ئەسکەندەر سانی هەورامی
دواین نوێکردنەوە: 2026-04-15
کوڕی حەمەیوسف سانە. لە پەلاماری کوڕانی عەلی مەردان سان لە کوشتنی باوکیدا، ڕزگاری دەبێت. بەرەو سنە دەڕوات. لەساڵی ١٨٠٨ کراوە بە فەرمانڕەوای هەورامان. لەوکاتەدا حوکمڕانی هەورامان لە دەستی مەنوچەر بەگ و براکانیدا بووە. بەنیازی سەپاندنی دەسەڵات، پەلاماری هانەگەرمڵە و دواتر نەوسودی داوە. ساڵی ١٨١٦ لە سنەدا، مەنوچەر بەگیش دەکوژێت. ئەم کوشت و بڕە لای ئەمانوڵاخان قبوڵناکرێت. عوسمان سانی برای مەنوچەر سان دەکاتە سانی هەورامان و داوای عەلی هاجیار دەکات. ئەسکەندەرسان نایدات بەدەستەوە. عوسمان سان بە لەشکرێکی گەورەوە لەگەڵ سوپای سەقز و بانەدا بە سەرکردایەتی زوڵفەقارخان دێنە شارەزوور بۆسەر ئەسکەندەرسان. لە پشتی سەرگەت دەکەونە بۆسەوە و زۆریان لێ دەکوژرێت. سوپای عوسمان سان دەگاتە ئەحمەدئاوا و شەڕ ڕوودەدات. ئەسکەندەرسان هەڵدێت. میرزا ئەولکەریمی ڕێزلێگیراوی ئەمانوڵاخان، کەوتووەتە نێوان و سان عەلی هاجیاری ڕادەستدەکات و بە تکای میرزا دەگەڕێتەوە هەورامان و دەچێتە سنە. لەوێ دەخرێتە زیندانەوە، پاشان هەڵدێت و بەرەو شارەزوور دەگەڕێتەوە. دووبارە والی ناچار بووە میرزائەولکەریم بۆ تکای گەڕانەوەی بنێرێتەوە بۆ لای. بەمەرجی ئەوەی بکرێتەوە بەسان دەگەڕێتەوە سنە. بە نەخشەی ئەمانوڵاخان لە کاتی هاتنە دەرەوەی لە گەرماوی میرزا فەرەج لە سنە لە ساڵی ١٨١٩ دەکوژرێت.
سەرچاوەکان:
- مێژووی هەورامان، د. محمد امین هورامانی، بەرگی یەکەم، انتشارات بلخ، ٢٠٠٠، ل٧٣١-٧٣٨.
- سلاطین هورامان، تاریخ سیاسی هزار سالە اورامان، قازی عبداللە شیدا مردوخی، باقری، چاپ اول، انتشارات پرتویان، ١٣٨٢، ص٢١١-٢٢٣.
- هەورامان باشتر بناسن، د. صدیق بۆرەکەیی، چاپخانەی حاجی هاشم، هەولێر، ٢٠١٢، ل٢٦
- هەورامان، ئەیوب ڕۆستەم، بەرگی یەکەم، چاپی یەکەم، چاپخانە قانع، سلێمانی، ٢٠٠٤، ل٥٢
ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم