سەنتەری ئۆتیزم و سەنتەرى شیاندنی خاوەنپێداویستیی تایبەت

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-12


سەر بە بەڕێوەبەراتیى گشتیى چاودێرى و گەشەپێدانى کۆمەڵایەتیى هەڵەبجەیە، دەکەوێتە پشت مۆنۆمێنتى شەهیدان، لە نێوان گەڕەکى کیمیابارانى یەک و کیمیابارانى دووە. لە پڕۆژە گرنگ و خێرخوازییەکانى سەرمایەدار شێخ عەلى شێخ عیزەدینە. بە هەموو پێداویستییەکانى ناوییەوە و بەشێوەیەکى سەردەمیانە و بە بڕى دوو ملیۆن دۆلار جێبەجێکراوە. زەویەکەی لەلایەن سەرۆکایەتیى شارەوانیى هەڵەبجەوە لەسەر ڕووبەرى ٢٨٥٠م٢ دابینکراوە. لە بەروارى١٧ى١ى٢٠٢٣ و بە فەرمانى ژمارە ٤٣٣ى وەزارەتى کاروبارى کۆمەڵایەتى، فەرمانى کرانەوەى بۆ دەرچووە و ستافى سەنتەرەکە لە ١٥ى٣ى٢٠٢٣ دەستبەکاربوون. لە هەرکام لە سەنتەری ئۆتیزم و سەنتەرى شیاندنی خاوەنپێداویستیی تایبەت، کە دوو بەشى جیاوازن، پێکهاتووە، بەڵام لە ئێستادا تەنها یەک ئیدارەى هەیە. ئاوارە نەورۆز فڵامەرز، لەسەرەتاى دامەزراندنی هەر دوو سەنتەرەکەوە تاوەکو ئێستا بەڕێوەبەرە. لە بەشى ئۆتیزمەکەدا چارەخوازان لە سەعات هەشتى بەیانییەوە تاوەکو نیوەڕۆ، لەوێ دەمێننەوە و ڕاهێنانیان پێدەکرێت. لە سەرەتاى دامەزراندنییەوە ١٧ چارەخوازى ئۆتیزم هەبوون، لە ئێستادا نزیکەى ٤٥ چارەخواز ڕاهێنانیان پێدەکرێت. لەبەشى سەنتەرى شیاندنەکەدا چارەخواز لەگەڵ خێزانەکەى و بۆ ماوەیەکى کاتى ڕاهێنانى پێدەکرێت و چارە وەردەگرێت. تەمەنەکانى ٣ بۆ ١٢ ساڵى وەردەگیرێت، بەڵام لە سەنتەرى شیاندنەکەدا چارەخواز هەر تەمەنێکى هەبێت وەردەگیرێت. بیناى سەنتەرەکە لە دوو نهۆم پێکهاتووە. نهۆمى یەکەم لە ژوورە تاکى و گروپییەکان پێکهاتووە، کە چارەخوازانى ئۆتیزم هەم بەشێوەى تاکى هەم گروپى ڕاهێنانیان پێدەکرێت. چێشتخانە و هۆڵى گەورەى سیمینارى تێدایە.

سەرچاوەکان:

  1. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (ئاوارە نەورۆز فڵامەرز) بەڕێوەبەری سەنتەری ئۆتیزم و شیاندنی خاوەنپێداویستیی تایبەت)، ساڵی لەدایکبوون: ١٩٨٣، بڕوانامە: ماستەر لە کلینیکاڵ سایکۆلۆژی، ١٢ی٣ی٢٠٢٥.
  2. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (زاید شێخ نەجمەدین محمد)، لە ساڵی ١٩٧٥ لەدایکبووە، بڕوانامە: بەکالۆریۆس لە شەریعە، پیشە: کاسب، لە هەڵەبجەی شەهید، ١٣ی٣ی٢٠٢٥.
  3. بەیانى ژمارە(٢)ى ساڵى ٢٠٢٣ى وەزارەتى کاروبارى کۆمەڵایەتى بە ژمارە ٤٣٣، لە بەروارى ١٩ى١ى٢٠٢٣.

ئامادەکردنی: حەمزە محەممەد ساڵح,ڕەنجدەر عومەر عەبدوڵا

4

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

وەرزی هەڵەبجە

پڕۆژەیەکی گەورەی دانراوە لە دەروازەی شاری هەڵەبجە. پانۆرامای بیرهێنانەوەی ڕووداوی کیمیابارانی هەڵەبجەیە. وەک مۆنۆمێنت و سونبولی نەمری و ژیانەوە خۆی دەنوێنێت. کاری هونەرمەند (ڕەجا محەممەد عەلی)یە و لە‌ بیرۆکە و بە سەرپەرشتی هونەرمەند خۆیشیەتی، بە کەرەستە و میتاڵی هەمان ئەو چەک و موشەکانەی بەعسن، کە ١٦ی ٣ی ١٩٨٨ دران بە شاری هەڵەبجەدا و نەتەقینەوە. ساڵی ٢٠٠١ جێبەجێکراوە. لە باخچەی تەنیشت بەڕێوەبەرێتیی کشتوکاڵی هەڵەبجەدایە. بەردەکان لە عەنەب کۆکراونەتەوە بۆ بنکەی پڕۆژەکە، لە ناوەڕاستدا دەستی نزا بە نێرگزی ڕواوەوە بەرزبوونەتەوە، کە هێمای ژیانەوەن. لەبەر گۆڕانکاریی شەقامەکە ساڵی ٢٠٢٣ لابراوە.

ئامادەبوون بۆ چل ساڵی

کورتە فلیمێکی دیکۆمێنتارییە. ١٣ خولەک فۆرمات: Dvcam، بەرهەمی: خۆرهەڵاتی کوردستانە. ئامادەکاری بابەت و سیناریۆ و دەرهێنان و بەرهەمهێن و دەنگدانەر و مۆنتێر: مهرداد سلێمانییە. وێنەگر: سیامەک سلێمانی. دەنگهەڵگر: ئارەش ڕەسافی. بێژەری دەق: سەعید سلێمانی. موزیک: هەڵبژاردە. کورتەی فلیمەکە: گێڕانەوەی تێپەڕبوونی ژیانی دەرهێنەری فلیمسازی و تەنگەژە و هەڵچون و داچوونی ژیانی ئەو دەرهێنەرەیە. بەشداری دوەمین فیستیڤاڵی فلیمی دیکۆمێنتەریی هەڵەبجەی شەهیدی کردووە. ١٦ی ١٠ی ٢٠١١ لە هەڵەبجە پیشاندراوە. مهرداد سلێمانی: لە دایکبووی ١٩٧٤ی کرماشانە. بەکالۆریۆسی لە سینەمادا هەیە. مامۆستای دەرهێنان و مۆنتاژە. چەند ئەزمونێکی فلیمۆگرافی هەیە.

ئاوێنە

کورتە فلیمە. ساڵی ٢٠٠٥ بەرهەمهێنراوە. لە نوسین و سیناریۆیی (سەنعان فایەق هانەدنی)یە، دەرهێنانی (سەردار قادر)بووە، ئەنجومەن تەوێڵەیی کاری وێنەگرتنی بۆ کردووە، تەلەفزیۆنی خاک مۆنتاژی بۆ فلیمەکە کردووە. ئەکتەرەکانی (شەیما حەمەئەمین، بابا سەنعان، شەیدا شارەزووری، هۆشمەن محەممەد، ئاشنا بورهان)بوون.

ئەنفال ئەڵقەی بووکێنی فڕاندم

فلیمێکی دیکۆمێنتەریی ١٨ خولەکییە. ساڵی ٢٠١٠ بەرهەمهاتووە. بەرهەمهێن: تەلەفزیۆنی کەرکوک. ئامادەکاری بابەت و سیناریۆ و نوسەری دەق و خوێندنەوە و دەرهێنەر: محەممەد سەید. وێنەگر: شێرزاد ئەکرەم. دەنگهەڵگر: ئەحمەد قادر. دەنگدانەر و مۆنتێر: دەریا دڵشاد. بەڕێوەبەری بەرهەم: محەممەد عەزیز. بابەتی فلیم: سیاسی، کۆمەڵایەتی. بابەت: دوو قەیرەکچی دەزگیراندار، ئامۆزا دەزگیرانەکانیان بەر شاڵاوی ئەنفال دەکەون و... بەشداری دوەمین فیستیڤاڵی فلیمی دیکۆمێنتەریی هەڵەبجەی شەهیدی کردووە. ١٩ ی ١٠ی ٢٠١١ لە هەڵەبجە پێشکەشکراوە.

ئەو ڕۆژەی هەناسەیان لێسەندمەوە

فلیمێکی دیکۆمێنتارییە. ساڵی ٢٠١٦ بەرهەمهاتووە. بەرهەمی کۆمپانیای (بەمۆ)یە. بیرۆکە و دەرهێنانی: عوسمان محەممەد. وێنەگرتن و مۆنتاژ: بەهجەت بەکر. مۆسیقا: ڕێباز سادق. باس لە سەختیی ژیانی بەرکەوتەی کیمیاباران (کامیل عەبدولقادر) دەکات. ساڵی ٢٠١٩ بەشداری فیستیڤاڵی فیلیمس (سەلامەت)ی لە تاران کردووە.

ئەوکاتەی بابا نۆئێل گریا

سیناریۆ و دەرهێنانی ڕەحیمی زەبیحی. کامێرا: ئەمیر عەلی وەیسی. دەنگهەڵگر: ئەرستۆ موسەخەری. نواندنی: (سەڵاحەڕەش، شوان عەتووف، جەلیل ڕەحمان زادە، جەبار محەممەد، نیگا بەکر، نەوزاد مەجید، دەوەن نەوزاد، عەلی زەبیحی، جەلیل سەعید، ئاشتی عەبدوڵڵا، بەرزان حامید و چەند بەشداربوویەکی تر). لاوانەوە و گۆرانیی سەرەتا و کۆتایی: هومایون ساحیب. یادکردنەوەی بیست و دوو ساڵەی کیمیابارانی هەڵەبجە، لە ١٦-١٧ی ٣ی ٢٠١٠ لە هۆڵی ئەحمەد موختار پیشاندراوە.