نەوێ

دواین نوێکردنەوە: 2026-04-15


لاپەڕەی 434

چەم

چەمێکی دورودرێژە و سەرەکیترین ڕێڕەوی ئاویی گوندی (نەوێ)ی سەر بە ناحیەی (خورماڵ)ـە، کە لە بەرزاییەکانی بناری سورێن و لە سەرووی کانی خەیری زینەوە بە ئاڕاستەی سەنتەری گوندەکە دەستپێدەکات. ئاوی چیاکانی بەڵخەکان و دوورە بنە بە ئاڕاستەی ئەم چەمە دێنەوە. هەروەها باراناو و لافاوی سورێن و بانی بنۆکیش لە چیای مێوڵیەوە هەڵدەگرێت، تا دەگاتە گوندی قاینەجە درێژدەبێتەوە. دواتر بە ئاڕاستەی ڕوباری زەڵم دەڕوات.

سەرچاوەکان:

  1. چاوپێکەوتنی تیمی مەیدانی لەگەڵ (برزو عیزەت نەسروڵڵا)، لەدایکبوو: ١٩٦٥، ئاستی خوێندن: ناوەندی، پیشە: کاسب، لە ٧ی ٢ی ٢٠٢٤، لە گوندی نەوێ.
  2. چاوپێکەوتنی تیمی مەیدانی لەگەڵ (محەممەد ئەحمەد حەمەئەمین)ی ئەنجومەنی گوندی (نەوێ)، لەدایکبوو: ١٩٨١، ئاستی خوێندن: سەرەتایی، لە ٧ی ٢ی ٢٠٢٤، لە گوندی نەوێ.

ئامادەکردنی: تیمی مەیدانی/ گوندی نەوێ

5

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

چاوەپان

بە دووریی (٢٠٠م) لە باشوری خۆرئاوای گوندی (خێڵی حەمە)ی سەر بە ناحیەی (خورماڵ). درێژ دەبێتەوە بۆ گوندی (بەشارەتی سەروو). هەرچەندە لە سنورى گوندى (خێڵى حەمە)دایە، بەڵام زیاتر جوتیارانى گوندی (بەشارەتی سەروو) سودیلێدەبینن.

چاوگە درێژ

بە دووریی (٥٠م) کەوتووەتە باشوری گوندی (کوڵکنیی سەروو)ی سەر بە ناحیەی (خورماڵ)، بۆ گوندی (تەپی سەفای سەروو) درێژدەبێتەوە. درێژییەکەی دوو کیلۆمەتر زیاترە. ئاوەکەی بۆ کشتوکاڵ سودیلێوەردەگیرێت.

چاوگی خواروو

کەوتووەتە سنوری گوندی (کۆڵیژێ)ی سەر بە ناحیەی (بیارە). لە باشوری خۆرهەڵاتەوە بەرەو باکوری خۆرئاوا درێژ بووەتەوە، لە یەکگرتنی ئاوی (نسارە گولانە و کانی یاسەمین) دروستدەبێت. درێژییەکەی نزیکەی دوو کیلۆمەتر دەبێت. دوو لقە جۆگەی لاوەکی تری دێتەوەسەر.

چەمەکانی ئەو دیوی دەرەتوێ

کەوتووەتە باکوری گوندی (دەرەتوێ)ی سەر بە ناحیەی (بیارە). لە کۆمەڵە باخێک وەک (دەرەی هاڵیتی، کانیەی حەمەد، ڕێوڵان، قنودەرەی) پێکدێت و سەنتەری گوندی دەرەتوێ کەوتووەتە بەردەمی. لە گوندەکەوە ڕێگایەکی خۆڵی بۆ دەڕوات. ناوچەیەکی کوێستانییە، بەڵام کەم ئاوە. باخەکانی لە دار گوێز و هەنار و هەنجیر و قەیسی و ترێ و قۆخ پێکهاتووە.

چەمەکەلی

کەوتووەتە زنجيرە (چياى شنروێ) لە باشورى هاوينەهەوارى (وەزگێڵ) و ‌دامێن لوتکەى (بەفرى ميرى). بەدرێژایی نزیکەی چوار کيلۆمەتر شۆڕ دەبێتەوە تا دەگات بە گوندى (هاوار) و لە سنوری شارۆچکەی بیارەدایە. بە بەراورد بە شيوەکانى بەرەى خۆرئاواى زنجيرە چياکە تەڕ و چڕترە بە گژوگیا.

چەمی ئاش

کەوتووەتە باشوری گوندی (دەرەشیشی سەروو)ی سەر به ‌ناحیەی (خورماڵ). (٥٠٠م) لە گوندەکەوە دوورە. ڕووبەری دوو دۆنم زەویی کشتوکاڵی ئاودێریدەکات. درێژییەکەی نزیکەی یەک کیلۆمەتردەبێت. لەبەرئەوەی لە کۆندا ئاشی تێدا بووە، بۆیە بە چەمی ئاش ناوبانگیدەرکردووە و ئاوی چەند کانییەک و باراناوی تێدا کۆدەبێتەوە بەرەو خۆرئاوایی گوندەکە دەڕوات.