ئەنوەر بەگى جەميل بەگى جاف

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-15


لاپەڕەی 16

پەرلەمانتار

ناوی (ئەنوەر جەميل بەگ حەمەعەلى بەگ محەممەد پاشاى جاف کەيخەسرەو بەگى جاف)ـە. مەليحەخانی دایکی دواى مردنى جەميل بەگى هاوسەریی شویکردووەتەوە بە حاميدبەگى مەجيدبەگى عوسمان پاشاى جاف، حاميدبەگ زياتر سەرپەرشتیکردووە و خستوويەتييە بەر خوێندن، قۆناغەکانى سەرەتايى و ناوەندى تەواوکردووە و ناردويەتى بۆ بەيروت. قۆناغى ئامادەيى لە (زانکۆی ئەمەریکی_ئەمریکا، تەواوکردووە و گەڕاوەتەوە بۆ بەغدا و بەشى ياساى لە زانکۆى بەغدا خوێندووە و بووە بە پارێزەر‌. ژيانى هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی شەش منداڵە. خاوەنى زەویوزار و موڵک و ماڵێکى زۆر بووه. ساڵى ١٩٤٧ بووە بە نائيب لە پەرلەمانى عێراق، بەڵام بەهۆى پەيمانى (پورت سموث)ى ساڵى ١٩٤٨ى نێوان عێراق و بەريتانيا، کە ئەنوەر بەگ يەکێک بووە لە نەيارەکانى ئەو پەيماننامەيە، وازى لە کارەکەى هێناوە. تا ساڵى ١٩٦٢ لە هەڵەبجە ژياوە و دواتر چووەتە بەغداد. ساڵی ١٩٩٠ بە نەخۆشى شێرپەنجە لە بەغداد کۆچیدواییکردووە و لە گۆڕستانى شێخ عەبدولقادرى گەيلانى بەخاکسپێرراوە.

سەرچاوەکان:

  1. بيرەوەرييەکانى حامى بەگى جاف، عەبدولڕەقيب يوسف و عادل صديق، چ١، چاپخانەى تاران، ٢٠٢١، ل٨٤.
  2. نامەيەکی (هۆشمەند حەسەن فەهمى بەگى جاف) بۆ ئامادەکار، لە ٢ی ٨ی ٢٠٢٣.
  3. چاوپێکەوتنی ئامادەکار لەگەڵ (جوان ئەنوەر بەگ)ی کچەی (ئەنوەر بەگ)، لە ٥ی ١٠ی ٢٠١٨، لە هەڵەبجە.

ئامادەکردنی: د. عادل سدیق عەلی

10

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

ئارام قادر

سیاسی، پەرلەمانتار و نوسەرە. ناوی (ئەیوب نیعمەت قادر)ە. ساڵی ١٩٦٥ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە هەڵەبجە و کۆلێژی یاسای لە سلێمانی تەواوکردووە. بڕوانامەی ماستەری لە زانستە سیاسییەکاندا هەیە. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی پێنج منداڵە. لە دامەزرێنەرانی (بزووتنەوەی ڕاپەڕینی ئیسلامی) بووە. ئەندامی مەکتەبی سیاسی (بزووتنەوەی ڕاپەرینی ئیسلامی) و (کۆمەڵی ئیسلامی) بووه. لە (دامەزرێنەرانی هاوپەیمانیی نیشتمانی) بووە و پاشانیش بووە بە‌ سەرۆکی ئەو حیزبە. ساڵانی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٣ ئەندامی پەرلەمانی کوردستان بووه. خاوەنی چەند کتێبێکه، لەوانە (شەوانی تورکستان، ئیسلام و سیاسەت، ڕیفۆرم لە حیزبە سیاسیەکانی کوردستاندا).

زیاتر بزانە
پەرلەمانتار

ئاری عەبدولەتیف مەولود

پەرلەمانتار، شاعیر، ڕاگەیاندنکارە‌. ناوی (ئاری عەبدولەتیف مەولود عەبدولکەریم)ـە. ساڵی ١٩٧٧ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. بەکالۆریۆسی لە زمان و ئەدەبی کوردیدا هەیە. ساڵی ١٩٩٥ کاری بێژەری کردووە و هەمان ساڵ یەکەمین شیعری خۆی بڵاوکردووەتەوە. لەساڵی١٩٩٧ەوە وتاری لە گۆڤار و ڕۆژنامەکاندا بڵاوکردووەتەوە. ساڵی ٢٠٠٩ بووە بە خاوەن ئیمتیاز و بەڕێوەبەری گۆڤاری (پرێس)‌. ئەندامی چەند ڕێکخراو و دەستەیەکی ڕۆشنبیری بووە. خاوەنی ١٥ کتێبی چاپکراوە، لەوانە (وەرزی نۆیەم، ئەلبوومی وەنەوشە، بەفر لە دڵی ئاگردا، ڕەنگە ژیان بمرێ و من نەمرم، نامە زەردەکانی ئادەم...). نزیکەی ٥٠ خەڵاتی وەرگرتووە. ساڵی ٢٠١٧ بووە بە ئەندامی پەرلەمانی کوردستان و لە ئێستادا لە شاری هەڵەبجە نیشتەجێیە.

زیاتر بزانە
پەرلەمانتار

ئاریان تاوگۆزی

ناوی تەواوی ئاریان سەید عەزیز ئەحمەدە، ساڵی ١٩٧٥ لە گوندی تریفە لەدایکبووە. قۆناغەکانی خوێندنی ئامادەیی و زانکۆی لە بەریتانیا تەواوکردووە. بڕوانامەی دیبلۆم لە حکومەت و سیاسەت و دیبلۆم لە وەرگێڕانی یاسایی کوردی - ئینگلیزی لە ئەنستیتۆی زمانەوانی لە لەندەن و بەکالۆریۆسی لە لیکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی و ماجستێری لە دیبلۆماسییەت، بەدەستهیناوە. لە ڕێکخراوەکانی وەک (نۆرس ئۆف ئینگلەند ڕفیوجی سێرڤس، ڕفیوجی کانسل، ترێلەس)، کاریکردووە. وەک سەرۆکی هەرێمی ناوەڕاست و خۆرئاوای ئینگلتەرای ڕيکخراوی نێودەوڵەتی بۆ کۆچ (ئای ئۆ ئێم)، پاشان جێگری سەرۆکی هەرێمی ڕێکخراوی (ڕفیوجی ئاکشن) کاریکردووە. بەڕێوەبەری گشتیی هەردوو کۆمپانیای (هانسن لۆ) بۆ کاروبار و ڕاوێژی یاسایی و(کۆنێکشن سێرڤس) بۆ کاروباری زمانەوانی و وەرگێڕانە. وەک یەکەم کورد لە مێژوودا بووتە ئەندامی کۆمەڵەی وەرگێڕانی کۆنفرانسی نێودەوڵەتی. دامەزرێنەر و سەرۆکی چەند ڕێکخراوێک بووە. وەک کۆمەڵەی کوردی لە بێرمینگهام، ڕێکخراوی خۆری سوور، هەروەها سەرۆکی ڕێکخراوی (پییەرز ڕۆدم) بۆ کاروباری کەمە_نەتەوەکان لە بەریتانیا بووە. لە هەڵبژاردنی گشتی بۆ پەرلەمانی عێراق بووەتە پەرلەمانتار. ئەندامی لیژنەی پەرلەمانییە بۆ داڕشتنی ستراتیژی ئاسایشی نیشتیمانی عێراقی. خێزاندار و خاوەنی دوو منداڵە.

زیاتر بزانە
پەرلەمانتار

ئەحمەد بەگى حەمەساڵح بەگ

سەرۆک عەشرەتی جاف و ئەندامی پەرلەمانی عێراقە. ناوی (ئەحمەد بەگ کوڕى حەمەساڵح بەگ کوڕى عەزيز بەگ کوڕى محەممەد بەگ کوڕى قادربەگى جاف)ـه. لە بەگزادەکانى بارام بەگى جافە. (خورشيدە خانم)ى دايکى، کچى (محەممەد پاشاى جاف)ـە. ساڵى ١٩٠٣ لە گوندى (ميراولى)ی ناوچەى نەورۆڵى لەدایکبووه. يەکێکە لە سەرۆکەکانى عەشيرەتى جاف. لە سەرەتاوە لە گوندەکانى ميراولى و چرۆسانەى ناوچەى نەورۆڵى‌ و دواتر لە هەڵەبجە نیشتەجێبووە.‌ ساڵى ١٩٥٤ وەک نوێنەرى ليواى سلێمانى (قەزاى هەڵەبجە) بووە بە نائيبى پەرلەمانى عێراق. چوار جار ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە. ساڵی ١٩٧٣ لە بەغداد کۆچیدواییکردووە.

زیاتر بزانە
پەرلەمانتار

ئەحمەدی حاجی ڕەشید

پەرلەمانتار و نوسەرە. ناوی (ئەحمەد ڕەشید ئەحمەد)ە، ساڵی ١٩٦٤ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووه. خوێندنی سەرەتایی و ئامادەیی لە هەڵەبجە و کۆلێژی زانستەکانی لە موسڵ و کۆلێژی کارگێڕی و ئابوری لە سلێمانی تەواوکردووە. بەکالۆریۆسی وەرگرتووە. لە پاڵ ئەوانەشدا هەڵگری بڕوانامەی دبلۆمە لە زانستە شەرعییەکاندا. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی دوو منداڵە. ساڵانی ١٩٩٢ - ٢٠٠٥ لە قوتابخانەکانی هەڵەبجەدا مامۆستابووە. ساڵانی ٢٠٠٥ - ٢٠١٤ ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بووە. لە ساڵی ٢٠١٤ - ٢٠٢١ ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بووه. کتێبی (دەرونناسیی سەربازی) کردووە بە کوردی و کتێبی (بیست و سێ ساڵ سەروەری)یشی نوسیوە.

زیاتر بزانە
پەرلەمانتار

بارزان هەورامی

ناو‌ی (بارزان عەبدوڵا نەسروڵڵا)یە و بە (بەرزانی حاجی ئەولە)ش ناسراوە. ساڵی ١٩٦٠ لە شارەدێی (تەوێڵە) لەدایکبووە. ساڵی ١٩٨٣ کۆلێژی زانستی لە زانکۆی سەڵاحەدین تەواوکردووە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە جیۆلۆجیدا هەیە. لەپرسی نەوت و وەبەرهێنانیدا شارەزایە. ساڵی ٢٠٠٥ ئەندامی خولی دووەمی پەرلەمانی کوردستان بووە. ساڵی ١٩٨٨ ئاوارەی ئێران بووە و پاش ڕاپەڕین گەڕاوەتەوە. جگە لە زمانی کوردی، فارسی و عەرەبیش دەزانێت. ژیانی هاوسەریی پێکهێناوە و خاوەنی سێ منداڵە. ساڵی ٢٠٠٩ خانەنشین کراوە.

زیاتر بزانە
پەرلەمانتار