سەنتەری ئۆتیزم و سەنتەرى شیاندنی خاوەنپێداویستیی تایبەت

دواین نوێکردنەوە: 2026-10-15

دامودەزگا حکومی و ناحکومیەکان

لاپەڕەی 158

سەر بە بەڕێوەبەراتیى گشتیى چاودێرى و گەشەپێدانى کۆمەڵایەتیى هەڵەبجەیە، دەکەوێتە پشت مۆنۆمێنتى شەهیدان، لە نێوان گەڕەکى کیمیابارانى یەک و کیمیابارانى دووە. لە پڕۆژە گرنگ و خێرخوازییەکانى سەرمایەدار شێخ عەلى شێخ عیزەدینە. بە هەموو پێداویستییەکانى ناوییەوە و بەشێوەیەکى سەردەمیانە و بە بڕى دوو ملیۆن دۆلار جێبەجێکراوە. زەویەکەی لەلایەن سەرۆکایەتیى شارەوانیى هەڵەبجەوە لەسەر ڕووبەرى ٢٨٥٠م٢ دابینکراوە. لە بەروارى١٧ى١ى٢٠٢٣ و بە فەرمانى ژمارە ٤٣٣ى وەزارەتى کاروبارى کۆمەڵایەتى، فەرمانى کرانەوەى بۆ دەرچووە و ستافى سەنتەرەکە لە ١٥ى٣ى٢٠٢٣ دەستبەکاربوون. لە هەرکام لە سەنتەری ئۆتیزم و سەنتەرى شیاندنی خاوەنپێداویستیی تایبەت، کە دوو بەشى جیاوازن، پێکهاتووە، بەڵام لە ئێستادا تەنها یەک ئیدارەى هەیە. ئاوارە نەورۆز فڵامەرز، لەسەرەتاى دامەزراندنی هەر دوو سەنتەرەکەوە تاوەکو ئێستا بەڕێوەبەرە. لە بەشى ئۆتیزمەکەدا چارەخوازان لە سەعات هەشتى بەیانییەوە تاوەکو نیوەڕۆ، لەوێ دەمێننەوە و ڕاهێنانیان پێدەکرێت. لە سەرەتاى دامەزراندنییەوە ١٧ چارەخوازى ئۆتیزم هەبوون، لە ئێستادا نزیکەى ٤٥ چارەخواز ڕاهێنانیان پێدەکرێت. لەبەشى سەنتەرى شیاندنەکەدا چارەخواز لەگەڵ خێزانەکەى و بۆ ماوەیەکى کاتى ڕاهێنانى پێدەکرێت و چارە وەردەگرێت. تەمەنەکانى ٣ بۆ ١٢ ساڵى وەردەگیرێت، بەڵام لە سەنتەرى شیاندنەکەدا چارەخواز هەر تەمەنێکى هەبێت وەردەگیرێت. بیناى سەنتەرەکە لە دوو نهۆم پێکهاتووە. نهۆمى یەکەم لە ژوورە تاکى و گروپییەکان پێکهاتووە، کە چارەخوازانى ئۆتیزم هەم بەشێوەى تاکى هەم گروپى ڕاهێنانیان پێدەکرێت. چێشتخانە و هۆڵى گەورەى سیمینارى تێدایە.

سەرچاوەکان:

  1. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (ئاوارە نەورۆز فڵامەرز) بەڕێوەبەری سەنتەری ئۆتیزم و شیاندنی خاوەنپێداویستیی تایبەت)، ساڵی لەدایکبوون: ١٩٨٣، بڕوانامە: ماستەر لە کلینیکاڵ سایکۆلۆژی، ١٢ی٣ی٢٠٢٥.
  2. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (زاید شێخ نەجمەدین محمد)، لە ساڵی ١٩٧٥ لەدایکبووە، بڕوانامە: بەکالۆریۆس لە شەریعە، پیشە: کاسب، لە هەڵەبجەی شەهید، ١٣ی٣ی٢٠٢٥.
  3. بەیانى ژمارە(٢)ى ساڵى ٢٠٢٣ى وەزارەتى کاروبارى کۆمەڵایەتى بە ژمارە ٤٣٣، لە بەروارى ١٩ى١ى٢٠٢٣.

ئامادەکردنی: حەمزە محەممەد ساڵح,ڕەنجدەر عومەر عەبدوڵا

63

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

مەلا قادری قادری

زاناو خوێندەوار و مدرس و وتاربێژە، ئیمام جومعەی مزگەوتی پاوە. ساڵی ١٩٥٣ز لە نوریاو لە دایک بووە  لای مامۆستا هەڵکەوتووەکانی ئێران و عێراق خوێندوویەتی و خوێندنی تەواوکردووە.لە هەردوو کارەساتی کیمیابارانی هەڵەبجە ١٩٨٨ز و کۆڕەوە گەورەکەی ساڵی ١٩٩١ز ڕۆڵێ بەرچاوی هەبووە لە فریاکەوتن و بەتەنگەوەچوونی کوردانی باشووردا. لە پاڵ هەستی کوردانەی گەنجانی تردا، لیژنەیەکی یاریدەدەری ئاوارەکان دروستدەکات و لە وتاری جومعەدا بەتەنگەوەچوونی ئاوارەو لێقەوماوان لە تاعەت و عیبادەت بانتر وەسف دەکات. بەو هۆیەوە کوردانی ڕۆژهەڵات دەمودەستر دەبن لە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بەئاوارەو بریندارانی هەردوو کارەساتەکە. دوای ڕاپەڕین ڕۆڵی بەرچاوی هەبووە لە ڕوداوەکانی مەرزی نێوان باشور و ڕۆژهەڵات، خێزاندارەو  لە شاری پاوە نیشتەجێیە.

زیاتر بزانە
مامۆستایى ئاینى

هەڵەبجە لە مێژووی خوێناوی عێراقدا

نووسین و ئامادەکردنی: سەریاس جوانڕۆیی چاپی یەکەم:چاپخانە: رێدار بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، ٢٠٢٦، تیراژ: ٥٠٠ دانە ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەڵەبجە، بەشێک لە مێژووی هەلەبجە، قۆناغی ئاوەدانکردنەوەی شار بە ناوی هەڵەبجە، قەزای گوڵعەنبەر، هەڵەبجەو هەڵبژاردن، هەندێک لەو تاوانانەی بەرانبەر هەڵەبجە ئەنجامدراون، هەڵەبجە ١٩٧٧-١٩٨٨، جەنگی عێراق و ئێران، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکانتاوەکو ١٣-٥-١٩٨٧، تۆپبارانی هەڵەبجەو کارەساتی قوتابخانەکەی سیروان، پەلاماری ئێران و داگیرکردنی هەڵەبجە، ئامادەکارییەکانی ئێران بۆ هێرشکردنە سەر شاری هەڵەبجە،خەڵکی هەڵەبجە لەبەردەم چارەنوسێکی نادیاردا، چەکی کیمیایی، کیمیابارانی هەڵەبجە، ئێران چی برد لە هەڵەبجە، دۆسیەی قەرەبووکردنەوەی  هەڵەبجە لەبەردەم دادگادا، بەڵگەنامەکان.

زیاتر بزانە
کتێب

پێگەی هەورامان لە بزاڤی ڕزگاریخوازی باشوری کوردستاندا(١٩٧٥-١٩٨٨)

ئامادەکردنی: صباح مجید فتاح چاپی یەکەم، ٢٠٢٦ ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەرەسی شۆڕشی ئەیلول و دروستبوونەوەی مەفرەزە سەرەتاییەکانی حزبەکان لە هەورامان(١٩٧٥-١٩٧٩) خەباتی چەکداری حزبەکان لە هەورامان، دۆخی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان( ١٩٧٥-١٩٨٨) کردەی ڕاگواستنی گوندەکانی هەورامان، بزافب جەماوەری، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکان لە هەورامان، کیمیابارانی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان.

زیاتر بزانە
کتێب

هەڵەبجە لە ژێر هەوری زەهراویدا

نووسینی: د. ئارام ئەسعەدعەبدولڕەحیم، زانا ئەحمەد عەلی چاپی یەکەم، ٢٠٢٦، سلیمانی ناوەڕۆکی پەیوەندار: پوختەیەک لە مێژووی هەڵەبجە،  ناوی ، جوگرافیای ، دانیشتوانی، پێمهاتەی کۆمەڵایەتی و، ئاینی و ڕۆشنبیری ، گرتنی شاری هەڵەبجە لە لایەن سوپای ئێرانەوە. کیمیابارانکردنی هەڵەبجە، مێژووی بەکارهێنانی چەکی کیمیایی، بارودۆخی دانیشتوانیهەڵەبجەپاش کیمیاباران

زیاتر بزانە
کتێب

ئەمیر سلیم ئەمین بەگ

ڕاگەیاندن کارە، لە دایک بووی گوندی  بەڵخەی هەورامان ، ساڵی 1972. سەروتای خوێندنی لە زێدی خۆی دەستپێکردووە، قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە هەڵەبجە خوێندووە، لەدواتێ قۆناغی ئامادەیی لە هەولێر خوێندووە، دەرچووی کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکان -زانکۆی بەغدا 1995، لە ساڵی 1995پیشەی مامۆستایە -پسپۆڕی زمانی عەرەبی، لە ساڵی 2000 وەک راگەیاندکارێک کاری ڕاگەیاندن ئەکات . دەستی نوسینی شیعری هەیە بە هەردوو زمانی کوردی و عەرەبی، 18ساڵە وەک پەیامنێر لە سنوری هەڵەبجە شارەزوور هەورامان کار ئەکات، لە ساڵی 2009  پەیامنێری کەناڵی سپێدە بووە،  لە 2018 پەیامنێری کەناڵی زاگرۆس عەرەبیە تا ئێستا بەردەوامە،  خاوەنی سێ منداڵە لە هەڵەبجە نیشتەجێیە

زیاتر بزانە
ڕاگەیاندکار

وەرزی هەڵەبجە

پڕۆژەیەکی گەورەی دانراوە لە دەروازەی شاری هەڵەبجە. پانۆرامای بیرهێنانەوەی ڕووداوی کیمیابارانی هەڵەبجەیە. وەک مۆنۆمێنت و سونبولی نەمری و ژیانەوە خۆی دەنوێنێت. کاری هونەرمەند (ڕەجا محەممەد عەلی)یە و لە‌ بیرۆکە و بە سەرپەرشتی هونەرمەند خۆیشیەتی، بە کەرەستە و میتاڵی هەمان ئەو چەک و موشەکانەی بەعسن، کە ١٦ی ٣ی ١٩٨٨ دران بە شاری هەڵەبجەدا و نەتەقینەوە. ساڵی ٢٠٠١ جێبەجێکراوە. لە باخچەی تەنیشت بەڕێوەبەرێتیی کشتوکاڵی هەڵەبجەدایە. بەردەکان لە عەنەب کۆکراونەتەوە بۆ بنکەی پڕۆژەکە، لە ناوەڕاستدا دەستی نزا بە نێرگزی ڕواوەوە بەرزبوونەتەوە، کە هێمای ژیانەوەن. لەبەر گۆڕانکاریی شەقامەکە ساڵی ٢٠٢٣ لابراوە.

زیاتر بزانە
پەیکەر