رسول اللە

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-07


کەوتووەتە گەڕەکى (بۆينييەکان) لە ناو شاری هەڵەبجە. زەویى مزگەوتەکە لەلايەن (عەبدوڵا حەمەئەمين عەلى وەيس)ەوە دابينکراوە، بەشێکی تری‌ زەوييەکه موڵکى (عەزيز دەروێش مستەفا) بووە‌ و ئەویش بەخشيویەتی بە مزگەوت. ساڵى ١٩٨٠ تەنها ژوورێکى بچووکى لە قوڕ و دار دروستکراوبووە. لەکاتى کيميیابارانی هەڵەبجەدا وێرانبووه. ساڵى ١٩٩٥ بۆ ١٩٩٦ جارێکى تر ژوورێکى گەورەى لەسەر زەوييەکە دروستکراوەتەوە. لەسەرەتاشدا ناوى (النبى) بووە. لەسەر ئەرکى (حەمەى فەرەج هەڵەبجەيى) تێکدراوەوە کراوە بە پرسەخانەی(هۆڵى شەهيد عابد)، بەڵام خەڵکى گەڕەک زياتر بۆ نوێژکردن بەکاريانهێناوە، ساڵى ٢٠٢٠ بۆ ٢٠٢١ هۆڵى پرسەکە تێکدراوە و لەسەر ئەرکى خێرخوازان مزگەوتێکى گەورەى دوو نهۆمى لەسەر بونيادنراوە. نهۆمى يەکەمى کراوە به ‌هۆڵى پرسەى ژنان و نهۆمى دووەميشى تەرخانکراوە بۆ شوێنى نوێژکردنى پياوان. ڕووبەرى مزگەوتەکە نزيکەى (٥٠٠م٢)یە. یەک گومەز و منارەى هەيه. نوێژى هەينى تێدا ناکرێت، مامۆستا (مەلا ڕەئوف مەعروف هەورامانى) مامۆستای مزگەوتەکەیە‌.

سەرچاوەکان:

  1. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ مامۆستا (عوسمان شاوەيس)، لە ١ی ١٢ی ٢٠٢٢، لە هەڵەبجە.
  2. هەڵەبجە شارێکى بچووک و مێژوويەکى دەوڵەمەند، عادل صديق عەلى، چ١، ناوەندى ڕێنوێن، ٢٠٢٠، ل٧٦.

ئامادەکردنی: د. عادل سدیق عەلی

3

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

گمە

کەوتووەتە گوندی (گمە)ی سەر بە ناحیە‌ی (بەمۆ). ساڵی ١٩٩٩ لەسەر ئەرکی (ڕابیتەی ئیسلامی کورد) دروستکراوە. لە یەک هۆڵ پێکهاتووە.

گورگەچیا

کەوتووەتە باشوری ڕۆژهەڵاتی گوندی (گورگەچیا)وە. ساڵی ١٩٨٣ لەسەر ئەرکی خێرخوازان دروستکراوە. دوای ڕاپەڕینی ١٩٨٧ی خەڵکی هەڵەبجە و سنورەکە، مزگەوتەکە و تەواوی خانووەکانی گوندەکە تەقێنراوەتەوە و دانیشتوانەکەشی ڕاگوێزراون. ساڵی ٢٠٠١ جارێکی تر لەسەر ئەرکی خێرخوار (ئەحمەد ئیسماعیل نانەکەلی) دروستکراوەتەوە. ساڵی ٢٠١٠ لەسەر ئەرکی خێرخوازان نۆژەن و فراوانکراوە. یەک نهۆمە. دوو دەروازە و یەک منارەی هەیە. گومەز و هۆڵی نییە، نوێژی هەینی تێدا ئەنجامدەدرێت. (مەلا ئەرکان عەبدولڕەحمان) مامۆستا و وتارخوێنی مزگەوتەکەیە.

گوڵان

کەوتووەتە گەڕەکى گوڵانى ژوورو لەناو شارى هەڵەبجە. ساڵى ١٩٨٤ بەسەرپەرشتى حاجى حەمەئەمينى عەبدولکەريمى زەردۆيى(گردەناوێى) دروستکراوە، واتە ئەم لە سەرەتاوە هەتا کۆتايى سەرپەرشتى دروستکردنەکەى کردووە. زەوييەکەى موڵکى حەمەبۆرى عەلى باوەکۆچەکى بووە و بەخشيويەتى بە مزگەوت، يەک جار لەلایەن حکومەتەوە نۆژەنکراوەتەوە و فراوانکراوە. يەک نهۆمە، دوو دەروازە و یەک منارەى هەيە. نوێژى هەينى تێدا ناکرێت. هۆڵى پرسەى هەيە. مامۆستا مەلا عەبدولڕەحمان مەحموود بامۆکى و مامۆستا مەلا محەممەد ئەحمەد سەيد جەميل مامۆستای مزگەوتەکەن.

گوڵەخانە

لە گوندی (گوڵەخانە)دا دوو مزگەوت هەن: ١- ساڵی ١٩٦٠ لەبەردەم گوندەکە و لەسەر کانییەک مزگەوتێک بە بەرد و قوڕ و دار لەلایەن (حاجی مەحموود محەممەد)ەوە دورستکراوە، دواتر لە ساڵی ١٩٩٦ لە هەمان شوێن لەسەر ئەرکی (محەممەدی حاجی مەحموود) مزگەوتەکە گەورە کراوە و نۆژەنکراوەتەوە. ساڵی ٢٠٠٠ ڕوخێنراوە و مزگەوتی دووەم دروستکراوە‌. ٢- ساڵی ٢٠٠٠ لەناو گوندەکەدا لەلایەن ڕابیتەی ئیسلامییەوە لەسەر ڕووبەری (٢٠٠م٢) دروستکراوە و ئاوی بۆ ڕاکێشاوە. لە ئێستادا کراوەیە و مامۆستا (مەلا محەممەد ڕۆستەم) پێشنوێژی مزگەوتەکەیە.

گوندە

کەوتووەتە باکوری خۆرهەڵاتی گوندی (گوندە)، ساڵى ١٩٨٧ ‌لەکاتى ڕاگواستنى گوندە سنورییەکاندا ڕوخێنراوە. ساڵی ١٩٩٦ لەسەر ئەرکی ڕابیتەی ئیسلامی کورد، دروستکراوەتەوە، یەک نهۆمە و یەک دەروازەی هەیە، منارەی هەیە. نوێژی هەینی تێدا ئەنجامنادرێت، مامۆستای فەرمی نییە.

گۆمەلار

کەوتووەتە باشوری گوندی (گۆمەلار). لەگەڵ بونیادنانی گوندەکەدا لە ساڵی ١٩٥٤ خەڵکی گوندەکە لەسەر ڕووبەری (٨٠م٢) دروستکراوە. ساڵى ١٩٨٧ ‌لەکاتى ڕاگواستنى گوندە سنورییەکاندا ڕوخێنراوە. ساڵی ١٩٩٣ لەگەڵ ئاوەدانکردنەوەی گوندەکە دروستکراوەتەوە. ساڵی ٢٠١٠ لەلایەن خێرخوازانەوە نۆژەنکراوەتەوە و فراوانکراوە. لە ئێستادا مامۆستای بۆ دانەمەزراوە.