بەورۆڵە

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-11


لاپەڕەی 522

هەوارگە

کەوتووەتە سنوری گوندی (کانی گوێز) لە نێوان کانی هاڵی و چیای بانەبەرزە. گەرمیان و کوێستانی ئاژەڵدارانی ڕێشاو بووە. بەهۆی بوونی لەوەڕگای زۆرەوە، لە پێش هاتنی هاوین دەوار و کەپریان تێدا هەڵداوە. لە کۆتایی زستاندا لەچاو بەرزاییەکانی دەوروبەری بەفری زۆر نەیگرتووە. بۆیە ئاژەڵداران تێیدا ماونەتەوە.

سەرچاوەکان:

  1. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (هادی حەمەساڵح عەبدولقادر)، لەدایکبوو: ١٩٦٨، بڕوانامە: بەکالۆریۆس، پیشە: مامۆستا، لە ٢٦ی ٩ی ٢٠٢٣، لە هەڵەبجە.

ئامادەکردنی: کارزان عەدنان حەمەسەعید

3

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

زێڕوونی

کەوتووەتە سنوری گوندی کانی ئاسکان لە بناری شاخی سورێن. لە ناوەڕاستی زنجیرە چیای سورێن و لە باکوری خۆرهەڵاتیەوە هەڵکەوتووە. دانیشتوانی گوندەکە لە کاتی گەرمیان و کوێستان بەکاریانهێناوە. شوێنی هەوارگەکە بەرز و تەختە. دەڕوانێت بەسەر دەشتی شارەزووردا و تاڕادەیەکی زۆر لە هاویندا فێنکە.

شێخان

تەختاییەکی بچووکە و لە چەند تەڵانێک پێکهاتووە. کەوتووەتە سەرووی گوندی (عەبابەیلێ). شوێنی هەڵپەڕکێ و کات_بەسەربردنی منداڵانی گوندەکە بووە. بەتایبەتی (شێخەکان). لەسەر ڕێگەی (عەبابەیلێ - شنروێ)یە.

کەپرا

هاوینەهەوارکی بەڵخەییەکانە لە کوێستانەکانی شاخی تەوەنێ. لە مانگی تەمووزەوە هەواری بەڵخەییەکان لە بەنەن و ڕێوڵە و شوێنەکانی ترەوە دەیانگواستەوە بۆی. ئاژەڵەکانیشان دەبرد و تا سەر پاییز تێیدا دەمانەوە. شوێنەواری هەواری تائێستش ماوە.

کەپرگە

کەوتووەتە‌ باشورى خۆرئاواى گوندى (کانی توو)، لەنێوان بەرزاييەکانى خوڵامى و گوندەکە هەڵکەوتووە، کۆنە هەوارى گوندەکە بووە و لەهاويندا خەڵکى گوندەکە باريانکردووە بۆ ئەو شوێنە و کەپريان دروستکردووه، ئەمەیش بەهۆی ئەوەی، کە‌ فێنکتر و گونجاوتر بووە.

کەڵەکاوی

هەواری خەڵکى گوندی (خێڵی حەمه)‌ی سەر به ‌ناحیەی (خورماڵ)ـە. کەوتووەته ‌‌خۆرئاوای گوندەکەوە لەوەرزی هاویندا دانیشتوانی گوند‌ لەبەر کێچ چوونەتە‌ سەر کێڵگەکانیان و ئاژە‌ڵەکانیان بردووە بۆ لەوەڕگا و دەواریان هەڵداوە، تا سەرەتای پایز ماونەتەوە‌. کەڵەکاوى لەبەر بوونى ئاوى کانییەکانى مزگەوت لە نزیکى شوێنەکە هەوایە‌کی فێنکتری هەبووە.

کەماو حاکمی

کەوتووەتە نزیک کەلی (حاجیەڕا) لە چیاکانی هەورامان. هەوارگەی (ئەفراسیاوبەگ) حاکمی ناوچەی هەورامان بووە. بۆیە بە (کەما و حاکمی) ناوی هێنراوە. (کەما) گیایەکە بەزۆری لە بەرزاییەکانی هەوراماندا هەیە.