نەورۆڵی
دواین نوێکردنەوە: 2026-04-08
سەر بە جافی مورادین. لە بنەڕەتدا خەڵکی نەورۆڵی بەری جوانڕۆن. لە گەڵ زاهیر بەگدا دێنە باشوری کوردستان. یەکەمین تیرەی جافە، کە دەستی لە کۆچەریی بوون هەڵگرتووە و نیشتەجێبوون. ئيدمۆندز دەڵێت: گرنگترین تیرەی نیشتەجێبووی جافن. لەبەرئەوەی شوێنیان ئاودار و تەڕە، لە ئاژەڵدارییەوە دەستیان داوەتە کشتوکاڵ. جێگای سەرەکی و نیشتەجێبوونیان گوندەکانی هەڵەبجەی شەهیدن. ناوەکەیان لە وشەی (نوروەلی)، بە واتای تیشکی پیاوچاکێکی کەرامەتدار وەرگیراوە. خۆیان پێیانوایە ناوەکە لە دوو برا بە ناوەکانی (نەورۆڵ و بەورۆڵ)ەوە وەرگیراوە. لە دەوروبەری هەڵەبجە دەبن بە دوو بەشەوە:
١- نەورۆڵیی پارچە: لەو ناوچەیە دەژین، کە بە ناوی تیرەکەیانەوە ناونراوە (نەورۆڵی). گوندەکانی: (هەسەنئاوا، هانەسوورە، تریفە، تەوەنە وەل، سەراو، هانەژاڵە، کەوتە، نوەر، گونە، میراولی، چرۆسانە، پریسی سەروو، پریسی خواروو، کانی توو، بیلەنگە، نێرگسەجاڕ).
٢- نەورۆڵیی دەشت: نیشتەجێی ئەم دێهاتانە دەگرێتەوە. (زەمەقیی خواروو، تەپەکوڕە، خێڵی حەمە، گۆمەلار، دێکۆن، بەشارەتی سەروو، بەشارەتی خواروو، شەشکەکان، قشڵاخەڕووتە). کە نەورۆڵییەکان خۆیان بە پشتجۆگە و بەر جۆگە باسی ئەو دوو لقە دەکەن. هەندێک لەم دێيانە پێش هاتنی نەورۆڵییەکان ئاوەدانبوون. لە هەندێکیشیاندا یاروەیس و کەڵهوڕ و هەندێک عەشرەت و بنەماڵەی تریش هەن. ئەدمۆنز دیمەنی ناوچەکەیانی بە (دۆڵی خۆشبەختان) ناوبردووە. بەوەی، کە لە بەریتانیا دەچێت.(تەحسینی میرزا حەسەن) لە ئێستادا سەرۆکایەتیی تیرەکە دەکات.
سەرچاوەکان:
- مێژووی چەند هۆزێکی کورد، هیوا مەلا حەسەن، چاپی یەکەم، چوارچرا، سلێمانی، ٢٠١٩، ل٢٨١.
- تەئریخی جاف، دانراوی کەریم بەگی فەتاح بەگی جاف، لێکۆڵینەوەی دکتۆر حەسەن جاف، پێشەکی: محەمەد عەلی قەرەداغی، چاپی یەکەم، بەغدا، ١٩٩٥، ل١٣٩.
- گۆڤاری هەورامان. ژمارە٣٣ ساڵی ٢٠١٥.وتاری ئێلی جاف لە خۆرهەڵات و باشوری کوردستاندا. ئەیوب ڕۆستەم ل٢٦.
ئامادەکردنی: هومایون ساحیب کەریم