گۆڕەکانى ناو مزگەوتى پاشا

دواین نوێکردنەوە: 2026-10-15

مێژوو و شوێنەوار، کەلەپوور

لاپەڕەی 348

محەممەد پاشاى جاف لە سەردەمى قايمقامیەتى خۆيدا لە هەڵەبجە دروستيکردووە و خەرجیى مزگەوت و مەلا و فەقێى مزگەوتەکەى لەئەستۆگرتووە و دواى ئەويش کەوتووەتە سەرشانى عوسمان پاشاى جاف و دواتريش خێزان و کوڕەزاکانى، کۆمەڵێک گۆڕى تێدايە، کە هەموويان هى بنەماڵەى بەگزادەى جافن، سەير لەوەدايە گۆڕى هيچ يەکێک لە پاشا و بەگزادە گەورەکانى تێدا نييە، بەڵکو زياتر گۆڕى ژنان و کچانى ئەو بنەماڵەيە و تاقە کوڕێکيانی تێدايە، گۆڕەکان ژمارەيان ١٠ دانەيە، ناشزانرێت لەبەر چ هۆکارێک ئەوانە لەناو مزگەوتەکەدا ئەسپەردە کراون، بەپێى زانيارييەکانى بەهيەخانى کچى حاميدبەگى جاف، ئەوانەى، کە لەو مزگەوتەدا ئەسپەردەکراون ئەمانەى خوارەوەن:

١- ناهيدە عوسمان پاشاى جاف (١٨٨٣ بۆ ١٩٣٨): خێزانى عەلى بەگى مەحموود پاشاى جاف بووە.

٢- ئەختەر عيززەت بەگ: کوڕى عوسمان پاشاى جاف (١٩١٤ بۆ ١٩٤٠)، خێزانى حەسەن فەهمى بەگى جاف بووە.

٣- شەمسە مەجيد بەگی کوڕى عوسمان پاشاى جاف (١٩١١ بۆ ١٩٤٤)، خێزانى ئەحمەد بەگى حەمەساڵح بەگى جاف بووە.

٤- سەعادەتی تاهيربەگی عوسمان پاشاى جاف (١٩٠٤ بۆ ١٩٣٢)، خێزانى ئەحمەدبەگى حەمەساڵح بەگى جاف بووە.

٥- حەلاوە محەممەد (يەعقوب): خێزانى حاميدبەگى جاف (١٨٩٥ بۆ ١٩٥٠).

٦- ئامينە محەممەد عەلى بەگ محەممەد پاشاى جاف.

٧- محەممەد سەروەر: کوڕى حەسەن بەگ کوڕى عەلى بەگ کوڕى مەحموود پاشاى جاف (١٩٤٧ بۆ ١٩٤٩).

٨- ناهيدە حەسەن بەگی کوڕى عەلى بەگ کوڕى مەحموود پاشاى جاف (١٩٤٤ بۆ ٢٩ی ٨ی ١٩٤٥).

٩- خاتوو شيرين: خێزانى تاهيربەگى جاف(؟ بۆ ١٩٤٣)، کە دەکاتە دايکى فاتمەخان و هەورامى بووە.

١٠- ئامينەخان: خێزانى تاهيربەگى جاف، کە سەرەتا جولەکە بووە و پاشان مسوڵمان بووە، دايکى هەريەکە لە مەسعود و سەعادەت بووە.

سەرچاوەکان:

  1. سەردانی مەیدانیی ئامادەکار بۆ شوێنەکە، لە ٢ی ٥ی ٢٠٢٣.

ئامادەکردنی: د. عادل سدیق عەلی

65

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

مەلا قادری قادری

زاناو خوێندەوار و مدرس و وتاربێژە، ئیمام جومعەی مزگەوتی پاوە. ساڵی ١٩٥٣ز لە نوریاو لە دایک بووە  لای مامۆستا هەڵکەوتووەکانی ئێران و عێراق خوێندوویەتی و خوێندنی تەواوکردووە.لە هەردوو کارەساتی کیمیابارانی هەڵەبجە ١٩٨٨ز و کۆڕەوە گەورەکەی ساڵی ١٩٩١ز ڕۆڵێ بەرچاوی هەبووە لە فریاکەوتن و بەتەنگەوەچوونی کوردانی باشووردا. لە پاڵ هەستی کوردانەی گەنجانی تردا، لیژنەیەکی یاریدەدەری ئاوارەکان دروستدەکات و لە وتاری جومعەدا بەتەنگەوەچوونی ئاوارەو لێقەوماوان لە تاعەت و عیبادەت بانتر وەسف دەکات. بەو هۆیەوە کوردانی ڕۆژهەڵات دەمودەستر دەبن لە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بەئاوارەو بریندارانی هەردوو کارەساتەکە. دوای ڕاپەڕین ڕۆڵی بەرچاوی هەبووە لە ڕوداوەکانی مەرزی نێوان باشور و ڕۆژهەڵات، خێزاندارەو  لە شاری پاوە نیشتەجێیە.

زیاتر بزانە
مامۆستایى ئاینى

هەڵەبجە لە مێژووی خوێناوی عێراقدا

نووسین و ئامادەکردنی: سەریاس جوانڕۆیی چاپی یەکەم:چاپخانە: رێدار بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، ٢٠٢٦، تیراژ: ٥٠٠ دانە ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەڵەبجە، بەشێک لە مێژووی هەلەبجە، قۆناغی ئاوەدانکردنەوەی شار بە ناوی هەڵەبجە، قەزای گوڵعەنبەر، هەڵەبجەو هەڵبژاردن، هەندێک لەو تاوانانەی بەرانبەر هەڵەبجە ئەنجامدراون، هەڵەبجە ١٩٧٧-١٩٨٨، جەنگی عێراق و ئێران، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکانتاوەکو ١٣-٥-١٩٨٧، تۆپبارانی هەڵەبجەو کارەساتی قوتابخانەکەی سیروان، پەلاماری ئێران و داگیرکردنی هەڵەبجە، ئامادەکارییەکانی ئێران بۆ هێرشکردنە سەر شاری هەڵەبجە،خەڵکی هەڵەبجە لەبەردەم چارەنوسێکی نادیاردا، چەکی کیمیایی، کیمیابارانی هەڵەبجە، ئێران چی برد لە هەڵەبجە، دۆسیەی قەرەبووکردنەوەی  هەڵەبجە لەبەردەم دادگادا، بەڵگەنامەکان.

زیاتر بزانە
کتێب

پێگەی هەورامان لە بزاڤی ڕزگاریخوازی باشوری کوردستاندا(١٩٧٥-١٩٨٨)

ئامادەکردنی: صباح مجید فتاح چاپی یەکەم، ٢٠٢٦ ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەرەسی شۆڕشی ئەیلول و دروستبوونەوەی مەفرەزە سەرەتاییەکانی حزبەکان لە هەورامان(١٩٧٥-١٩٧٩) خەباتی چەکداری حزبەکان لە هەورامان، دۆخی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان( ١٩٧٥-١٩٨٨) کردەی ڕاگواستنی گوندەکانی هەورامان، بزافب جەماوەری، خۆپیشاندان و ڕاپەڕینەکان لە هەورامان، کیمیابارانی دانیشتوانی ناوچەی هەورامان.

زیاتر بزانە
کتێب

هەڵەبجە لە ژێر هەوری زەهراویدا

نووسینی: د. ئارام ئەسعەدعەبدولڕەحیم، زانا ئەحمەد عەلی چاپی یەکەم، ٢٠٢٦، سلیمانی ناوەڕۆکی پەیوەندار: پوختەیەک لە مێژووی هەڵەبجە،  ناوی ، جوگرافیای ، دانیشتوانی، پێمهاتەی کۆمەڵایەتی و، ئاینی و ڕۆشنبیری ، گرتنی شاری هەڵەبجە لە لایەن سوپای ئێرانەوە. کیمیابارانکردنی هەڵەبجە، مێژووی بەکارهێنانی چەکی کیمیایی، بارودۆخی دانیشتوانیهەڵەبجەپاش کیمیاباران

زیاتر بزانە
کتێب

ئەمیر سلیم ئەمین بەگ

ڕاگەیاندن کارە، لە دایک بووی گوندی  بەڵخەی هەورامان ، ساڵی 1972. سەروتای خوێندنی لە زێدی خۆی دەستپێکردووە، قۆناغی سەرەتایی و ناوەندی لە هەڵەبجە خوێندووە، لەدواتێ قۆناغی ئامادەیی لە هەولێر خوێندووە، دەرچووی کۆلێژی زانستە ئیسلامیەکان -زانکۆی بەغدا 1995، لە ساڵی 1995پیشەی مامۆستایە -پسپۆڕی زمانی عەرەبی، لە ساڵی 2000 وەک راگەیاندکارێک کاری ڕاگەیاندن ئەکات . دەستی نوسینی شیعری هەیە بە هەردوو زمانی کوردی و عەرەبی، 18ساڵە وەک پەیامنێر لە سنوری هەڵەبجە شارەزوور هەورامان کار ئەکات، لە ساڵی 2009  پەیامنێری کەناڵی سپێدە بووە،  لە 2018 پەیامنێری کەناڵی زاگرۆس عەرەبیە تا ئێستا بەردەوامە،  خاوەنی سێ منداڵە لە هەڵەبجە نیشتەجێیە

زیاتر بزانە
ڕاگەیاندکار

وەرزی هەڵەبجە

پڕۆژەیەکی گەورەی دانراوە لە دەروازەی شاری هەڵەبجە. پانۆرامای بیرهێنانەوەی ڕووداوی کیمیابارانی هەڵەبجەیە. وەک مۆنۆمێنت و سونبولی نەمری و ژیانەوە خۆی دەنوێنێت. کاری هونەرمەند (ڕەجا محەممەد عەلی)یە و لە‌ بیرۆکە و بە سەرپەرشتی هونەرمەند خۆیشیەتی، بە کەرەستە و میتاڵی هەمان ئەو چەک و موشەکانەی بەعسن، کە ١٦ی ٣ی ١٩٨٨ دران بە شاری هەڵەبجەدا و نەتەقینەوە. ساڵی ٢٠٠١ جێبەجێکراوە. لە باخچەی تەنیشت بەڕێوەبەرێتیی کشتوکاڵی هەڵەبجەدایە. بەردەکان لە عەنەب کۆکراونەتەوە بۆ بنکەی پڕۆژەکە، لە ناوەڕاستدا دەستی نزا بە نێرگزی ڕواوەوە بەرزبوونەتەوە، کە هێمای ژیانەوەن. لەبەر گۆڕانکاریی شەقامەکە ساڵی ٢٠٢٣ لابراوە.

زیاتر بزانە
پەیکەر