ناوچەی سازان

سازان، زیاتر لە گوندێکە، بەڵکو ناوچەیەکی جوگرافییە و جگە لە گوندی سازان، گوندەکانی کانی گوێز، لمە، پێگە، قوڵی متکان، کۆساوا، ڕێشاو، تلەوەرێ و نەیجەڵە دەگرێتەوە. گوندی سازان لە سەنتەریاندایە و تەنها (١١کم) لە شاری هەڵەبجەوە دوورە. هەرچەندە ناوچەکە دێرینە و شوێنەواری ژیانی سەردەمە جیاوازەکانی تێدایە، بەڵام ناونانی ناوچەکە بۆ شێخ موئمنی سازانی دەگەڕێتەوە، کە لە گوندی تاودۆڵاو لە شاری سنەی خۆرهەڵات هاتووەتە دیوی ئەمدیو بۆ خوێندن و مەلایەتی و لە سەردەمی مەولەویی شاعیردا ژیاوە. کاتێک پرسیاری لێکراوە لەکوێ گیرسایتەوە؟ وتویەتی: شوێنێکم سازاندووە بۆخۆم. ئیدی لەوە بەدوا ناوچەکە بە سازان ناوبراوە. سنوری ئەم ناوچەیە هەریەکە لە ملەی کانی گوێز و سازان لە عەبابەیلێ و دەڵەمەری جیادەکەنەوە، هەروەها ڕووباری سیروان لە بەشی خۆرهەڵات و باشور لە گوندی شێخان لە دیوی خۆرهەڵات جیایدەکەنەوە. نەیجەڵەش لە ناوچەی کۆکۆیی جیایدەکاتەوە. ناوچەکە لەڕووی کۆمەڵایەتیەوە فرە بنەماڵەیە، بەڵام شێخەکان، کە بۆ نەوەکانی شێخ موئمنی سازانی و دوو کوڕەکەی دەگەڕێنەوە، بەناوبانگترین و زۆرینەن، پاشان لۆراوبەگی، ئێناغی، زەردۆیی و کۆکییش تێیدا دەژین.