سلێمانی، ٢٠١٧، ل٣٠٩-٣١٠.
- المرشد الی المواطن الاثار والحضارە، الرحلە السادسە، بغداد – الحلبجە، طة باقر و فواد سفر، بغداد ١٩٦٦، ل١٧.
- المواقع الاثریە فی العراق، مدیریە الاثار العامە، بغداد، ١٩٧٠، ٣٤٤.
ئامادەکردنی: یوسف باقی عەبدولقادر